ANKARA BATI ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/68 Esas - 2024/689
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO : 2024/68 Esas
KARAR NO : 2024/689

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA İHBAR OLUNAN:
VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : 10/01/2024
KARAR TARİHİ: 27/06/2024
K. YAZIM TARİHİ: 19/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin maliki bulunduğu, ... plakalı aracın davacı şirket tarafından, ... sayılı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta (Trafik) poliçesi ile 31/12/2018 - 31/12/2019 tarihleri arasında sigortalanmış olduğunu, davalının maliki bulunduğu, ... plakalı aracın, 21.12.2019 tarihinde, firari sürücü ... sevk ve idaresinde seyir halinde iken ... plakalı araç ile çarpışarak yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasına karıştıklarını, bu kazada ... plakalı araçta hasar meydana gelmiş ve yine sigortalı ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan ...'ın da yaralandığını, kazada yaralanan ...'ın vekili ... vasıtası ile, davacı şirkete karşı, kaza nedeni ile meydana gelen maluliyetinden ötürü, sigorta poliçeleri kapsamında sürekli iş göremezlik tazminatı talebi ile, 10.05.2022 tarihinde 2022.E... başvuru numarası ile Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulduğunu, Sigorta Tahkim Komisyonunda yapılan yargılama sonucunda verilen 04.10.2022 tarih ve K-... sayılı karar ile davacı şirketin ...'a 194.672,75 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 3.925,65 TL yargılama gideri ve 30.200,91 TL vekalet ücreti ödemesine hükmedildiğini, verilen bu kararın ... vekili tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğünde ... Esas sayılı dosyası ile icraya konulduğunu ve davacı şirket tarafından, 02.11.2022 tarihinde, ...'a 252.611,32 TL ödeme yapıldığını, yine müvekkili şirket tarafından, ... adına, ... vergi dairesine, vekalet ücretlerinden kaynaklı gelir vergisi stopajı ve KDV tevkifatına istinaden, 14.152,42 TL ödeme yapıldığını, yine ... vekili ... vasıtası ile, müvekkili şirkete karşı, kaza nedeni ile meydana gelen maluliyetinden ötürü, sigorta poliçeleri kapsamında geçici iş göremezlik tazminatı talebi ile, 26.04.2022 tarihinde 2022.E....K-... başvuru Numarası ile Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulduğunu, Sigorta Tahkim Komisyonunda yapılan yargılama sonucunda verilen 02.02.2023 tarih ve 2022.E....K-...sayılı karar ve bu karara yapılan itiraz sonunda verilen 23.04.2023 tarihli 2023/İHK-... karar sayılı itiraz Hakem Heyeti kararı ile müvekkili şirketin ...'a 3.403,50 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 727,54 TL yargılama gideri ve 3.403,40 TL vekalet ücreti ödemesine hükmedildiğini, verilen bu kararın ... vekili tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğünde ... Esas sayılı dosyası ile icraya konulduğunu, müvekkili şirket tarafından 11.05.2023 tarihinde, icra dosyasına 8.897,18 TL ödeme yapıldığını, yine Müvekkili şirket tarafından, Avukat ... adına, ... vergi dairesine, vekalet ücretlerinden kaynaklı gelir vergisi stopajı ve KDV tevkifatına istinaden, 1.168,21TL ödemenin yapıldığını, yine ... vekili ... vasıtası ile, müvekkili şirkete karşı, kaza nedeni ile meydana gelen maluliyetinden ötürü, sigorta poliçeleri kapsamında bakıcı ve tedavi gideri tazminatı talebi ile, 28.04.2022 tarihinde 2022.E... başvuru numarası ile Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulduğunu, Sigorta Tahkim Komisyonunda yapılan yargılama sonucunda verilen 20.10.2022 tarih ve K-.. sayılı karar ile müvekkili şirketin ...'a 1.436,24 TL bakıcı gideri, 3.000,00 TL tedavi gideri, 159,39 TL yargılama gideri ve 4.436,24 TL vekalet ücreti ödemesine hükmedildiğini, verilen bu kararın, ... vekili tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğünde ... Esas sayılı dosyası ile icraya konulduğunu, müvekkili şirket tarafından, 07.11.2022 tarihinde, icra dosyasına 9.785,21 TL ödeme yapıldığını, yine müvekkili şirket tarafından, ... adına, ... vergi dairesine, vekalet ücretlerinden kaynaklı gelir vergisi stopajı ve KDV tevkifatına istinaden, 1.422,04 TL ödeme yapıldığını, kazada hasar gören ... plakalı aracın maliki ...'ın aracında meydana gelen hasarın karşılanması talebi ile müvekkili şirkete başvurduğunu ve müvekkili şirket tarafından, ...'a 17.02.2020 tarihinde 1.175,00 TL araç hasar bedeli ödemesinin yapıldığını, davacı şirket tarafından söz konusu kaza nedeni ile toplamda 289.211,38 TL ödeme yapıldığını, kaza tutanağı ile sabit olduğu üzere sigortalı araç sürücüsü olan ...'un, kaza sonrasında olay yerinden firar ettiğini, şahsın Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığında alınan ifadesinde de kaza esnasında ceza evi firarisi olduğunu beyan ettiğini, yine kaza sonrasında tutanağı tutan polislerin, sürücünün kimliği ile ilgili olarak araçta bulunan yolcu ...'dan bilgi almaya çalıştıklarını lakin ...'ın, bu konuda polislere herhangi bir bilgi vermediğini, bu itibarla şahsın ceza evi firarisi olması nedeni ile yakalanmamak için olay yerinden kaçtığının sabit olduğunu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) Genel Şartları'nın; B.4- Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı başlıklı bölümünün “F” maddesinde; "...f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,.. denmiş olup, söz konusu durumda da sigortacının sigorta ettirene rücu hakkının bulunduğunun açıkça belirtildiğini, bu itibarla mevcut olayda da kazaya karışan sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün kazadan sonra olay yerinde durmayarak görevli kolluk personelini beklemeden kaza mahallinden uzaklaşmasından dolayı, davacı şirketin, kazada yaralanan ...'ın maluliyetinden ve yine ... plakalı araçta meydana gelen hasardan ötürü ödediği tüm bedelleri sigorta ettiren davalı şirkete rücu edebilmesi hakkının bulunduğunu beyan ederek, fazlaya ilişkin dava, talep ve ıslah hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik sigortalı ... plakalı aracın karışmış olduğu kaza nedeniyle davacı şirket tarafından 3. kişilere ödenen toplam 289.211,38 TL'nin, ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizi, yargılama gideri ve avukatlık ücreti ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı müvekkili şirket adına tescil kaydı bulunan ve rücu konusu kazaya karışan ... plakalı aracın, araç kiralama firması olarak faaliyet gösteren davalı şirket tarafından 16.12.2019 günü saat 13.20'de 1 yıl süre ile ... T.C. Kimlik numaralı ... isimli şahsa uzun dönem kiraya verildiğini, ayrıca, müvekkili şirket yetkilisi ...'in ... Merkezi Amirliğinde verdiği ifadesinde de, aracı ... isimli şahsa kiraladığının açıkça belirtildiğini, KTK' ya göre uzun dönem kiralama sözleşmesi ile kiraya verilen aracın karıştığı kaza nedeniyle araç işleten sıfatı, mülkiyet sahibinde değil, aracı kiralayan kişiye geçtiğini, bu yönüyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davalı şirkete ait ... plakalı aracın kasko sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş.'ne davanın ihbarını talep ettiklerini, söz konusu kasko poliçesinde, kazaya karışan aracın kullanım amacının açıkça kiralık şeklinde belirtildiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Ankara Batı CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyası, sigorta poliçesi, hasar dosyası, trafik kazası tespit tutanağı, trafik tescil kayıtları, ... plakalı aracın tramer kayıtları, Sigorta Tahkim Komisyonunun 2022.E...-... sayılı, 2022.E...-... sayılı, 2022.E....- ... sayılı ve itiraz hakem heyetinin 2023/... karar sayılı dosyaları, istanbul ... İcra Müdürlüğünün ... ve ... esas sayılı takip dosyaları, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası, 16/12/2019 tarihli araç kiralama sözleşmesi, 13/05/2024 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :
Dava, trafik kazası nedeniyle ZMSS kapsamında ödenen bedellerin genel şartlar kapsamında davalı sigortalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Davacı taraf sigortalısının aracının olay yerini terk etmesi nedeniyle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4-fmaddesi gereğince olay yerini terk ettiğinden bahisle üçüncü kişiye ödediği bedelin rücuen tahsilini talep etmektedir. Davalı taraf ise aracı uzun süreli kiraladığından işleten sıfatının kalmadığını ve sorumluluğunun bulunmadığını savunmaktadır.
Yargılama aşamasında yetki itirazının halefiyet ilkesi gözetilerek, zamanaşımı itirazının eldeki dava rücu davası olduğundan ve zamanaşımı ödeme tarihinden itibaren başlatıldığından ve arabuluculuk itirazının arabuluculuk sürecine ilişkin usuli itirazları mahkememizin inceleme yetkisi bulunmadığından ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
Davalının üzerine kayıtlı aracın sürücüsünün olay yerini terk ettiği kaza tespit tutanağı ve kolluk ifadesiyle sabit olup davalı tarafça bu hususun aksi ispat edilemediğinden davalının aracının sürücüsünün olay yerini terk ettiği mahkememizce kabul edilmiştir.
Rücuya konu ödemelerin dayanağına bakıldığında ise Sigorta Tahkim Komisyonunun 04/10/2022 tarih ve ... karar sayılı, 26/04/2022 tarih ve ... karar sayılı ve 28/04/2022 tarih ... karar sayılı ilamları ile bu ilamlara dayalı ödenen gelir vergisi stopajı ödemeleri ve ... plakalı aracın malikine ekspertiz raporuna istinaden ödenen 1.175,00 TL hasar bedeli ödemesi oluşturmaktadır. Sigorta Tahkim Kararları kesin hüküm niteliği taşıdığından ve vergi dairesine yapılan ödemeler vergi dairesinden gelen cevabi müzekkerelerle sabit olduğundan bu ödeme kalemlerine ilişkin yeniden hesaplama yapılması ya da piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı değerlendirilmesi yapılmamıştır. Ancak yapılan 1.175,00 TL ödeme yönünden bu ödemenin piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı ile gerçek zarar kapsamında kalıp kalmadığı ile yapılan diğer ödemelerin hesaplanması bakımından dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Dosyaya kazandırılan 13/05/2024 tarihli raporda özetle; "... plakalı araç sürücüsü ...'in 2918 sayılı KTK.nun 56/a ve 53/a maddeleri kurak ihlalleri ile %75 oranında kusurlu olacağı, ... plakalı araç sürücüsü ...'un 2918 sayılı KTK.nun 52/a. maddesi kural ihlali ile %25 oranında kusurlu olacağı, davacı sigorta şirketine ZMSS(Trf) Sig. Poliçesiyle sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ... 'un kazanın oluşumundaki kusur oranı %25 olmakla, davacı sigorta şirketinin ... plakalı araç hasarı için sorumluluğunun (%25x5.546,00TL)= 1.386,50 TL olacağı, Davacı ... Şti. tarafından ise ... plakalı araç maliki olan ...'a T.C. ... Bankası üzerinden 17.02.2020 tarihinde çok daha düşük bir bedel olan 1.175,00 TL ödemede bulunulup bu bedelin de davacıdan rücu edildiği, dolayısıyla talebe de bağlı kalınarak dava dışı ... plakalı araç için ödenen bu bedelin makul olduğu, Davacı sigorta şirketinin ... plakalı araçta yolcu konumunda bulunan ... için yapmış olduğu ödemeler toplamının 9.785,21 TL + 252.611,32 TL) =262.396,53 TL olduğu, ... plakalı araç için yapmış olduğu 1.175,00 TL ödeme ile davacı tarafından yapılan toplam ödemenin ise (262.396,53 TL + 1.175,00 TL) = 263.571,53 TL olduğu, davacı tarafça ise dosyada belgesi görülmemekle birlikte 3. kişilere ödenen toplam tutarın 289.211,38 TL olduğu belirtilerek bu bedelin dava ve talep edildiği, davalının maliki olup davacıya da sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün tam da kaza esansında somut olarak kim olduğu ve her kim ise sürücü belgesinin olup olmadığının bilinmediği gibi alkollü olup olmadığının da bilmediği, dolayısıyla davacının davalıdan rücu talebinde haklı olup olmadığı hususundaki nihai değerlendirme ve takdirin sayın Mahkemeye ait olacağı..." yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında, dava konusu aracı uzun süreli kira sözleşmesiyle kiraladığını, kazanın bu sürede meydana geldiğini ve işleten sıfatının bulunmadığını belirterek husumet itirazında bulunmuştur. Yargıtay 17.HD 2016/11570 esas, 2017/5608 karar ve 2019/3506 esas, 2020/4953 karar, Bursa BAM 13.HD 2022/1744 esas 2023/2345 karar, Antalya BAM 11.HD 2023/452 esas, 2023/1093 karar, Kayseri BAM 6.HD 2023/468 esas, 2023/467 karar, Ankara BAM 26.HD 2020/767 esas, 2020/960 karar sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere; 2918 sayılı Kanunun 95. Maddesine göre “Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir.” Demek suretiyle rücuen tazminat taleplerinde sigortacının kendi sigortalısından yaptığı ödemeyi geri isteyebileceği; 01/06/2015 tari- hinde yürürlüğe giren karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarının B4. Maddesinde, “… Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir. Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir: "… f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde” denilmektedir. Dolayısıyla ödemede bulunan sigortacının "sigorta sözleşmesine … göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kaza- ya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.” denildiğinden, sigortalının kendi sigortacısına karşı sorumlu tutulabilmesi için kaza anında ayrıca işleten sıfatına sahip olması gerekmez. Bu bakımdan davalının kaza tarihinde davacının sigortalısı olduğu anlaşıldığından bu yöndeki itirazına itibar edilmemiş, dosyada resmi görevlilerce düzenlenmiş belgeler doğrultusunda araç sürücüsünün olay yerini terk ettiği sabit olduğundan davacı sigorta şirketi yönünden rücu şartlarının oluştuğu, ödenen bedelin sigorta tahkim kararı, vergi dairesi yazılarına ve piyasa rayiçlerine uyumlu olduğunun dosya kapsamında tespit edilmesi sebebiyle mahkememizce ödenen tazminattan davalı sigortalının sorumluluğunu bulunduğu gözetilerek davanın kabulüne, temerrüt tarihinin ödeme tarihi, faiz türünün ise kazaya sebebiyet veren araç ticari olmadığından yasal faiz olması gerektiğine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE ; 289.211,38 TL rücu alacağının ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, faiz türüne ilişkin fazla talebin reddine,
2-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 19.756,03 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 4.939,01 TL harcın mahsubu ile bakiye 14.817,02 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 2.600,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacıdan dava açılırken tahsil edilen 427,60 TL başvurma harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 4.939,01 TL peşin harç olmak üzere toplam 5.427,41 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacının yargılamada yapmış olduğu 2.000,00 TL bilirkişi ücreti, 179,25 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplam 2.179,25 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 45.381,71 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 27/06/2024

Katip Hakim
e-imza e-imza