ANTALYA 4. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/822
KARAR NO : 2024/223

DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 21/11/2022
KARAR TARİHİ : 12/03/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde işleteni ... olan ... plakalı ... sevk ve idaresindeki aracın müvekkiline ait park halinde duran ... plakalı ticari araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, Kaza Tespit Tutanağından da ...'un meydana gelen kazada tam ve asli kusurlu olduğunu ve müvekkilinin bir kusuru bulunmadığını, kaza sonucunda müvekkiline ait ... plakalı ... Model ... - ... marka araçta değer kaybının ve kazadan dolayı aracın çalışamamasından kaynaklı olarak kazanç kaybının meydana geldiğini, müvekkiline ait aracın ... tarafından sigortalandığını, müvekkiline ait aracın ticari bir araç olduğunu, aracı kullanan sigortalı şoförü bulunduğunu, müvekkilinin operasyon müdürü olarak çalıştığını, kazaya uğrayan aracı ile turizm acentalarının düzenlediği yat turlarının operasyonlarına misafirleri otelinden tekneye, sonrasında da tekneden otele gitmesini sağladığını, günlük ortalama 2.500,00 TL kazandığını, kaza tarihinde ise tam sezon ortası olduğunu ve aracının 40 gün serviste kaldığını ve 40 günlük kazanç kaybına uğradığını belirterek, ... plakalı aracın trafik kaydı üzerine ihtiyati tedbir konulmasını, şimdilik ... TL değer kaybı ve ... TL kazanç kaybı talebi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetki itirazında bulunduklarını, davaya konu kazanın davacının kullanımında olan aracın lastiğinin patlaması sebebiyle karayolu üzerinde gerekli önlem ve tedbirleri almaması sebebiyle meydana geldiğini, davacının lastik değiştirmek için beklediğini gösterir uyarıcı levha ve işaretleri yola koymadığı için kazanın meydana geldiğini, uzman bilirkişilerden kusur raporu alınmasını talep ettiklerini ve davacıya ait aracın daha önce hasar kaydının olup olmadığının araştırılmasını ayrıca 40 günlük tamir süresinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, en ağır hasara uğrayan araçların bile günümüz koşullarında en fazla 15 gün içerisinde tamir edildiğini, davacının vergi dairesine bildirmiş olduğu bilançoların ve yıl bazında günlük kazancının tespit edilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılması gerektiği hususunda beyanda bulunmuştur.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Belirsiz alacak davası açmada başvuru sahibinin hukuki yararı bulunmadığını, başvuru şartlarının yerine getirilmediğini, davacının hasar ve değer kaybı tazminatı taleplerinin miktar bakımından kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili Sigorta şirketinin ... Tarihli ve ... sayılı Resmi Gazetede yayınlanan yeni genel şartlara göre belirlenecek gerçek zarar miktarından sorumlu tutulabileceğini, müvekkili şirketin KDV'den sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, gerçek zararın giderilmesi ilkesi uyarınca, müvekkili sigorta şirketinin KDV'den sorumlu tutulabilmesi için zarar görenin aracının onarırken KDV ödediğini ispatlaması ve yansıtma faturası gerektiğini, KZMSS sigortası ile işletenin veya araç sürücüsünün kusurlu davranışı bu tür sigorta ile teminat altına alındığını, maddi giderler için geçerli olan teminatın her halükarda verilecek bir teminat olmadığını KZMSS sigortası kapsamında müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu sigortalısının kusuru oranında olduğunu belirterek, davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı ... davaya cevap vermemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle değer kaybı ve kazanç kaybı talepli maddi tazminat istemine ilişkindir.
Davaya konu araç tescil kayıtları, hasar dosyası, tramer kayıtları vb evraklar dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce kusur oranlarının ve değer kaybının tespiti için mahkememiz dosyası Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesine gönderilmiş, ATK ... tarih ... sayılı raporunda özetle;
Kusur yönünden;
"Davalı sürücü ... yönetimindeki otomobili ile yola gereken dikkatini verip mahal şartlarını da gözeterek hızını yeterince azaltıp karayolu içerisinde şeridini takiben müteyakkız bir şekilde seyretmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği sevk ve idare hatası ile aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek bankete yönelip banket içerisinde park halindeki araca çarptığı dikkatsiz ve hatalı bir şekilde araç kullanarak kazanın olumuna sebebiyet verdiği olayda asli ve tam kusurlu olduğu,
... plaka sayılı minibüs sürücüsü yönetimindeki aracının lastiğini değiştirmek için banket içerisinde park halinde iken kontrolünü kaybeden aracın kendi aracına çarpması ile neticelenen kazada atfıkabil bir kusuru bulunmadığı,
Değer kaybı yönünden;
"Aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değerinin ... TL (kasko değer listesinden) aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı, hasarlı kısımların özelliği değerlendirildiğinde dava konusu araçta ... TL değer kaybı meydana geleceği,
Onarım Süresi Yönünden;
"... plaka sayılı minibüsün makul onarım süresinin 10 iş günü olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesinden alınan raporun mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli, yasaya ve oluşa uygun olduğu anlaşılmakla itirazların reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdi ile davacının bir günlük kazanç miktarının belirlenmesi ve alınan bilirkişi raporları ile birlikte aracın serviste kaldığı süre boyunca oluşan gerçek kazanç kaybı miktarının tespiti istenilmiş, bilirkişi 22.11.2023 tarihli raporunda özetle; "Davacının ... plakalı ... ... marka minibüsü ile şehir içi banliyo ve kırsal alanlarda kara yolu ile personel, öğrenci vb. grup taşımacığı yaptığı,
- ... tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu dosya kapsamının tetkikinde: davacının .../... Dönem GGV Beyannamesinde zarar ettiği,
- dosya kapsamına sunduğu Ağustos/ 2022 dönemi 13 günlük şoförlü servis kiralama faturasında 1 günlük net kazancının sektör ortalamaları ve müzekkere cevapları doğrultusunda hesap edildiğinde ... TL olduğu, ATK raporunda belirtilen 10 günlük serviste kalma süresinde ise kazanç kaybının ... TL * 10 Gün = ... TL olarak hesap edildiği, olay tarihi olan ...'den güncel rapor tarihi olan ... tarihine kadar ... TL avans faizi hesap edildiği, avans faizi ile birlikte toplam net kazanç kaybının ... TL + ... TL = ... TL olarak hesap edildiği," sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davacı vekili ... tarihli dilekçesi ile davasını ıslah etmiştir.
Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, "sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder" şeklinde ifade edilmiştir.
Yukarda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla trafik tespit tutanağı, mahkememizce alınan kusur, değer kaybı ve kazanç kaybı raporları ile tüm deliler hep birlikte incelenip değerlendirildiğinde; Davaya konu kaza, davalı ... şirketi adına kayıtlı, davalı ... şirketince zorunlu trafik poliçesi ile teminat altına alınan yine davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davacıya ait ... plakalı aracın ... tarihinde çarpışmalarıyla meydana gelmiş olup, hükme esas alınan ATK bilirkişi raporuna göre ... plakalı sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu davacının ise kusurunun bulunmadığı anlaşılmıştır.
Zarar yönünden;
Değer Kaybı yönünden yapılan inceleme neticesinde; Yargıtay Kapatılan 17. Hukuk Dairesinin yerleşmiş içtihatlarına göre, davacının aracında oluşan değer kaybının, aracın marka ve modeli, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususları gözetip, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki hasarsız 2. el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark şeklinde hesaplanması gerekmektedir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda değer kaybı ...-TL hesaplanmış, davalının kusuru neticesinde zararın tamamından davalının sorumlu olduğu ancak davalı ... tarafından davacıya ... tarihinde ... TL ödeme yapıldığından bakiye ... TL değer kaybının bulunduğu görülmekle; bu talep yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kazanç Kaybı yönünden yapılan inceleme neticesinde; Gelir kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, tamir süreci boyunca elde edilmeyen gelirdir. ZMSS Genel Şartlarının A.3 maddesinde "Teminat Dışı Kalan Haller" başlığında (m) bendinde; dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat taleplerinin teminat dışı kaldığı açıkça belirtilmiştir. Kazanç kaybı, gerçek zarar dışında aracın hasarlanması nedeniyle uğranılan dolaylı bir zarar olması sebebiyle poliçe teminatına dahil değildir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 13/11/2017 tarih 2016/13822E. 2017/10397K. sayılı kararında; "...aynı mahiyette Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 25/01/2016 tarih 2015/10017E. 2016/832K. sayılı kararı).
Hükme esas alınan ATK bilirkişi raporunda aracın onarım süresinin 10 gün olduğu ve net 1 günlük kazancının ise ... TL olduğu anlaşılmakla 10 günlük net kazanç kaybının ... TL sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Faiz başlangıcına yönelik
Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir. Ancak, trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir.
Buna göre, yukarıda anlatılan ilke ve yasal düzenlemeler gereğince davalı ... yönünden dava tarihi itibariyle temerrüdün oluştuğunun kabulü ile diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren faiz başlangıcının belirlenmesi gerekmiş, taraflar adına kayıtlı araçların ticari nitelikte oldukları anlaşıldığından avans faizi ile davalılardan tahsiline karar vermek gerekmiştir.
Ne var ki, davacının talebinin ...-TL kazanç kaybı ve ...-TL değer kaybı yönünden maddi tazminata ilişkin olduğu, yargılama sırasında davalı ... tarafından yapılan ödeme düşülerek ... TL'ye hükmedilmişse de davacının dava tarihi itibariyle talep ettiği tutarda haklı olduğu anlaşılmakla davacı yararına talep miktarı kadar vekalet ücreti takdir edilmiştir, açıklanan tüm gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, değer kaybı olarak ...- TL; maddi tazminatın davalı ... yönünden bakiye teminat limiti ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden itibaren, davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren, işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine
2-Kazanç kaybı olarak ...-TL maddi tazminatın davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine
3-Alınması gereken 428,86.-TL harçtan peşin alınan ...-TL (ıslah harcı ile birlikte) harcın mahsubu ile bakiye ...-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... yönünden ...-TL ile sorumlu olmak kaydı ile) tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacının yapmış olduğu bilirkişi ücreti posta ve müzekkere ücretinden ibaret 1.886,75-TL'nin kısmen kabul- kısmen red oranında 1.885,50-TL ile ... TL ilk dava masrafı +ıslah harcı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... yönünden ...-TL ile sorumlu olmak kaydı ile) alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Dosyada yeterli delil avansı bulunmadığından ödenemeyen 3.828,00-TL ATK fatura bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... yönünden 58,53-TL ile sorumlu olmak kaydı ile) tahsilinin kurum tarafından takibine, kararın bir örneğinin ATK'na gönderilmesine,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 6.278,20-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... yönünden ...-TL ile sorumlu olmak kaydı ile) alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 1.323,76.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ...'ye VERİLMESİNE,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; 2,04-TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; 3.197,96TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... yönünden 48,90-TL ile sorumlu olmak kaydı ile) alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
10-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere tarafların göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya taraflara iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/03/2024

Katip ...
e-imza

Hakim ...
e-imza