ANTALYA 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/586 Esas
KARAR NO : 2024/374
DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ : 28/08/2023
KARAR TARİHİ : 16/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ticari defterlerinin şirketin merkezi adresinin tadilatta olması sebebi ile şirketin tek ortağı ve yetkilisi ...'un oğullarının maliki bulunduğu "..." adresinde faaliyet gösteren ... Ltd. Şti. adresinde bulunduğu sırada anılan adreste ... tarihinde sabah saat ... sularında yangın çıktığını, binadaki tüm demirbaşlar, evraklar ve serverın tamamen yandığını ve binanın kullanılamaz hale geldiğini, bu yangın sırasında davacı şirketin tutmakla yükümlü olduğu tüm ticari defterlerin yandığını belirterek davacının tutmakla yükümlü olduğu geçmiş yıllara ve mevcut döneme ilişkin tüm ticari defterler (Yevmiye Defteri, Envanter Defteri, Defteri Kebir, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri ve Pay Defteri) yandığını bu nedenle davacı şirkete ait Yevmiye Defteri, Envanter Defteri, Defteri Kebir, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri ve Pay Defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava; TTK'nın 82/7. maddesine dayalı olarak davacı şirkete ait ticari defterlerin zayi olmasından kaynaklı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
TTK'nın 82/7. maddesi; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmünü içermektedir.
Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.
Mahkememizce, davacı şirketin ticaret sicil dosyası celp edilmiş, şirket yetkilisinin aile nüfus kaydı dosya arasına alınmış, ... İlçe Jandarma Komutanlığı'ndan dava konusu yangın olayı ile ilgili tahkikat evrakları getirtilmiş, Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası ve Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir.
Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... Ltd. Şti. tarafından ... tarihli ... adresinde çıkan yangın olayı için yangının neden çıktığnın tespit edilmesinin talep edildiği, bilirkişi heyetinden rapor alındığı, alınan raporda "İş yerinin fotoğraf 1-2-3 de gözlemlenen, hazırlanan resimde gösterilen ... firmasına yakın cephesinin yangından en fazla hasar gördüğü, bu alan içerisinde yangının başlangıç noktası bulunduğu, Yangının başlangıç noktası olarak değerlendirilen alan içerisinde oluşan yoğun harabiyet nedeniyle yangının çıkış sebebine ışık tutacak veriler doğal olarak tespit edilemediği, bu nedenle yangının çıkış sebebiyle ilgili bilimsel olarak değerlendirme yapmak mümkün olmadığı, " hususlarının belirtildiği anlaşılmıştır.
Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyası incelenmesinden; dosyada ... ve ...'un mağdur, ...'nın müşteki, ...'un mağdur şüpheli olduğu, taksirle yangına neden olma suçundan soruşturma yürütüldüğü, dosyada mevcut Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı'nın ... tarihli yangın raporunda işletmenin tamamen yanması, bazı kısımlarda çökmelerin meydana gelmesinden dolayı yangın çıkış sebebinin taraflarınca tespit edilemediğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının ticari defterlerinin şirketin merkezi adresinin tadilatta olması sebebi ile şirketin tek ortağı ve yetkilisi ...'un oğullarının maliki bulunduğu "..." adresinde faaliyet gösteren ... Ltd. Şti. adresinde bulunduğu sırada ... tarihinde anılan adreste çıkan yangın sırasında zayi olduğunu iddia ederek zayi belgesi verilmesini talep ettiği, davacı şirketin ticaret sicil dosyası ve şirket yetkilisinin aile nüfus kaydı ile dosyadaki bilgi ve belgelerden davacı şirketin ticari defterlerinin yangının çıktığı adreste bulunmasının ... bir sebebe dayandığının anlaşıldığı, dosya kapsamına alınan Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... kayıt numaralı yangın raporunda; ... adresinde bulunan ... Ltd. Şti'de yangın çıktığı, çıkan yangında işletmenin tamamen yanması ve bazı kısımlarda çökmeler meydana geldiğinden yangın çıkış nedeninin tespit edilemediği, yine Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasında alınana bilirkişi heyeti raporunda iş yerinin ... firmasına yakın cephesinin yangından en fazla hasar gördüğünün, bu alan içerisinde yangının başlangıç noktasının bulunduğunun, yangının başlangıç noktası olarak değerlendirilen alan içerisinde oluşan yoğun harabiyet nedeniyle yangının çıkış sebebine ışık tutacak verilerin doğal olarak tespit edilemediğinin, bu nedenle yangının çıkış sebebiyle ilgili bilimsel olarak değerlendirme yapmanın mümkün olmadığının belirtildiği, davacının ticari defterlerini elektronik ortamda e-defter olarak tutmadığı, ... tarihinde meydana gelen yangından dolayı davacı şirkete ait 2016-2017-2018-2019-2020-2021-2022-2023 yıllarına ilişkin yevmiye defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri, defteri kebir, envanter defteri ve pay defterinin kurtarılamadığı, geri getirilmesinin de mümkün olmadığı anlaşılmış olmakla davanın kabulü ile davacıya ait aşağıda belirtilen ticari defterlerinin zayi olduğunun tespiti ile bu kararın zayi belgesi yerine geçmesine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE;
Davacı ... Ltd. Şti.'ye ait 2016-2017-2018-2019-2020-2021-2022-2023 yıllarına ilişkin yevmiye defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri, defteri kebir, envanter defteri ve pay defterinin zayi olduğunun TESPİTİ ile bu kararın zayi belgesi yerine GEÇMESİNE,
2-Alınması gerekli 427,60.-TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75‬ TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair; davacının yokluğunda, HMK'nın 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/05/2024

Katip ...
¸e-imza

Hakim ...
¸e-imza