ANKARA BATI ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/136 Esas - 2024/176
T.C.
ANKARA BATI
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO : 2024/136 Esas
KARAR NO : 2024/176

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
DAVALI : HASIMSIZ

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ : 23/01/2024
KARAR TARİHİ: 23/02/2024
K.YAZIM TARİHİ: 13/03/2024

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı yetkilileri; kooperatifin eski başkanı ...'in 08.08.2021 tarihinde vefat ettiğini, ...'in başkanlığı süresi içerisinde işlediği usulsüzlük ve zimmetlerle ilgili Ankara Batı ... Asliye Ceza Mahkemesi ... Esas Numaralı dosya ve Ankara Batı ... Ağır Ceza Mahkemesi ile ... Esas sayılı dosyalarında zimmet suçu sebebiyle mahkumiyetine karar verildiğini, kendisinin vefatından önce defalarca gerek Genel Kurul Toplantılarında gerekse muhasebe alanında veyahut tüm üyelerce istenmesine rağmen kooperatifin yasal defter ve belgelerini teslim etmediğini, en sonunda da kaybettiğini beyan ettiğini, bu gelişmeleri takiben kooperatif vekili marifetiyle Ankara Batı Asliye Ticaret mahkemesinde değişik tarihlerde zayi belgesi talepli ... Esas , ... Esas ve ... Esas olmak üzere üç dava açıldığını ancak üçünün de usulden reddedildiğini, tüm bu gelişmelerden sonra karar defterinin tüm adli ve idari başvuru ve araştırmaların sonuçsuz kaldığını ve kooperatife ait yasal defter ve karar defterlerinin temin edilemediğini, defterlerin kaybolması ve yok olmasında şimdiki yönetimin herhangi bir ihmal yada katkısı olmayıp iradeleri dışında gerçekleştiğini, bu durumun kooperatifin faaliyetlerini yürütmede ve üyelerin haklarını elde etmelerinde imkansızlık yarattığını, telafisi mümkün olmayacak maddi ve manevi mağduriyetler yarattığını beyan ederek, kooperatifin faaliyetlerini yürütebilmesi ve üyelerin mağduriyetlerinin değerlendirilerek, davanın kabulü ile kooperatifin karar defterinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava hasımsız olarak açılmıştır.
GEREKÇE :
Dava, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve kayıtların zayi olduğunun tespitine ve zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir (TTK m. 82/5,7).
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Belgelerin saklanması, saklama süresi” başlıklı 82. Maddesinde, 'Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.' şeklindeki düzenlemeyle hangi sebeplerle zayi belgesi verilmesinin talep edileceği düzenlenmiş olup, dava dilekçesi ve davacı tarafından sunulan beyan dilekçesinin incelenmesinde, "...eski kooperatif başkanı ...'in 2016 yılında yapılan genel kurul ile başkanlık görevinin sona erdiği, bu tarih öncesindeki kooperatif kayıt ve defterlerini yeni yönetime devretmediği, kendisiyle dava sürecinin başladığı ve ceza aldığı, buna rağmen söz konusu defter ve kayıtların yeni yönetime teslim edilmediği, ...'in 08/08/2021 tarihinde vefat ettiği, bu sebeple yönetim kurulu olarak harekete geçtikleri, kooperatif iş ve işlemlerinin yürütülebilmesinde esas olan karar defteri alınabilmesi yetkisinin verilmesini talep ettikleri..." şeklinde belirtildiği anlaşılmaktadır.
Davacı yanın defterlerin saklanması konusunda basiretli bir tacirden beklenen özeni göstermesi, kayıtların özenle korunması ve saklanması gerektiği, dava konusu edilen karar defterinin 2016 yılı öncesine ait olduğu ve 2021 yılından sonra kaybolduğu dosya kapsamında sabittir. Ticari defter ve kayıtların kaybolduğu tarihi takiben TTK nın 82/7 maddesi uyarınca 30 gün içerisinde davanın açılması gerektiği, bu sürenin hak düşürücü süre olduğu, davanın açılış tarihinin 23/01/2024 tarihi olduğu, davacının beyanından ve davanın açıldığı tarih gözetilerek dava tarihi itibariyle 30 günlük hak düşürücü sürenin dolduğu ve zayi olması sebebiyle zayi belgesi verilmesi istenen defter ve kayıtların davacı temsilcilerinin beyanından anlaşıldığı üzere eski kooperatif başkanının elinde olduğu ve kanun maddesindeki "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık" gibi bir sebeple zıyaa uğramadığı, yalnızca defter ve kayıtların iade edilmemesi sebebiyle zayi olduğu yönünde çıkarımda bulunulduğu anlaşılmakla başkaca bir şey araştırılmasına lüzum olmaksızın dosya üzerinden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Peşin alınan harcın mahsubu ile başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.23/02/2024

Katip Hakim
e-imzalı e-imzalı