ANKARA BATI ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/594 Esas - 2024/108
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO : 2023/594 Esas
KARAR NO : 2024/108

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI : HASIMSIZ

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 31/05/2023
KARAR TARİHİ: 08/02/2024
K. YAZIM TARİHİ: 21/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :
Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle ; Müvekkili şirketin, ticari ilişki çerçevesinde müşterisi ... Şti. olan, (...) ... ... Caddesi/... Şubesine ait ... seri no lu, 21.07.2023 vade tarihli, 61.130,00 TL bedelli bir adet çek aldığını, yine müşterisi ... AŞ.den olan alacağına karşılık keşidecisi ... olan 15.07.2023 vade tarihli 5.000,00 TL bedelli senet ile 29.07.2023 vade tarihli 5.000,00 TL bedelli senet ve ... Şti tarafından ... Ştine keşide edilen 16.07.2023 vade tarihli 3.250,00 TL bedelli toplam üç adet müşteri senedini ciro yolu ile teslim aldığını, müvekkili şirketin, alacaklarına karşılık olarak almış olduğu işbu çek ve senetleri kaybettiğini, müvekkili şirketin alacaklarına karşılık olarak almış olduğu işbu kıymetli evrakların meşru hamilinin müvekkili şirket olup, zayii edilen çek ve senetlerin üçüncü şahısların ellerine geçmesi halinde müvekkili şirketin mağdur olacağını, anılan çek ve senetlerin müvekkili şirketin elinden rızası hilafında çıkmış olduğunu, tüm bu nedenlerle davaya konu edilen çek ve senetlerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 21/11/2023 tarihli duruşmada davaya konu çekin bulunduğunu, söz konusu çekle ilgili menfi tespit davası açtıklarını, bir başkası tarafından icraya konulduğunu beyan etmiştir.
Davacı vekili 22/11/2023 tarihli beyan dilekçesi ile özetle; davaya konu kambiyo senetlerinden; ... Şti. olan ... ... Caddesi/... Şubesine ait ... seri no’lu, 21.07.2023 vade tarihli, 61.130,00 TL bedelli çekin ''... '' adresinde bulunan ... Şirketi (... ) tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyası ile takibe konulduğunu, bunun üzerine taraflarınca İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası ile menfi tespit davası ve İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası ile imzaya itiraz davası açıldığını beyan etmiştir.
Davacı vekili 01/12/2023 tarihli dilekçesi ile özetle; taraflarınca çeki elinde bulunduran ... Şirketi aleyhine İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası ile çek istirdatı davası açıldığını beyan etmiştir.
Davacı vekili 09/02/2024 tarihli dilekçesi ile özetle; Davaya konu edilen ... ... Caddesi/... Şubesine ait ... seri no’ lu, 21.07.2023 vade tarihli, 61.130,00 TL bedelli çek ile ilgili ... Şirketi tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyası ile takibe konulmuş olduğundan, yasal süre içerisinde çeki elinde bulundurana karşı istirdat davası açıldığını, diğer üç adet senetin ise yapılan ilanlara rağmen bulunamadığını, bu nedenle davanın üç adet senet ile ilgili olarak kabulü gerekirken davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinin uygun olmadığını, bu nedenlerle kısa kararın tavzih edilerek; dava konusu 15.07.2023 vade tarihli 5.000,00 TL bedelli senet, 29.07.2023 vade tarihli 5.000,00 TL bedelli senet ve 16.07.2023 vade tarihli 3.250,00 TL bedelli senetler yönünden davanın kabulüne, 21.07.2023 vade tarihli 61.130,00 TL bedelli çek ile ilgili olarak karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptali talebinden ibarettir.
Dava konusu çek ve senetlerle ilgili belgeler celbedilmiş, yasal ilanlar yaptırılmış, süreler beklenmiştir.
Davaya konu ... Bankası ... Caddesi ... Şubesi'ne ait, Keşidecisi ... Şti. Olan, ... çek seri numaralı, 21/07/2023 vade tarihli, 61.130,00 TL bedelli çek ile ilgili davacı tarafça İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosya ile istirdat davası açıldığı bildirilmiştir.
Diğer davaya konu olan Alacaklısı ... A.Ş., Borçlusu, ... olan, 09/05/2023 düzenleme, 15/07/2023 vade tarihli, 5.000,00 TL bedelli senet, alacaklısı ... A.Ş., Borçlusu, ... olan, 09/05/2023 düzenleme, 29/07/2023 vade tarihli, 5.000,00 TL bedelli senet ve yine alacaklısı ... Şti. Borçlusu, ... Şti. olan, 08/03/2023 düzenleme, 16/08/2023 vade tarihli, 3.250,00 TL bedelli senetlerle ilgili yasal ilanlar yaptırılmış ancak süresi içerisinde mahkememize başvuru yapılmadığı anlaşılmıştır.
Bononun hamilin rızası dışında elden çıkması halinde uygulanacak kanun maddeleri 6102 sayılı TTK’ nun 757 ve devamı maddelerinde düzenlenen poliçenin iptali hakkındaki hükümlerdir.
6102 sayılı TTK’ nun 757/1 maddesinde aynen “İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.” denilmektedir. Buna göre iradesi dışında poliçe elinden çıkan kimse ödeme yerindeki mahkemeden bunun iptali talebinde bulunabilir. Somut olayda davacının bu yöndeki iddiası inandırıcı bulunmakla, öncelikle TTK' nun 761. maddesine göre üç ay geri getirme süresi belirlenerek, aynı kanunun 762/1 maddesi gereği ticaret sicil gazetesinde üç kez ilan yaptırılarak muhtemel hamillere şayet varsa ellerindeki dava konusu bonolara anılan süre zarfında mahkememize sunmaları ihtar edilmiştir. Ancak aradan geçen üç aylık süre zarfında üçüncü şahısların herhangi bir müracaatta bulunmadıkları görülmekle davacının iradesi dışında elinden çıkan bono niteliğindeki kıymetli evraklarla ilgili talebin kabulüne karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır. 6100 sayılı HMK'nun 305/1 maddesi; "Hüküm yeterince açık değilse veya icrasında tereddüt uyandırıyor yahut birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa, icrası tamamlanıncaya kadar taraflardan her biri hükmün açıklanmasını veya tereddüt ya da aykırılığın giderilmesini isteyebilir" hükmünü içermektedir. Davacı vekilinin 09/02/2024 tarihli talebi, dosya kapsamı, davanın hasımsız olması da dikkate alınarak, davaya konu bonolarla ilgili davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği yönünde kanaat ve sonuca varan mahkememiz aşağıdaki gibi hüküm tesis etme yoluna gitmiştir.
... Bankası ... Caddesi ... Şubesi'ne ait, Keşidecisi ... Şti. Olan, ... çek seri numaralı, 21/07/2023 vade tarihli, 61.130,00 TL bedelli çekle ilgili Çek iptali davaları özelliği itibariyle hasımsız açılan davalardandır. Yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda çekin zayi olmadığı anlaşıldığından ve istirdat davası açıldığı gözetilerek çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davaya konu ... Bankası ... Caddesi ... Şubesi'ne ait, Keşidecisi ... Şti. Olan, ... çek seri numaralı, 21/07/2023 vade tarihli, 61.130,00 TL bedelli çekle ilgili davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
İlgili bankaya müzekkere yazılarak çekle ilgili ödeme yasağının derhal kaldırılmasının istenilmesine,
2-Dava konusu olan;
-Alacaklısı ... Tic. A.Ş., Borçlusu, ... olan, 09/05/2023 düzenleme, 15/07/2023 vade tarihli, 5.000,00 TL bedelli senet,
-Alacaklısı ... Tic. A.Ş., Borçlusu, ... olan, 09/05/2023 düzenleme, 29/07/2023 vade tarihli, 5.000,00 TL bedelli senet,
-Alacaklısı ... Şti. Borçlusu, ... Şti. olan, 08/03/2023 düzenleme, 16/08/2023 vade tarihli, 3.250,00 TL bedelli senetlerle ilgili davanın KABULÜNE, senetlerin zayi nedeni ile İPTALİNE,
3-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 226,28 TL harcın mahsubu ile bakiye 201,32 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 08/02/2024

Katip Hakim
e-imzalı e-imzalı