ANTALYA 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/485 Esas
KARAR NO : 2024/309

DAVA : Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 25/07/2022
KARAR TARİHİ : 26/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin, müvekkili şirket aleyhine Antalya Genel İcra Dairesi .../... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlattığını, müvekkili şirkete icra ödeme emrinin UETS yoluyla gönderilmişse de şirket yetkilisinin bu süreçte geçirdiği rahatsızlık nedeniyle evde istirahat halinde olduğundan tebligatlarını kontrol etmeyi ihmal ettiğini ve icra takip dosyasına itiraz edemediğinden takibin kesinleştiğini, davalı tarafın icra dosyasına dayanak belge ibraz etmediğini, takip dosyasına davalı tarafından müvekkili şirketin borçlu olduğunu gösterecek bir belge sunulamamasının nedeninin taraflar arasında böyle bir sözleşmenin olmamasından kaynaklandığını, her ne kadar "2018-2020 arası yapılan avans ödemelerine ilişkin alacak" denilmişse de taraflar arasında avans sözleşmesini gösterir herhangi bir sözleşme sunulmadığını, müvekkili şirkete davalının avans ödemesi yaptığı iddialarını kabul etmediklerini, zira 2018 ve 2020 yılları arasında bu denli büyük miktarda alacağı olan bir şirketin 2 yıl boyunca alacağını tahsil yoluna girişmemesinin de bu alacağın var olmadığının en büyük kanıtlarından olduğunu, günümüz şartlarında şirketlerin tahsil edemediği ... ... TL'nin bile ticari hayatını zora sokarken davalı tarafın 2 senedir ... TL'yi aşan miktarda alacaklı olduğunu iddia ettiğini, ancak 2 sene boyunca icra takibi yoluna başvurmadığını, bu durum hayatın ve ticaretin olağan akışına aykırı olduğunu, davalı şirketin iş bu icra takibini başlatmakta kötü niyetli olduğunu ve sebepsiz zenginleşmeyi hedeflediğini, müvekkilinin süresinde icra dosyasına itiraz edememesinden faydalanarak, belge sunmadan başlattığı icra takibini kesinleştirdiğini ve takip hukuku yönünden işlemlere başladığını, kötü niyetli olarak da müvekkilinin pek çok taşınmaz, taşınır ve banka hesaplarına haciz koyduğunu, müvekkili şirketin davalı şirkete borçlu olmadığını, eğer alacaklı olduğunu iddia ediyorsa ispatla yükümlü olduğunu, nitekim bu davada davacı borcun olmadığını iddia ettiğine göre yokun ispatı mümkün olmadığından kural olarak ispat yükü alacaklıya ait olduğunu, zira hukuki ilişkin varlığını ispat yükü davalı alacaklıda olduğundan alacaklı hukuki ilişkinin yani borcun varlığını kanıtlamak durumunda olduğunu iddia ederek, müvekkilinin aleyhine başlatılan Antalya Genel İcra Dairesinin .../... esas sayılı dosyası yönünden müvekkilinin davalıya borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketçe davacı şirket ile mal alımı konusunda anlaşıldığını ve davacı şirkete 2018-2020 yılları arasında ... TL avans ödemesi yapıldığını, fakat müvekkili şirket karşı taraftan herhangi bir mal veya hizmet alamadıkları gibi ödenen avansların da iade edilmediğini, bu nedenle oluşan ticari borcun müvekkili şirkete ödenmediğini, bu ticari borcun ödenmesi yönünde karşı tarafa Antalya ... Noterliği, ... tarih, ... yevmiye numaralı ihtarname gönderilmiş olup davacı şirketin ihtarnameye rağmen borcunu ödemediğini, ihtarnameye cevap dahi vermediğini, davacı tarafın müvekkilinin iki yıl boyunca hiçbir taleplerinin olmadığı yönündeki iddialarının asılsız olduğunu, davalı tarafça sayısız kez görüşülmeye çalışılmışsa müvekkilinin karşısında bir muhatap bulamadığını, en son da ihtar çekildiğini, bundan da sonuç alınamadığından ilgili borcun ödenmesi için ...'ne Antalya Genel İcra Dairesi .../... esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, davacı şirketin yasal süre içinde itiraz etmemesi sonucunda icra takibinin kesinleştiğini, kesinleşen icra takibi sonrasında davacı tarafça borçlu olmadıkları iddia edilerek işbu menfi tespit davası açıldığını, davacı tarafça işbu dosya ile tahsil edilen paranın ödenmemesi hususunda tedbir alınmış daha sonra icra dosyasına teminat yatırılarak takibin tamamen durdurulduğunu, her ne kadar karşı tarafın dava dilekçesinde müvekkili şirketin 2 yıl boyunca icra takibi yoluna girişmediğini ve bu sebepten alacağın var olmadığını iddia etmiş olsa da bu iddiaların tamamen asılsız ve mantıksız olduğunu, davacı şirket ile müvekkili şirketin uzun zamandan beri süregelen karşılıklı ticari faaliyetleri bulunduğunu, bu nedenle o dönemde taraflar arasında karşılıklı ticari güven mevcut olduğunu, ayrıca müvekkili şirketin tek yetkilisi olup o dönemlerde sıklıkla yurt dışında bulunduğunu, daha sonrasında ise 3-4 ay süren bir Covid geçirdiğini, Türkiye'deki işlerle pek ilgilenemediğini, işlerin bu zamana kadar kaldığını, kaldı ki ... tarihinde davacı şirkete ihtarname çekilip borcu ödemesi istendiğini, davacı tarafın iddialarının aksine işbu davada ispat yükümlülüğünün davacı tarafta olduğunu, müvekkili şirket aleyhine sebepsiz zenginleşme iddiasında bulunan davacı yanın banka dekontlarıyla sabit olan ödemeler karşısında malları teslim ettiğini ispatla mükellef olduğunu, davanın reddine ve işbu davanın açılmasında ve borcun ödenmemesinde tamamen kötüniyetli olan davacının İ.İ.K. Md 72/4 uyarınca alacağın %20’ sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava: icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası niteliğindedir.
Taraflar arasındaki alacak borç durumunun ihtilaflı olduğu yapılan incelemede anlaşılmaktadır.
Gaziantep Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak, davacı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, SMMM Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 09/06/2023 tarihli raporda; davacı şirketin 2018-2019-2020 yıllarına ait ticari defterlerinin T.T.K. 64. maddesine göre açılış tasdiklerinin mevcut olduğu, ancak 2018-2019-2020 yılı Envanter defterlerinin mevcut olmadığı, ayrıca 2019-2020 yıllarına ait yevmiye defterlerinin kapanış tasdiklerinin mevcut olmadığı, davacı şirketin 2018-2019-2020 yılı ticari defterlerin incelenmesinde; davacı ile davalı arasında ...-Alıcılar hesabı ile ...-Satıcılar hesabından dolayı 2020 yılı sonu itibariyle herhangi bir borç ve alacağın mevcut olmadığı, davacı şirketin 2018-2019-2020 yılları ticari defter kayıtlarında toplamda ...-Alıcılar hesabından dolayı davalı şirketin davacı şirkete ... TL banka havalesi ile ödeme yaptığı (dekontların mevcut olmadığı), davacı şirketin davalı şirkete ... TL mal satışı yapıldığı ve ... TL tutarında nakit ödeme yapıldığı (dekontların mevcut olmadığı) ...-Satıcılar hesabından dolayı davacı şirketin davalı şirkete ... TL banka havalesi ile ödeme yaptığı (dekontların mevcut olmadığı), davacı şirketin davalı şirketten ... TL mal alışı yapıldığı, dava dosyasında mevcut bulunan davalı şirketin sunmuş olduğu dekontların incelenmesinde davalı şirketin davacıya toplamda ... TL havale gönderdiği, davacının davalı şirketine ... TL havale ile ödeme gönderildiği, davacının davalı şirkete düzenlemiş olduğu faturalarının tamamın mevcut olmadığı, tarafına ... - ... - ... - ... - ... tarihli 6 adet faturanın sunulduğu, davacı şirketin davalı şirkete düzenlemiş olduğu satış faturalarına ilişkin malların teslimine ilişkin herhangi bir belgenin mevcut olmadığı mütalaa edilmiştir.
Davalının ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, SMMM Bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 06/10/2023 tarihli raporda; davalının ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde davacı şirket adına yapılan avans ödeme kayıtlarına istinaden dava tarihi itibariyle davalının bakiye ...-TL tutarında davacı şirketten alacağının kayıtlı olduğu, talimat gereği davacı şirketin ticari defterleri üzerinde incelemeler yapılarak dava dosyasına sunulan 09.06.2023 tarihli bilirkişi raporu üzerinde yapılan incelemelerde, davacı şirketin ticari defterlerine göre, davacı şirketin davalı şirkete bir borcunun olmadığının tespit edildiği, dava dosyasına sunulan ödeme kayıtları ve davalı şirketin ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde davalı şirketin ticari defterlerinde davacı adına borç kaydı yapılan avans ödemelerinin toplam ...-TL tutarındaki borç kaydı ile ilgili olarak tevsik edici bir belgenin olmadığı, bu ödeme kayıtları dışındaki tüm avans ödemesi kayıtları ile ilgili tevsik edici ödeme belgelerinin olduğunun tespit edildiği, bu durumda davalının ticari defterlerinde tevsik edici belgesi olmayan avans ödeme kayıtlarının davalının ticari defterlerindeki bakiye alacak tutarından mahsup edilmesi ile davalının bakiye ... - ... = ...-TL tutarında davacı şirketten alacağının kaldığının hesaplandığı, davalı tarafın ise avans ödemelerine istinaden ...-TL tutarında davacı şirketten alacağının olduğunu iddia etmekte olup, sonuç olarak; davalı şirketin davacı şirkete banka aracılığı ile yaptığı avans ödemelerine istinaden dava tarihi itibariyle davalının bakiye ...-TL tutarında davacı şirketten alacağının olduğu, davalı taraf ise avans ödemelerine istinaden ...-TL.tutarında davacı şirketten alacağının olduğunu iddia ettiğinin tespit edildiği mütalaa edilmiştir.
Bilirkişi tarafından düzenlenen 29/02/2024 tarihli ek raporda sonuç olarak; davacı şirketin davalı şirket adına düzenlediği bu faturaların davalı şirketin ticari defterlerinde de kayıtlı olduğu ve davalı şirketin ticari defterlerinde banka aracılığı ile davacı tarafa yaptığı ödemelerden davacının düzenlediği bu fatura bedelleri düşüldükten sonra davalı şirketin bakiye ...-TL tutarında davacı şirkete fazla ödeme yaptığının tespit edildiği, bu bilgilere göre davalı şirketin banka aracılığı ile davacı şirkete yaptığı fazla ödemelere istinaden, dava tarihi itibariyle davalı şirketin bakiye ...-TL tutarında davacı şirketten alacağının olduğu mütalaa edilmiştir.
Ticari davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir.
Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi (Değişik 28.07.2020T. 7251 Sy. Kanun-23.madde) yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği, diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılayacağı ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).
Davacı tarafça her ne kadar ticari defterlerine dayanmış ise de, alınan 09/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda kapanış tasdiklerinin mevcut olmadığı gibi 2018,2019 ve 2020 yıllarına ait envanter defterinin de sunulmamış oluğu, bu durumda HMK 222/4 maddesi gereğince davacı lehine delil teşkil etmeyeceği, davalının incelenene defterlerine göre defterlerin usulüne uygun olarak tutulmuş olması, davacı tarafından yapılan avans ödemelerine istinaden ...-TL alacağının olduğu ancak tevsik edici belgesi olmayan avans ödemesi kayıtlarının mahsup edilmesiyle birlikte ...-TL alacaklı gözüktüğü, söz konusu alacağın Antalya Genel İcra Dairesi .../... Esas sayılı dosyasında ise davalı alacaklının ...-TL üzerinden takip başlattığı, söz konusu borcun ödenmesi yönünde davalı şirketin Antalya ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borcun ödenmesi için gönderilen ihtarın ... tarihinde davacı şirkete tebliğ edildiği, söz konusu ihtarname ile davacı şirkete borcun ödenmesi için 7 günlük süre verildiği, bu durumda tebliğinden itibaren 7 günlük süre hesaplandığında ... tarihinde davacı şirketin temerrüte düşmüş olduğu, ancak davalı şirket tarafından faizin ... tarihinden itibaren başlatıldığı, bu durumda taleple bağlılık ilkesi gereği hesaplanan işlemiş faizin ... TL olmasına rağmen takipte ... TL kabul edildiğinden, davalının takip yapmakta haklı olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
İİK'nın 72/4 maddesi gereğince mahkememiz tensip ... nolu ara kararı gereği tesis edilen ihtiyati tedbirin kendiliğinden kalkmış SAYILMASINA,
İhtiyati tedbir kararı uygulanmış olmakla dava konusu alacak miktarı olan ...-TL'nin %20'sine tekabül eden ...-TL icra tazminatının davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
2-Alınması gerekli 427,60.-TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan ...-TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırıldığı anlaşılan ...-TL harcın hükmün kesinleşmesine müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 26/04/2024

Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır