ANTALYA 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/628 Esas
KARAR NO : 2024/131

DAVA : Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali ve Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 22/08/2017
KARAR TARİHİ : 22/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacının davalı kooperatif ile ... tarihinde imzalamış olduğu sözleşme çerçevesinde ... Mahallesi ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parselde bulunan blokların tüm elektrik tesisatının yapımı konusunda anlaştıklarını, yine taraflarca imzalanan bu sözleşme ile davacının yaptığı iş karşılığı kooperatiften ileride belirlenecek olan bir dairenin verilmesinin kararlaştırıldığını, teslimi yapılacak dairenin değerinin ise ... TL ile ... TL aralığında olacağını, ... tarihinde imzalanmış olan sözleşmenin ... tarih ... sayılı yönetim kurulu kararı ile onaylandığını, ... tarihli sözleşme çerçevesinde yapılan iş karşılığı davacıya daire verilecek olması nedeniyle davacının ... tarihli yönetim kurulu kararı gereği kooperatif üyeliğine oy birliği ile alındığını, olayın devamında da yine yönetim kurulunun ... tarih ve ... sayılı karan ile ... tarih ... karar numaralı alınan karar gereği elektrik tesisatı için daire başı ... TL bedel ile anlaşılan ... ... ...'a ödenecek olan tutarın ... adına üye aidat borçlarına mahsup edilmesi şeklinde karar alındığını, davacının imzalamış olduğu sözleşme ve yönetim kurulunca alınan karar gereği üzerine düşen edimleri yapmaya başladığını ve gelinen son noktada blokların tüm elektrik tesisat işlerini tamamladığını, ... yılında yapılan genel kurulda noter huzurunda yapılan kura çekiminde davacıya ... ada ... parsel ... blok ... kat ... nolu dairenin isabet ettiğini, davacının isabet eden daireyi teslim aldığını ve ... tarihinde ... ....'e kiralamış ve o tarihten bu yana da tüm kira gelirlerinin davacı tarafından alınmakta olduğunu, ... tarihine kadar davacıya kooperatif tarafından borcu olduğuna ilişin hiçbir uyarı ve yazı gönderilmediğini, hatta bu tarihe kadar yapılan bir çok genel kurulda aidat borcu olanların üyelikten çıkarılması ile ilgili kararlar alındığını, davacının hiçbir zaman bu gruba dahil edilmediğini, ... tarihinde davalı kooperatiften gönderilen mektup ile davacının büyük şok yaşadığını, söz konusu mektupta davacının ... TL aidat borcu olduğu ve en kısa sürede ödenmesinin istendiğini, daha sonra davalıca gönderilen ihtarnamede ... TL asıl alacak borcu olduğu ve ödemesi gerektiğinin istendiğini, davacı tarafından gelen ihtarnameye cevap verildiğinı ve davacının borcu olmadığının belirtildiğini, davalı kooperatifçe ödemeye ilişkin bir ihtarname daha gönderildiğini ve daha sonra ... tarihli kararı ile ihraç edildiğinin ihtar ile bildirildiğini, tebliğ edilen ihraç kararına yönelik olarak Antalya ... Asliye Ticaret mahkemesinde dava açıldığını ve yargılamanın devam ettiğini, bu ihraç kararından sonra ... tarihinde yapılan genel kurulunda verilen ihraç kararının oylandığını, yapılan oylama sonucunda davacının üyeliğinin devamına karar verildiğini, tüm bu yargılamalar devam ederken en son ... tarihinde yapılan genel kurul toplantısında ... tarihli genel kurul kararının kaldırılarak ... tarihli karar uygulanarak davacının ihracına karar verildiğini iddia ederek, davacı hakkında ... tarihli olağan genel kurul toplantısında verilen ihraç kararının iptali ile davacının üyeliğinin devamına karar verilmesini, kooperatife üye olan davacının yönetim kurulu kararları ile imzalanan sözleşme gereği yaptığı işin bedelinin üye aidat borcuna mahsup edilecek olması sebebiyle yapılan iş karşılığı davacının kooperatife borcu olmadığının tespitine, davacının kooperatife borcunun olmaması halinde davalı kooperatiften alacağı olup olmadığının tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında aynı konuda Antalya ... Ticaret Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyası ile yargılama devam etmekte olduğundan derdestlik itirazında bulunduklarını, davanın süresi içerisinde açılmadığını, iptali istenen genel kurul kararının ... maddesi ile bir önceki usul ve yasaya aykırı olan kooperatifi aşırı zarara uğratacak olan karar kaldırılarak hatadan dönüldüğünü, davacı tarafın kooperatife olan aidat borcunu ödediğine dair bir belge sunmadığını ya da yaptığı işlere ilişkin olarak bir tespit, karşı dava da açmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ: Dosya içerisine; davalı kooperatife ati ticaret sicil dosyası ve ekleri celp edilmiş, genel kurul toplantı tutanağı, hazirun listesi, ihtarnameler dosyaya sunulmuş, bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi de verilmek suretiyle rapor ve ek raporlar aldırılmıştır.
Mahkememizce verilen kararın istinafı üzerine başvurunun esastan reddine karar verilmiş bu kararın temyizi üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve .../... Esas - .../... Karar sayılı ilamı ile; "Dava, ihraç kararının alındığı genel kurul kararının iptali ile kooperatife borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
HMK 297/2 maddesi uyarınca mahkemece davacının her bir talebi konusunda ayrı ayrı karar verilmelidir. Davacı tarafından menfi tespit talebine ilişkin yargılama aşamasında harç ikmal edildiği halde bu talep konusunda karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda mahkemece, menfi tespit istemine ilişkin olarak işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ve değerlendirme ile istinaf başvurusunun esastan reddi kararı doğru olmamış, istinaf mahkemesi kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesi kararının bozulması uygun görülmüştür." gerekçesiyle mahkememizce verilen kararın bozulması üzerine dosya mahkememizin yukarıdaki esas sırasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Dava; kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.
Davacı vekili müvekkili hakkında kooperatif yönetim kurulunca ... tarihli karar ile ihraç kararı verildiğini, bu karara karşı Antalya ... Asliye ticaret Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyasında dava açtıklarını, daha sonra bu ihraç kararından sonra ... tarihinde yapılan genel kurulda yönetim kurulunun ... tarihinde verdiği ihraç kararının kaldırılarak, müvekkilinin üyeliğinin devamına karar verildiğini ancak en son ... tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında ... tarihli genel kurul kararının kaldırılarak, yeniden ... tarihli yönetim kurulu kararının uygulanmak suretiyle müvekkilinin ihracına karar verildiğini, kararın usul ve esas yönünden yanlış bir karar olduğundan bahisle eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır.
Davalının, kooperatifin üyesi iken hem yönetim kurulu tarafından ... tarihinde ihracına karar verildiği, hem de ... tarihli genel kurul toplantısında üyeliğinden ihracına karar verildiği, davanın yasal süresi içerisinde açıldığı ihtilafsız olup, uyuşmazlık üyelikten ihraç kararının haklı olup olmadığı, iptali koşulunun bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkindir.
Bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen 13/08/2018 tarihli rapora göre; davacının ... tarihinde kooperatif üyeliğine kabulüne karar verildiğini ve yapılan kura çekimi sonucunda davacıya ... blok ... nolu dairenin isabet ettiğini, ... tarihinde davalı kooperatif tarafından davacıya hitaben ihtarname gönderilerek birikmiş aidat ve genel kurul paraları uyarınca ...-TL borç olduğu, bu mektubun alındığı tarihten itibaren 7 gün içinde borcun ödenmesi gerektiği, aksi halde yasal işlem yapılacağının ihtar edildiği, daha sonra ... tarihinde Antalya ... Noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile Ocak ... Aralık ... arası ana para ...-TL ve faiz ...-TL olmak üzere toplam ...-TL borcun tebliğ tarihinden 30 gün içerisinde ödenmesi, aksi halde ihraç işlemine başlanılacağının ihtar edildiğini, yine davalı kooperatifçe davacıya ... tarihinde Antalya ... Noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile Ocak ... - Aralık ... arası ana para ...-TL ve faiz borcu ...-TL olmak üzere toplam ...-TL borcun ihtarın tebliğinden itibaren 30 gün içinde ödenmesi hususunun ihtar edildiğini, nihayetinde davalı kooperatif tarafından ... tarihinde Antalya ... Noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile ihraç kararının ihtar edildiğini, genel kurul kararlarına göre ödenmesi gereken aidat tutarları tespit edilirken TBK'nın 120.maddesi ve 88.madde hükümleri göz önünde bulundurularak hesaplama yapıldığı ve buna göre Ocak ... - Aralık ... arası genel kurullarda belirlenen ve ödemesi gereken aidat borcunun ...-TL olduğu, gecikme faizi borcunun ...-TL olduğu, davalı kooperatif tarafından gönderilen ihtarnamelerdeki hesaplanan borç tutarının bu tutardan çok daha fazla olduğunun mütalaa edildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 27 ve davalı kooperatif ana sözleşmesinin 14/2.maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda mahkemece öncelikle aidat borcunun ödenmesi için üyeye 2 ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, ilk ihtarnamenin ödemesi 30 gün geciktirilmiş borcu içerip içermediği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği, bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği tespit edilmelidir. Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borcu yansıtıp yansıtmadığının belirlenmesi gereklidir. Usulüne uygun olmayan ihtarname dayanak yapılarak ihraç kararı verilmesi mümkün değildir.
Davacı taraf dava dilekçesinde, davalı kooperatiften aralarında kooperatife ait blokların elektrik tesisatın yapımı hususunda anlaşma yapıldığını ve iş karşılığı daire verilmesi konusunda anlaşma yapılıp kooperatife üye yapıldığını, yaptığı işin bedelinin de üye aidat borcundan düşürülmesi konusunda karar alındığını, kendisinin tüm elektrik tesisat işlerini yapıp tamamladığını, bu nedenle kendisinin kooperatife borçlu değil aksine alacaklı olduğunu belirtmektedir.
Davaya konu olayda davacının alacaklı olduğunun tespit edilmesi hususu, ihraç kararının dayanağı olan ihtarnamelerdeki borcun gerçek borcu yansıtıp yansıtmadığı bakımından önem taşımaktadır. Zira davacının alacaklı olması halinde alacağının mahsubu ile bu durumda ihraç kararının dayanağı olan ihtarnamelerdeki borcun gerçek borcu yansıtıp yansıtmadığı belirlenebilecektir.
Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre; davaya konu ... tarihli davalı kooperatif olağan genel kurul toplantısında davacı üyenin üyelikten ihracına ilişkin alınan kararın, ihraca dayanak yapılan ihtarnamelerin usulsüz olup, davacının gerçek ve kişisel borç miktarını yansıtmadığı, dolayısıyla usulüne uygun olmayan ihtarname dayanak yapılarak ihraç kararı verilemeyeceği göz önünde bulundurularak ihraç kararının iptaline ilişkin davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davacının menfi tespit istemine ilişkin olarak Bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen 29/12/2022 tarihli raporda sonuç olarak;
Davacı yanca ... tarihinde sunulan belgelerin daha önce sunulan belgelerden farklı bir belge olmadığı, davacı ile davalı kooperatif arasında ... yılında sözleşme imzalandığı, davacının üye aidatlarına sayılacağı belirtilen işin teslim edildiğine ait taraflar arasında imzalanan belgede tarih olmadığı, ... yılında alınan karar ile işin davacıya verildiği ve yapılan iş bedelinin aidat borçlarına sayılacağının kararlaştırıldığı görülmüş olup yukarıda belirlenen imalat bedellerinden hangisinin esas alınması gerekeceğinin takdirinin mahkemeye ait olup, ... birim fiyatlarının esas alınması durumunda davacının yaptığı iş bedelinin ... TL'nin davacının Aralık ... sonu itibari ile borç toplamı olan ... TL'den mahsubu sonucu davacının davalı kooperatife Aralık ... itibari ile ödenmemiş (...TL-...TL) ...TL borcu kalacağı, ... birim fiyatlarının esas alınması durumunda davacının yaptığı iş bedelinin ... TL'nin davacının Aralık ... sonu itibari ile borç toplamı olan ... TL'den mahsubu sonucu davacının davalı kooperatife Aralık ... itibari ile ödenmemiş (... TL-... TL) ... TL borcu kalacağı, ... birim fiyatlarının esas alınması durumunda ise davacının yaptığı iş bedelinin ... TL'nin davacının Aralık ... sonu itibari ile borç toplamı olan ... TL'den mahsubu sonucu davacının davalı kooperatife Aralık ... itibari ile herhangi bir borcunun kalmamış olacağı, davacının yaptığı iş kapsamında hangi yılın değerinin dikkate alınması gerektiği hususunun mahkemenin takdirinde olduğu ve davacının aidat borcu toplamının ... TL olduğu sabit olduğundan kabul edilecek iş bedeli tutarına göre yukarıdaki tespitlerinden hangisinin seçileceğinin takdirinin de mahkemeye ait olacağı mütalaa edilmiştir.
Bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen 22/08/2023 tarihli ek raporda sonuç olarak; Yapılan hesaplamaya göre davacının borcunun ihtarnamenin gönderildiği ... tarihinde belirtilen ... itibari ile ... TL asıl alacak ... TL işlemiş faiz olmak üzere ... TL olduğunun hesaplandığı, ihtarname de ise davacıya Ocak ...-... Aralık ... arası anapara ...TL, ...TL (2011, 2012, 2013, 2014, 2015 yıllarına ait) faiz borcu olmak üzere ... TL borcunun bulunduğunun bildirildiği, bu durumda davacıya gönderilen ihtarnamelerde belirtilen borç miktarı hesaplanan muaccel hale gelmiş borç miktarından (...TL - ...TL) ...-TL tutarında fazla bildirildiğinin anlaşıldığı, yapılan hesaplamalara göre, davalı kooperatifin davacı tarafa gönderdiği ve ihraç kararına dayanak olan ihtarnamelerde belirtilen borç miktarının gerçeği yansıtmadığı, bu nedenle de ihraç kararına dayanak olan ihtarlarda belirtilen borcun davacı tarafı ödemede tereddüde düşürecek nitelikte olduğunun anlaşıldığı, mahkemece davalı tarafça sunulan ve her iki tarafında imzasının olduğu elektrik işinin ... TL olduğunun kabul edilmemesi ve dava dosyasına sunulan 06.02.2019 tarihli tespit raporuna göre hesaplama yapılması gerektiği kanaatine varılacak olunur ise davacının yaptığı ... imalat toplam değerinin ... birim fiyatları doğrultusunda malzeme ve işçilik dahil ... TL, ... birim fiyatları doğrultusunda malzeme ve işçilik dahil ... TL, ... birim fiyatları doğrultusunda malzeme ve işçilik dahil ... TL olarak belirlenen değerlerden hangisinin esas alınması gerektiğine mahkemece karar verilmesi durumunda hesaplamanın ayrıca yapılabileceğinin değerlendirildiği, fişin teslim edildiğine dair tutanakta tarih olmadığı, düzenlenen faturaların ... yılı olması vb nedenlerden işin ne zaman teslim edildiği belli olmadığından hangi bedelin esas alınacağının tespit edilemediği mütalaa edilmiştir.
Her ne kadar ... tarihli bozmadan sonra alınan ek raporda davacının yapmış olduğu işin yıllara göre hesaplanması yapılırken raporda ... yılı için ...-TL olarak belirtilmişse de; İşin yapıldığı yılın sehven ... yılı olarak yazıldığı, zira davalı kooperatif yönetim kurulunca ... tarih ve ... sayılı karan ile davacının elektrik tesisatı işini yapması konusunda anlaştıkları ... yılında yapılan bir iş olmadığı dikkate alınarak ... yılına ait olduğu kabul edilmiş, işin yapıldığı yıl itibari ile davacının ... birim fiyatları doğrultusunda malzeme ve işçilik dahil ... TL nin davacının aidat borçlarından mahsubu gerektiği kanaatine varılmakla bu yönden talebin kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
Davalı kooperatifin ... tarihli olağan genel kurul toplantısında davacının üyelikten ihracına ilişkin kararın İPTALİNE,
2-Davacının menfi tespit isteminin KISMEN KABULÜ ile;
Davacının davalı kooperatife ...-TL borçlu olmadığının TESPİTİNE,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Alınması gerekli ...-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalıdan tahsili ile hazine adına gelir KAYDINA,
Davacının peşin yatırdığı ... TL ile ... TL olmak üzere toplam ... harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri ve harç olmak üzere) toplam 905,00.-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranı gözetilerek hesaplanan 895,95 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
Bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
5-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 50,15-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
6-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 15 günlük süre içinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 22/02/2024

Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır