ANTALYA 4. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/629
KARAR NO : 2024/111

DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ : 02/09/2022
KARAR TARİHİ : 20/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Merkezi ... olan davacı şirketin ihracat işi ile uğraştığını, ... ,... ... ve ... bölgelerinden tarımsal işletmelerden topladığı yaş sebze ve meyveyi yurt dışına özellikle Ukranya ve Rusya'ya ihrac ettiğini, davacının davalı ile ... tarihinde yaptığı ... alım sözleşmesi kapsamında hasat zamanı davalının ürettiği ... ... alımına hasat zamanı olan ... tarihinde başladığını ve toplam ... TL tutarında ürün satın alıp, bu bedelin tamamını ödediğini, davacı davalıdan ... tarihinde, 26 paletten oluşan 23.500 kg ... cinsli ... satın aldığını, bu ürünü ... tarihinde Ukranya menşeli ... ...-... şirketine ihraç amaçlı satış yaptığını, ürünler frigofirik dorseler ile deniz yolu ile ... limanına gittiğinde alıcı ... ... şirketi ... incelemesi yaptırdığını ve tutulan sörvey raporlarında ürünlerin çürük olduğu ortayı çıkınca alıcının ürünü almadığını, davacı şirketin nakliye bedeli dahil olmak üzere ... USD zarar ettiğini, davacı şirketin yine sözleşme kapsamında davalıdan ... tarihinde 52 paletten oluşan 47.000 Kg ... cinsli ... satın aldığını ve bu ...yı yine Ukranya menşeili ... ... ... ,... ... ... şirketlerine ihraç yolu ile sattığını, ürünler yine soğutuculu dorseler ile deniz yolu ile Ukranya ... limanıa gittiğinde yapılan ... incelemesi ve alınan sörvey raporlarında ... ...ların çürük çıktığı bozuk olan ...ların alınmadığı bu satıştan ise şirketin toplamda ... USD nakliye dahil zararının oluştuğunu, sözleşme kapsamında davalıdan satın aldığı 26 paletten oluşan 23.500 kg ... ...yı yine Ukranya menşeili ... ... şirketine sattığını, ürünler soğutuculu dorseler ile deniz yolu ile ... limanına intikal ettiğinde yapılan ... incelemesi ve alınan sörvey raporlarında ürünlerin çürük olduğu tespit edilince yurt dışı alıcısı ... ... şirketinin alımdan vazgeçtiğini, şirketin ... USD zarar ettiğini, yine davacı davalıdan sözleşme kapsamında ... tarihinde 104 paletten oluşan ve 94.000 Kg ... ...yı soğutuculu araçlar ile Ukranya menşeli ... ... ve ... ... şirketlerine ihrac ettiğini, ... tarihinde yapılan ... incelemesi ve akabinde alınan Sörvey raporlarında ürünlerin çürük olduğu ortaya çıkınca bu iki şirketin de alımdan vazgeçtiğini, burada da ... USD zarar edildiğini, alıcıların yaptırdığı ... ve akabinde alınan Sörvey raporlarında ürünlerin nakliyesinde her hangi bir sorun veya zedelenme olmadığı düşmeye ve darbeye karşı ürünlerin paketlendiği kasaların kayışlarla bağlı bulunduğu römorkta bulunan sıcaklığın CMR belgelerinde belirlenen sıcaklığa uygun olduğu tespit edildiği ancak ürünlerin küflü olduğu ve tüketime uygun olmadığı şeklinde rapor düzenlendiğini, ... TL tutarında ... ve ... ... satın alan, tüm ürünlerin bedeli ödeyen ancak satın alınan 188.000 Kg ürünün çürük çıkması nedeniyle davacı şirketin ... USD zarar ettiğini, davacı zararının tazmini için arabuluculuk görüşmesi yapıldığını, ancak sonuç alınamadığından dolayı ... USD zararın tazmini için dava açma zarureti hasıl olduğunu ileri sürerek, davacı şirkete satılan ve davacının ihrac ettiği 188.000 kg ... ve ... çürük çıkması nedeniyle fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla ileride arttırmak üzere fiili ödeme tarihi itibarıyla ... USD nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline yargılama gideri ve ücreti vekaletinde davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın davanın esasına yönelik iddia ve taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun olup, kötü niyetli olduğunu, öncelikle davacı tarafın dava konusu etmiş olduğu hususların 2 yıl öncesine ait işlemler olup taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davalı ile davacı şirket arasında ... alım satım ilişkisinden kaynaklı ticari ilişki mevcut olduğunu, 30.11.2020 tarihli ...TL bedelli faturada 21.823 kg, 22.848 kg, 22.973 kg ve 30.11.2020 tarihli ... TL bedelli faturada 22.158 kg olmak üzere 89.802 kg mal verildiğini, yani 94.000 kg değil 94.000 kg brüt ağırlık olduğunu, davalı tarafından davacıya gönderilen 30.11.2020 tarihli ... TL bedelli faturada 22.158 kg'lık meyvenin 17.000 kg'ı ... cinsi ...ın, dava dilekçesinde ... olarak yer almakta aynı şekilde hasarlı çıktığı belirtilen 14.12.2020 Tarihli kargo denetim raporunda da ... cinsi meyve göründüğünü, davacıya satışı yapılan tüm ürünler sağlam olarak davacıya teslim edilmiş olup bitki sağlık sertifikası mevcut olduğunu, eğer ürünlerde herhangi bir çürüme ,bozulma mevcut olmuş olsa idi bu sertifikanın verilemeyeceğini, ayrıca Gümrük Beyannamesinde de ürünlerin sağlam olduğunun sabit olduğunu, yine 09.12.2020 Tarihli ... TL tutarlı faturada da ... ve ... cinsi meyveler mevcut olup hepsi 21 paletten oluştuğunu, dava konusu ... tarihli Kargo Denetim Raporunda ise 26 Paletten 22.099 Kg ürün bulunduğunu, tüm bu hususlar dava konusu edilen ürünlerin davalıya ait olup olmadığı sorusunu akla getirdiğini, davacı yanın çürüyen yada küflenen ürünlerin davalıya ait olan ürünler olduğunu ispat etmek zorunda olduğunu, ancak dosyada mevcut belgelerde böyle bir ispat söz konusu bulunmadığını, ayrıca ingilizce olarak dosyada mevcut belgeler de inceleme esnasında bozulmuş ve küflenmiş görünen ürünlerin gemide taşıma esnasında yada tırlarda taşınma esnasında gerekli sıcaklığı taşınmadığından çürümüş yada küflenmiş olabileceğinini belirttiklerini, taşıma esnasında sorumluluk davalıya ait olmadığı gibi yine dosyada mevcut Bitki Sağlık Sertifikasının ürünlerin sağlam olarak teslim edildiğini gösterdiğini, davalının ürünleri sağlam verdiğini, ancak davacı ... ile yurt dışındaki alıcı şirketler arasındaki malın taşıma işine davalının dahil olmadığını, dosyadaki gümrük beyannamelerinin davalının bir sorumluluğunun olmadığını gösterdiğini, ürünlerin yurtdışına gitmeden önce rastgele sandıklardan alınan ürünlerin Zirai Karantina Müdürlüğü'nün yetkilendirdiği memurlar tarafından kontrol edildiğini, eğer ürünler sağlam ve ihracata uygunsa memurlar tarafından mühürleme ve karantina bandı verme işlemi yapıldığını, bu mührün üzerinde firmanın parti numarasının olduğunu, davacı yana satılan ürünler içerisinde sağlam olmayan ve uygunluk verilmeyen bir ürün olmadığını beyanla davacının davasının reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflara usulüne uygun meşruhatlı davetiyeler tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmıştır
Mahkememizin .../... Esas sayılı dava dosyasında bulunan davalıya ait ticari defter ve belgeler bu dava dosyası içine alınmıştır.
Mahkememizde yapılan yargılama sırasında; Dosya Mahkememiz 23/05/2023 tarihli oturum ... nolu ara karar gereği re’sen seçilecek bir mali müşavir, bir gıda mühendisi, bir uluslararası taşımacılıkta uzman uzak yol kaptanı bilirkişi, bir ziraat mühendisi ve deniz sigortalarında uzman bilirkişiye tevdi ile dosyada bulunan bilgi ve belgeler bir bütün olarak değerlendirilmek suretiyle taraflar arasındaki ... alım sözleşmesine göre ürünlerin varış limanında zarar görmesinden davalının sorumlu olup olmadığı, davalı sorumlu ise davacı tarafından talep edilebilecek alacak miktarı ile tarafların ticari defter ve belgeleri de incelenmek suretiyle mahkeme ve yargı denetimine elverişli rapor tanzimi hususunda İstanbul Nöbetçi Deniz Ticaret Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verilmiş, uzak yol kaptanı ... ..., ziraat mühendisi ... ..., İÜ Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ... ... ... ... ..., Gıda Mühendisi ... ... ve SMMM/Bağımsız Denetçi ... ... tarafından ibraz edilen 13/12/2023 tarihli raporda özetle; "...1) Eşyanın bozulmasına ilişkin teknik değerlendirmede, taşıma sırasında araçtaki ısının -9 derece olarak ölçüldüğü, araç içi sıcaklığın uygun taşıma sıcaklığında olmadığı, ısı dalgalanması nedeni ile ortam bağıl nemi artması söz konusu olacağından ürün üzerinde oluşacak nem ve damlacıkların emtiayı bozmaya sebep olacağı,
2) Teknik değerlendirmeden hareket edildiğinde, heyetimizin mali bilirkişisinin detaylı defter ve fatura incelemesinde ortaya koyulan taraflar arasındaki ilişkiden kaynaklanan zararını davalıdan talep etmesinin hukuki dayanağının bulunmadığı, zira teknik incelemede zararın sebebinin davalının davacı ile kurduğu satış sözleşmesi uyarınca teslim etmesi gereken nitelikte malı teslim etmemesinin değil, taşıma sırasında dorse içerisindeki ısı dalgalanmasının bağıl nem ortamını artırması sebebiyle eşya üzerinde nem ve damlacık oluşumuna bağlı olarak ortaya çıktığı, bu sebeple davalının zarardan sorumlu tutulamayacağı," sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememiz 17/11/2022 tarihli oturum ... nolu ara karar gereği davacı vekiline ... 'nin dava tarihindeki TL karşılığı olan ... TL(...USD x 18,24) üzerinden alınması gereken ...TL nispi peşin harcı ikmal etmek üzere 4 haftalık kesin süre verilmiş, nispi eksik peşin harcı ... tarihli makbuzla harcı ikmal etmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE; Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklı tazminat istemine ilişkindir. Davacının, davalıdan ... alım satım sözleşmesi kapsamında farklı tarihlerde aldığı ürünlerin varış limanında zarar görmesi nedeniyle davacının nakliye bedeli dahil ödeme yaptığı, zarar miktarının tahsili istemine ilişkindir.
Davacı ile davalı arasında ... tarihinde ... alım sözleşmesi düzenlendiği hususu tarafların kabulündedir.
6098 Sayılı TBK 207. Maddesinde "Satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir.
Sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir âdet bulunmadıkça, satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlüdürler.
Durum ve koşullara göre belirlenmesi mümkün olan bedel, kararlaştırılmış bedel hükmündedir."
208. Maddede de "Kanundan, durumun gereğinden veya sözleşmede öngörülen özel koşullardan doğan ayrık hâller dışında, satılanın yarar ve hasarı; taşınır satışlarında zilyetliğin devri, taşınmaz satışlarında ise tescil anına kadar satıcıya aittir.
Taşınır satışlarında, alıcının satılanın zilyetliğini devralmada temerrüde düşmesi durumunda zilyetliğin devri gerçekleşmişçesine satılanın yarar ve hasarı alıcıya geçer.
Satıcı alıcının isteği üzerine satılanı ifa yerinden başka bir yere gönderirse, yarar ve hasar, satılanın taşıyıcıya teslim edildiği anda alıcıya geçer." düzenlemeleri mevcuttur
Davacı ile davalı arasında yapılan alım satım sözleşmesinden sonra ürünlerin CMR satış sözleşmesi kapsamında ... Limanına taşındığı buradan varış limanı olan ...'ya gönderilmek üzere gemiye yüklendiği anlaşılmıştır.
Davacı taraf ürünlerin davalı tarafından ayıplı olarak teslim edildiğini iddia etmiş ise de; bu husus ispatlanamamıştır. Malın teslim alınmasına ilişkin ihtirazi kayıt olmadığı gibi davalı tarafından bitki sağlığı sertifikası ve kargo gözlem raporları dosyaya ibraz edilmiş, ürünlerin ayıplı olduğuna ilişkin delil dosyaya ibraz edilmemiştir.
Dosyada bulunan kargo gözlem raporlarından göndericinin davacı şirket, varış limanındaki şirketler olduğu, CMR kayıtları ile ... Türkiye'den ürünlerin sevk edildiği anlaşılmıştır.
CMR belgesi karayolu ile yapılan taşımacılıkta malların iyi durumda alındığının ve taşımanın belirtilen koşullarda gerçekleştiğinin yasal kanıtıdır.
Dava dışı alıcı ile davacı arasında ise uluslararası ticaret kapsamında CFR satış söz konusudur.
"CFR masraflar ve navlun ödenmiş olarak teslim, satıcının yükleme limanında malları gemi küpeştesine aktarmasıyla yükümlülüğünün sona ermesi anlamına gelir. Bu satış türünde sözleşme konusu malların belirtilen varış limanına taşınması için gerekli olan masrafları ve navlunu satıcı öder. Ancak mallara ilişkin kayıp ve hasar riski ile birlikte, malların gemi bordasına aktarılmasından itibaren meydana gelecek olaylardan kaynaklanan tüm ek masraflar, malların yükleme limanında gemi bordasını geçtiği andan itibaren satıcıdan alıcıya geçer (Prof. Dr. Cemal Şanlı, Doç. Dr. Nuray Ekşi, Uluslararası Ticaret Hukuku, 1. Bası 2000, İstanbul, syf. 138)".
Bu satım şeklinde satıcı, malların kararlaştırılan varma limanına ulaştırılması için gerekli taşıma sözleşmesini yaparak masrafları ve navlunu ödemek durumundadır. Buna göre de satıcının söz konusu malların taşınmasına uygun bir taşıma sözleşmesi yapması gereklidir. Yapılacak ya da tefarik edilecek taşıma sözleşmesinin de satıma konu malların sağlıklı bir şekilde alıcıya ulaştırılmasını sağlayacak şart ve rotaya uygun olması gerekir.
Dava konusu somut olayda, davacı ürünlerin davalı tarafından yapılacak satışa uygun olarak teslim edilmediği, ürünlerin bozuk, çürük, küflü olarak teslim edildiği, bu sebeple zararın meydana geldiğini iddia ederek ödediği navlun bedeli ile ürün bedelinin tahsilini talep etmiştir.
Davalı taraf ise; taşıma işleminden sorumlu olmadıklarını, davacı ile aralarında yapılan ... alım satım sözleşmesine göre ürünleri ayıpsız olarak davacıya teslim ettiklerini, kusurlarının bulunmadığını, buna ilişkin olarak bitki sağlığı sertifikası bulunduğunu beyan etmiştir.
Yapılan bilirkişi incelemesinde de; satış konusu ...nin çürümesinin sebebi olarak taşıma sırasındaki araçtaki ısının -9 derece olarak ölçüldüğü, araç içi sıcaklığın uygun sıcaklıkta olmadığı, ısı dalgalanması nedeniyle ortam bağıl nemi artması söz konusu olacağından, ürün üzerinde oluşacak nem ve damlacıkların emtiayı bozmaya sebep olacağı kanaatine varıldığı, bu hali ile ... yükünün bozulmasının sebebinin davalının uygun nitelikte mal teslim etmemesi değil, ...nin uygun taşıma koşulları olmadan taşımasının, araç içi ısı dalgalanmasının, ...nin taşındığı ortamda bağıl nem ortalamasını arttırması sebebiyle ... üzerinde nem ve damlacık oluşumuna bağlı olarak bozulmasının gerçekleştiği kanaatine varıldığı görülmüştür.
Davacı ile davalı arasında CFR satış söz konusu değildir. CFR satış yukarıda da belirtildiği gibi dava dışı alıcı ile davacı arasındadır. CFR satışta masraflar ve navlun ödenmiş olarak teslim, satıcının yükleme limanında malları gemi küpeştesine aktarmasıyla yükümlülüğünün sona ermesi anlamına gelir. Bu hali ile davacının meydana gelen zararından taşıyan sorumlu olup, davanın taşıyana yöneltilmesi gerekirken davalıya yöneltilmesinde pasif husumet dava şartının bulunmadığı görülmekle davanın pasif husumet dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın pasif husumet dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından peşin alınan ... TL, tamamlanarak alınan ... TL ve ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın karar kesinleştiğinde istek halinde davacıya İADESİNE,
3-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.20/02/2024

Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır