ANTALYA 4. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/469 Esas
KARAR NO : 2023/449
DAVA : Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (İstirdat)
DAVA TARİHİ : 16/08/2022
KARAR TARİHİ : 17/07/2023

Mahkememizde görülmekte bulunan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (İstirdat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...’in vekili Av. ... tarafından Ankara ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. ... K. sayılı kararı dayanak gösterilmek suretiyle Antalya ... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyasından müvekkili ... aleyhine ... TL toplam alacağın tahsil tarihine kadar %9 faizi, masraf ve vekalet ücreti ile tahsili talebiyle icra takibi yapıldığını, bahsi geçen icra dosyasına konu asıl alacak tutarının davalının murisi ...’in müvekkili ...’daki hesabında bulunan kısmi bedel olup, söz konusu bedelin müvekkili ...’dan talep edilmesi sırasında sunulan vekaletnamenin usulüne uygun olmamasına ve yapılmak istenen işlem açısından yeterli yetki içermemesine rağmen bedelin tahsilini teminen müvekkili ... aleyhine takibe girişilmesinin kötü niyetli, usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenle, müvekkili ... tarafından ödenen ... TL faiz, masraf ve vekalet ücretinin müvekkili bankaya iadesi gerekmekte olduğunu, müvekkili ... aleyhine başlatılan takibin yersizliğinin ispatını teminen müvekkili bankaya yapılan başvurunun, sunulan belgelerin ve sürecin kronolojik açıdan izah edilmesi gerektiğini, açıklanan ve Mahkemece resen dikkate alınacak tüm nedenlerle, müvekkili ... davalı alacaklıya borçlu bulunmadığının tespitini, Antalya ... İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasına konu takibin bu şekilde iptalini, müvekkilinin borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı bildirilen ... TL’nin ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren ticari işlere yönelik temerrüt faiz oranı üzerinden istirdadını, İK.72 Mad. uyarınca müvekkili bankaca haksız olarak ödenen takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere uğranılan zararın tazminini, her türlü yargılama harç ve masrafları ile ücret-i vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle Davacı ... tarafından ileri sürülen tüm iddiaların, müvekkilinin haklı alacağını almak amacıyla başlattıkları takipte ödenen bedelin elde edilmesinin amaçlandığını, davaya konu takip başlatılmadan önce bu hususta davacı bankaya ihtarname ile başvurulduğunu, müvekkilinin haklı alacağının davacı bankadan istenildiğini, davacı bankanın işbu başvuruya haksız sebeplerle bedeli ödemediğini, alacağı sürüncemede bıraktığını, bu halde taraflarınca haklı olarak müvekkilinin ilama dayalı olan alacağını tahsil etmek amacı ile davaya konu icra takibini başlatmak zorunluluğunun oluştuğunu, taraflarınca başlatılan işbu takibe ilişkin davacı ... tarafından yapılan ödemenin ... TL'lik kısmına ilişkin olarak istirdat davası açıldığını, yukarıda açıkça beyan edilen tüm sebeplerle davacı tarafından açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarih, ... Esas ... Karar sayılı dosyası görevsizlik kararı erilerek mahkememize gönderilmiş ve yukarıdaki esasa kaydı yapılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava Menfi tespit, istirdat istemine ilişkindir.
Bir davanın ticari dava olup olmadığı TTK'nın 4. maddesinde gösterilen ilkelere göre belirlenmektedir.
Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır. Mutlak ticari davalar TTK'nın 4/1-a bendi uyarınca; tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın TTK'da düzenlenen hususlardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.
TTK'nın 4/1. maddesi uyarınca nisbi ticari dava olması için, her iki tarafın tacir olması ve davanın ticari işletmelerinden doğması gerekir. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.
Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile;" uyuşmazlık bankacılık işleminden kaynaklanmakta olup, bankalara ilişkin düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının TTK'nın 4. maddesi gereğince ticari iş niteliğinde sayılacağı gözetildiğinde; davaya bakmakla görevli Mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olması sebebiyle," görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiştir.
Somut olayda; davalının, davacı ... şube nezdindeki hesabından vekil aracılığı ile para çekme talebinde bulunduğunu, ancak vekilin vekaletnamesindeki yetkinin bu işlemi kapsamaması nedeniyle ödeme yapılmadığını sonrasında ilgili talep yönünden icra takibine girişildiğinde sehven ödeme yapıldığını, fazla ödeme yapıldığının anlaşıldığını, davacı ..., davalı taraftan hataen yapılan fazla ödeme nedeniyle ödenen bedelin istirdadını talep ve dava etmiş olup, taraflar arasında bankacılık işlemi niteliğinde bir sözleşmenin bulunmayıp, yanlışlıkla ödenen bedelin istirdadı talep edildiğinden, uyuşmazlığın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.(Aynı yönde YARGITAY 11. Hukuk Dairesi ESAS NO: 2018/4503 -KARAR NO: 2020/2011; ESAS NO: 2020/7206 -KARAR NO: 2022/46; İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 37. Hukuk Dairesi ESAS NO: 2021/1705 KARAR NO: 2022/587 )
Yukarıda açıklanan kanun maddeleri ve emsal içtihatlar doğrultusunda olayda; dava TTK.nun 4/1-a-f bentlerinde sayılan mutlak ticari davalardan (tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın) değildir. Tarafların tacir olmadığı dolayısıyla davanın da hukuki niteliği itibariyle ticari dava olmadığı, bu nedenle uyuşmazlığın mahkememiz görev alanına girmediği anlaşılmıştır.
Görev, 6100 Sayılı HMK’nın 1. maddesi hükmü gereği kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece yargılamanın her safhasında kendiliğinden gözetilmelidir. Bu durumda, davanın asliye hukuk mahkemesinin görevine girdiği gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1- Davanın 6100 sayılı Kanunun 114/1-c maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nun 115/2. Maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, karar kesinleştikten sonra talep halinde dosyanın görevli ANTALYA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
2-Taraflardan birinin, H.M.K.'nun 20. Maddesi gereğince görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep edebileceği, aksi takdirde mahkememizce davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğinin ihtarına,
3-Yargılama giderlerinin görevli mahkemece dikkate alınmasına,
4-Görevsizlik kararımız istinaf edilmeden kesinleştiğinde Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi ile olumsuz görev uyuşmazlığı meydana geleceğinden dosyanın re'sen Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/07/2023

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır