ANTALYA 4. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/766
KARAR NO : 2024/371

DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ : 02/11/2022
KARAR TARİHİ : 29/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekili Dava Dilekçesinde özetle;
Dava dışı ... ve dava arkadaşlarınca, ... tarihli iş kazası uyarınca müvekkiline açtığı maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkin Antalya ... İş Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile, toplam ... TL Maddi Tazminat ile, toplam ... TL Manevi Tazminata hükmedildiğini, davada davalı ... nin ihbar olunan konumunda olduğunu, kararın istinafa konu edildiğini ve Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar Sayılı ilamı ile, Yerel Mahkeme Kararını kısmen değiştirerek, Toplam ... TL maddi tazminat ile, Toplam ... TL manevi tazminata hükmettiğini, iş bu kararın maddi tazminata ilişkin bölümüne karşı temyiz yolu açık, manevi tazminat bölümüne ilişkin kısmın ise kesin karar olduğunu, manevi tazminat alacak kalemleri ve ferilerine ilişkin borcun müvekkili tarafından Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına ... tarihinde ... TL ödenmek zorunda kalındığını, kazanın meydana geldiği tarih olan ... tarihi itibariyle, davalı ... nezdinde yapılmış hem ... hem de ... sigorta poliçelerinin bulunduğunu, davaya konu kazanın, davalı ... şirketi teminat kapsamında olduğunu ancak ödeme yapılmaması sonucunda iş bu davanın açılmadığını beyanla ... TL bedelin, ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili Cevap Dilekçesinde özetle; Dava dışı kazazede işçi ..., Antalya ... İş Mahkemesi ... Esas sayılı dava dosyasında diğer davalı ... 'nin İşçisi olduğu, sigortalı ... İle ... Arasında asıl işveren-alt işverenlik ilişkisi mevcut olduğu sigortalı ...'nin Asıl işveren konumunda olduğu, ... poliçesi içeriğinde taşeron teminatı bulunmadığından, dava konusu istemlerin teminat altına alınmadığı, sigorta şirketinin sorumluluğu Bulunmadığını, poliçede belirtilen özel şart gereği, tazminat tutarı olan ...-tl, asıl alacak ve varsa faizi anlamına gelmekte olduğundan sigortacının, sigorta bedelinin üzerindeki asıl ve/veya faiz tutarından hiçbir şekilde sorumlu tutulamayacağını, poliçede manevi tazminat istemlerinin maddi tazminatın %20'siyle sınırlı olarak teminat altına alındığını, işbu sınırı aşan manevi tazminat istemlerinin teminat haricinde olduğunu, sorumluluk poliçelerinde sigortacının sadece sigortalısına düşen kusur nisbetince poliçe teminatları dahilinde sorumlu olduğunu, mezkur kaza sebebiyle dava dışı kazazede işçi ... ve hak sahiplerince maddi ve manevi tazminat talepli açılan Antalya ... İş Mahkemesi ... E. sayılı dava dosyasından alınan ... tarihli ... kusur bilirkişi heyetince tanzim edilen raporda sigortalı ...'ye kusur izafe edilmediğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, tazminat talebinden ibarettir.
Rücuen alacak davalarında zaman aşımı ödeme tarihinden itibaren hesaplanacağından, somut olayda davacı tarafça yapılan ödeme tarihi ve iş bu dava tarihi dikkate alındığında, davalının kaza tarihini esas alarak ileri sürdüğü zaman aşımı def-inin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Davacının, davalı ile arasındaki hukuki ilişki, hukuki temelin sigorta hukukuna dayanması, tarafların tacir sıfatı dikkate alındığında, mahkememizin davada görevli olduğu anlaşılmıştır.
Antalya ... İş Mahkemesi ... E. sayılı dava dosyasına bakıldığından, bu dosya içeriğinde bulunan ... tarihli müfettiş raporunda davacının %10, ... Şirketinin %40, ... Şirketinin %50 oranında kusurlu olduğu görüşü bildirilmiştir. ... tarihli ... kusur bilirkişisi heyeti raporunda ise; davacının %30, ... Şirketinin %70 oranında kusurlu olduğu, ... Şirketinin kusurunun bulunmadığı görüşü bildirilmiştir. Her iki raporun birbiri ile çelişkili olması ve hükme yeterli görülmemeleri nedeni ile ... tarihli ikinci bir ... kusur bilirkişisi heyeti raporu alınmıştır. Bu raporda yeterli eğitim ve denetlemeyi sağlamayan ... Şirketinin %30, benzer gerekçeler ile ... Şirketinin %50, gerekli dikkat ve özeni göstermeyen davacının %20 oranında kusurlu olduğu görüşünü bildirmiştir. Bu rapor içeriği yerinde görülerek hükme esas alınmıştır.
Antalya ... İş mahkemesinin dosyasının tarafları ile iş bu davanın tarafları aynı değildir. İş bu davanın davalısı iş mahkemesi dosyasında ihbar olunan olarak görünse de ihbar olunan müdahil sıfatı davada taraf sıfatını kazandırmaz. İş mahkemesi dosyasında taraf olmadığındandır ki doğal olarak lehine/aleyhine hüküm de kurulmamıştır. Bu nedenle iş mahkemesi dosyasındaki bilirkişi raporunun, iş mahkemesi dosyasında taraf olmayıp bu davada taraf olan için kesin delil sayılması mümkün değildir. Ancak, Yargıtay kararları ile uygulamaya geçmiş olan "güçlü delil" olarak değerlendirilmesi ise mümkündür. Medeni usul hukukunda deliller, kesin deliller ve takdiri deliller olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Hukukumuzda kesin deliller, ikrar [6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) m. 188], senet (HMK m. 199 vd.), yemin (HMK m. 225 vd.) ve kesin hüküm (HMK m. 303) olmak üzere dört tanedir. Takdiri deliller ise tanık (HMK m. 240 vd.), bilirkişi (HMK m. 266 vd.), keşif (HMK m. 288 vd.) ve kanunda düzenlenmemiş diğer deliller (HMK m. 192) olarak sayılmaktadır. Takdiri deliller yönünden delil türlerinin sınırlı olarak sayılmadığı kabul edilmektedir (Alangoya, Y./Yıldırım, K./DerenYıldırım, N.: Medeni Usul Hukuku Esasları, İstanbul 2004, s. 341, A., R./ Y., E./ Taşpınar Ayvaz, S.: Medeni Usul Hukuku, Ankara 2017, s. 389-390). Bu açıdan güçlü delil takdiri bir delil türü olarak nitelendirilebilir.
Bu husus dikkate alınarak, mahkememizce üç kişilik teknik bilirkişi heyetinden kusur raporu aldırılmıştır.
... tarihli bir makine mühendisi, bir inşaat mühendisi, bir mimar olmak üzere iş güvenliği uzmanı bilirkişi heyetinden alınan raporda özetle; Dava Dışı alt işveren ...’nin %50 oranında kusurlu olduğu, Davacı asıl işveren ...’nin %30 oranında kusurlu olduğu, Dava dışı ...’ın %20 oranında kusurlu olduğu hususları bildirilmiştir.
Bilirkişi kusur raporu taraflara tebliğ edilmiş, itirazlar/beyanlar alınmıştır.
Mahkememizce alınan kusur raporu ile Antalya ... İş Mahkemesi ... E. sayılı dava dosyasında hükme esas alınan kusur raporu birbirini teyit eder niteliktedir.
Mahkememizce dosya sigorta hesap bilirkişisine tevdi edilmiştir ve ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı sigortalı aleyhine açılan Antalya ... İş Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasının davalı ... şirketine ihbar edildiği, mahkeme ilamında ihbar olunan olarak yer aldığı bu sebeple davalı ... şirketinin dava dışı kazalıya olay tarihinden itibaren faiziyle ödediği miktardan poliçede yer alan limitler dahilinde sorumlu olduğunun kabul edilerek hesaplama yapılması gerektiği, mahkemece hükmolunan ve kesinleşen manevi tazminat tutarı : ... TL (...) + ... TL (...) + ... TL (...) + ... TL (...) + ... TL (...) + ... TL (...) + ... TL (...) + ... TL (...) olmak üzere TOPLAM : ... TL + mahkeme masrafları+ avukatlık ücreti + ... olay tarihinden itibaren faiz olduğu; taraflar arasında olay tarihinde mevcut bulunan ... Poliçesinde, manevi tazminat taleplerinin poliçe limitleri dahilinde kalmak ve poliçede yazılı şahıs başı ve olay başı limitler aşılmamak kaydıyla, poliçeden vuku bulan iş kazaları sonucu bedeni zarar itibariyle doğacak maddi tazminatların %20'si ile sınırlı olarak teminatına dahil edildiği tespit edildiğinden; mahkemece belirlenen ve hüküm altına alınan kazalının bedeni zararı : ... TL Manevi tazminat teminatının ... x %20 = ... TL olduğu ve poliçede belirlenen sigorta bedelini aşmadığının tespit edildiği; ... Genel Şartları ... maddesinde sigorta kapsamı içinde Sigortacının bu sigorta ile ilgili olarak bir dava açılması halinde hükmolunan mahkeme masrafları ile avukatlık ücretlerini ödemekle yükümlü olduğu, hükmolunan tazminatın sigorta bedelini geçmesi durumunda sigortacının avukatlık ücreti dahil dava masraflarına, sigorta bedeli nisbetinde iştirak edeceğinin açıkça düzenlenmiş olduğundan;Sigorta poliçesi kapsamında manevi tazminat ile ödenmesi gereken azami tutarın ... TL ve buna isabet eden mahkeme masrafları, avukatlık ücreti ve ... olay tarihinden itibaren işleyen faizi ile sınırlı olduğunun anlaşıldığı; Antalya Genel İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyasından yapılan dosya hesabı uyarınca davacı sigortalı tarafından ... tarihinde manevi tazminat ve ferileri için yapılan ... TL ödeme dikkate alındığında; Davalı ... şirketinin poliçe teminatı kapsamında sorumlu olduğu miktarın; ... / ... x ... = ... TL, olduğunun hesaplandığı; dosya içerisinde yer alan taraflar arasında olay tarihini kapsayan İnşaat ... Poliçesi ile Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Teminatının sigorta kapsamında alındığı tespit edilmiş ise de işbu teminatın davaya konu iş kazasında uygulanma imkanı bulunmadığı; Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 3. Maddesinde Sigortalıya bir hizmet veya vekalet münasebeti ile bağlı kimseler tarafından vaki olan taleplerin teminat dışında olduğu düzenlenmiş olduğundan teminat kapsamında bir değerlendirme ve hesaplama yapılmasının mümkün olmadığı; iş bu dosyada ve Antalya ... İş Mahkemesinden alınan kusur raporlarında iş kazasının meydana gelmesinde kazalı ...'ın %20 oranında kusurlu olduğu tespit edildiği; maddi ve manevi tazminat miktarları da %20 kusur oranı dikkate alınarak belirlendiği; Davacı sigortalı ile dava dışı alt işveren ... Arasındaki sorumluluk müşterek ve müteselsil olmakla kendi içlerinde kusur oranlarına göre rücu hükümlerinin uygulanması gerekmekte ise de işbu iç rücu ilişkisinin davacı sigortalı ile davalı sigortacı arasında uygulanması mümkün olmadığından poliçe kapsamında hesaplanan ... TL'den sigortacının sorumlu olduğu; sonuç olarak; ... tarihinde meydana gelen iş kazasına bağlı kazalı ... ve onun hak sahiplerine ödenen manevi tazminatın davalı sigorta şirketi nezdinde bulunan ... nolu ... Poliçesi teminatı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, sigorta bedeli ile sınırlı olmak üzere manevi tazminat ve ferileri olarak hesaplanan ... TL'nin sigorta poliçesi teminatı kapsamında olduğu hususları belirtilmiştir.
Bilirkişi hesap raporu taraflara tebliğ edilmiş, itirazlar/beyanlar alınmıştır.
Bilirkişi raporunu hakim denetlemelidir. Öğretide Akyol, bilirkişi raporunun denetimi sadece hâkime ait bir görev değil; aynı zamanda taraflara ait bir haktır demektedir(AKYOL, Şener :Hukuk Usulünde Bilirkişilerle İlgili Bazı Problemler, Mukayeseli Hukukta Bilirkişilik Ve Sorunları, Yargıtay 125.Yıl Dönümü, s. 72 naklen). Hâkimin bilirkişinin uzmanlığı nedeniyle taşıdığı egemenliği kıracak araçları olduğu, bir yanlışın mutlaka geri döneceği ve özellikle böyle bir yanlışın müeyyidelendirileceği konularında bilirkişi inandırılmalı; böyle bir bilinç oluşturulmalıdır.“Hâkim kesinlikle ve mutlak olarak usulün egemeni olmalı; dosyaya, kendi sorumluluğunda girecek olan tanık beyanı gibi bilirkişi raporu gibi hususların adaleti saptıracak biçimlerde tezahürünü önleyecek tedbirleri almalı ve bu egemenliğini davanın sonuna kadar sürdürmelidir.” (Akyol s. 64-65 naklen).
Bu hususlar doğrultusunda, kusur ve sigorta bilirkişi raporlarının, hükme ve denetime elverişli, dosya kapsamına uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı, dosya kapsamında aldırılan kusur ve sigorta bilirkişi rapor içerikleri gereği, Dava Dışı alt işveren ...’nin %50 oranında kusurlu olduğu, Davacı asıl işveren ... %30 oranında kusurlu olduğu, Dava dışı ...’ın %20 oranında kusurlu olduğu; poliçe kapsamında hesaplanan ... TL'den sigortacının sorumlu olduğu; sonuç olarak; ... tarihinde meydana gelen iş kazasına bağlı kazalı ... ve onun hak sahiplerine ödenen manevi tazminatın davalı sigorta şirketi nezdinde bulunan ... nolu ... Poliçesi teminatı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, sigorta bedeli ile sınırlı olmak üzere manevi tazminat ve ferileri olarak hesaplanan ... TL'nin sigorta poliçesi teminatı kapsamında olduğu hususlarının kabulü ile; Davanın kısmen kabulü ile; ...-TL nin ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya iliştin talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; ...-TL nin ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya iliştin talebin reddine,
2-Davacı tarafça yatırılan ... TL başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan ... TL peşin karar harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına, hüküm gereği alınması gerekli bakiye kalan ... TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28. maddesi gereğince; bakiye harcın, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerektiğinden, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmeyen harç için -kanunen belirlenen sınır göz önünde tutularak- "harç tahsil müzekkeresi" yazılmasına, bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olmasının, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmeyeceğinin bu şekilde hükümde belirtilmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan ve yukarıda (2) ve (3) numaralı hüküm fıkraları ile mahsubuna karar verilen toplamda ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça dosyada yapılan ve mahkememizce uyap sisteminden kontrol edilen (denetime elverişlilik açısından, uyap ekranında harç-masraf bölümü altında tahsilat reddiyat bilgileri başlığının içeriğinde masraflar açıkça yazmaktadır) posta-tebligat-bilirkişi ücreti gideri toplamı ... TL'nin; haklılık durumu gereği, ... TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, arta kalan giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... TL'nin, haklılık durumu gereği, ... TL'sinin davalıdan, ... TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı kendisini vekil ile temsil etirdiğinden; ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ...'ın yüzüne karşı, davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.29/05/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır