ANKARA BATI ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/191 Esas - 2024/614
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO : 2023/191 Esas
KARAR NO : 2024/614

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLLERİ :

DAVA : İtirazın İptali (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/02/2023
KARAR TARİHİ: 06/06/2024
K. YAZIM TARİHİ: 05/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalıya 23.03.2022 tarihi itibariyle müvekkili tarafından ... Biyokütle Enerji Santrali tesisi içerisinde ihtiyaç duyulan iskele kurulum söküm ve malzeme kiralama hizmeti verildiğini, proje süresince sahada kurulan ve sökülen her bir iskelenin anında davalı yetkili saha mühendislerine resimlerinin ve metrajlarının bildirildiğini, gün sonunda her iki firma tarafından metraj tutanakları ve personel bekleme adam x saat tutanaklarının karşılıklı onaylanarak imzalandığını, proje sahasında 01.04.2022-20.04.2022 tarihleri arasında müvekkilinin hizmetlerine karşılık olarak hak edişinin 259.085,67 TL + KDV (305.721,09 TL) tutarında olduğunu, bu tarihten sonra davalının iskele demabilizasyon kararı aldığını, müvekkilinin hak edişinin 200.000,00 TL + KDV (236.000,00 TL) kısmını ödediğini, kalan 59.085,67 TL + KDV (69.721,099 TL) kısmını ödemediğini, demabilizasyon aşamasında sahada yer alan iskele malzemelerinin hasar gördüğünü ve kaybolduğunun tespit edildiğini, kayıp ve hasarlı malzemelerin taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 8.maddesine göre sorumluluğun davalıya ait olduğunun kararlaştırıldığını, demobilizasyon sürecinde yapılan tespitlere göre kayıp ve hasarlı malzemeler için 58.283,41 TL + KDV (68.774442 TL) davalıya fatura edildiğini, ancak bu tutarında taraflarına ödenmediğini, davalının tüm ihtarlara rağmen borcunu ödemediğini, kayıp ve hasarlı malzemeler için (68.774,42 TL) Ankara Batı İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyasından takibe geçildiğini, ödenmeyen hak ediş bedeli için (69.721,09) Ankara Batı İcra Dairesi'nin ... E. dosyasından takibe geçildiğini, davalı tarafından ödeme emirlerine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, arabuluculuk görüşmelerinin de anlaşamama ile sonuçlandığını beyan ederek itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının malzemelerine hasar verildiğine ilişkin ileri sürülen iddiaların tamamen soyut iddialar olduğunu, ortada herhangi bir hasar var ise daha önce kullanılmış malzemelere münhasıran davalı müvekkili tarafından hasar verildiğinin ispat yükünün davacı üzerinde olduğunu, müvekkilinin malzemelere zarar verdiğini ispatlayamayan davacının taleplerinin reddinin gerektiğini, taraflar arasında her ne kadar iskele kurulum, kullanımı ve söküm hususunda bir ticari ilişki mevcut olsa da taraflar arasındaki ticari ilişkiyi inkar etmemekle birlikte, davacının bahsetmiş olduğu yazılı sözleşmenin şirketin imza yetkilisi tarafından imzalanmış bir sözleşme olmadığını, dolayısıyla ilgili sözleşmede yer alan fiyatlandırmanın ve aleyhe düzenlemelerin müvekkilini bağlayıcılığının bulunmadığını, davacı tarafından hak ediş bedellerinin eksik ödendiğine ilişkin ileri sürülen iddiaların da gerçek dışı olduğunu, taraflar arasındaki anlaşmanın akabinde, davacı şirket yetkilisi ... tarafından müvekkiline gönderilen 20.04.2022 tarihli e-posta ile nisan ayı hak edişi ve fiyatlandırma tablosunun müvekkiline gönderildiğini, ancak her iki şirket arasındaki görüşme akabinde söz konusu hak edişte yer alan bedelde indirim yapılmasına karar verildiğini ve yine davacı şirket yetkilisi ... tarafından 01.04.2022 tarihinde müvekkiline gönderilen e-postada “... 'in ... ile telefon görüşmesine istinaden hak edişimizin iskontolu fiyatının (200.000 TL + KDV) faturalandırılması için onayınızı bekliyorum” şeklindeki beyanı ile taraflar arasında yapılan görüşme neticesinde hizmet karşılığı hak ediş fiyatlandırmasının 21.04.2022 tarihi itibariyle 200.000 TL + KDV olarak belirlenmiş olduğunu ve bu bedel üzerinden fatura tanzim edilerek müvekkiline gönderileceğinin belirtildiğini, bu mailleşme üzerine 200,000 TL + KDV bedel üzerinden ... nolu faturanın tanzim edilerek müvekkiline gönderildiğini ve müvekkilinin bu bedeli ödeyerek hakedişi kapattığını, dava dilekçesinde de bu hususun kabul edildiğini beyan ederek, haksız davanın reddine, karşı yan aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Ticaret sicil kayıtları, Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... ve ... esas sayılı takip dosyaları, tarafların ticari defter ve kayıtları, BA-BS formları, 28/02/2024 ve 29/04/2024 tarihli bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :
Dava, iskele kurulum, söküm ve malzeme kiralama hizmeti dahilinde ödenmeyen hak edişler ile iskele malzemelerinin hasar görmesi nedeniyle uğranılan zarara ilişkin ayrı ayrı başlatılan icra takiplerine yönelik ayrı ayrı itirazın iptali talebine ilişkindir.
Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... E. ve ... E. sayılı takip dosyalarının bir sureti dosya arasına alınmıştır.
Ankara Batı İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Alacaklı-davacı ... Tic. Ltd. Şti.nin, 26.05.2022 tarihli ilamsız takiplerde ödeme emri ile davalı-borçlu ... Tic. A.Ş.'nden olan 68.774,42 TL alacağını, alacağın tahsili tarihine kadar %15,75 faizi ile tahsilini talep ettiği, alacağın dayanağı olarak 05.05.2022 tarihli ... nolu 68.774,42 TL tutarlı eksik ve hasarlı iskele malzeme bedeli faturası sunduğunu, ödeme emrinin davalıya 27.05.2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 30.05.2022 tarihinde borca İtiraz ettiği ve takibin durduğu, davanın ise 22/02/2023 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.
Ankara Batı İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyasının incelenmesinde; Alacaklı-davacı ... Tic. Ltd. Şti.nin, 21.06.2022 tarihli ilamsız takiplerde ödeme emri ile davalı-borçlu ... A.Ş.'nden olan 69.721,09 TL alacağını, alacağın tahsili tarihine kadar %15,75 faizi ile tahsilini talep ettiği, alacağın dayanağı olarak 23.05.2022 tarihli ... nolu 69.721,09 TL tutarlı hakediş faturası sunduğunu, ödeme emrinin davalıya 29.07.2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 01.08.2022 tarihinde borca itiraz ettiği ve takibin durduğu ve davanın yasal süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı ticari defterlerine dayanarak alacak talep etmiştir. Bir gerçek veya tüzel kişinin kendi düzenlemiş olduğu belgeyi yine kendi lehine delil olarak kullanamaması bir usul kuralıdır. Zira kişi kendi lehine, başkası aleyhine delil oluşturma eğilimine girebilir. Ancak, bir kişinin kendi düzenlemiş olduğu belgeye yine kendi lehine delil olarak dayanamayacağına ilişkin genel kurala bir istisna getirilmiş ve kanunda belirtilen şartlar altında ticari defterlerin sahibi lehine delil olacağı kabul edilmiştir. Sahibi tarafından oluşturulan ticari defter kayıtları, uyuşmazlığın her iki tarafının defter tutma yükümlülüğüne tabi olması ve uyuşmazlık konusunun her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olmasına ilişkin genel şartlar dışında, kanunda öngörülen ek şartların gerçekleşmesi halinde, sahibi lehine delil teşkil edebilir. Bu kuralın istisnası olan ticari defterlerle ispat HMK'nın 222/2-3. Maddesinde bazı sıkı şartlara bağlanmıştır. HMK 222/2'de, ticari defterlerin delil olarak kabul edilebilmesi için kanuna göre eksiksiz, usulüne uygun şekilde tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulaması gerektiği hüküm altına alınmıştır. HMK 222/3. Maddesinde ise, HMK 222/2'de öngörülen şartlara uygun şekilde tutulan ticari defter kayıtlarının, sahibi lehine delil olabilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defter kayıtlarının bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.
Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK'nın 220/3. maddesi gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebilir. Aksinin kabulü durumunda; karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkar ki bu ticari defterleri ve karşı taraf elinde olduğu ileri sürülen belgeleri delil olarak kabul edip sunulmaması halinde sonuçlarını belirleyen HMK'daki açık düzenlemelere aykırı bir yorum olacaktır ( Yargıtay 15. HD'nin 13/06/2017 tarih ve 2/16/2310 E.2017/2537 K sayılı ilamı).
Davacı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde talimat yoluyla yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu sunulan 28/02/2024 tarihli raporda özetle; "...Davacı şirketin 2022 yılı yasal defterlerin açılış ve kapanış onaylarının süresi içerisinde yapıldığı, defterlere yapılan kayıtların birbirini doğruladığı, defterler üzerinde herhangi bir silinti ve kazıntının olmadığı, defterlerin sahibi lehine delil vasfı taşıdığı, dava konusu 2 adet faturanın, ... Seri numara 05.05.2022 tarih ve 68.774,42 TL. tutarlı faturayı ... yevmiye numarası ile, ... Seri numara 23.05.2022 tarih ve 69.721,09 TL. tutarlı faturayı ... yevmiye numarası ile yasal defterlere kayıt edildiği, ... Seri numaralı 05.05.2022 tarih ve 68.774,42 TL. tutarlı fatura için Ankara Batı İcra Dairesi ... E. numarası ile 26.05.2022 tarihinde ... Seri numara 23.05.2022 tarih ve 69.721,09 TL. tutarlı faturayı ... için Ankara Batı İcra Dairesi ... E. numarası ile 21.06.2022 tarihinde takip başlattığı, takip tarihi itibariyle muhasebe kayıtlarında davalı firmadan ( 68.774,42 TL.+ 69.721,09 TL) - 138.495,51 TL.alacaklı olduğu... " yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Davalı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu sunulan 29/04/2024 tarihli raporda özetle; "...Davacının Ankara Batı İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyası kapsamında, 26.05.2022 tarihli ilamsız takiplerde ödeme emri ile davalıdan 05.05.2022 tarihli ... nolu 68.774,42 TL tutarlı eksik ve hasarlı iskele malzeme bedeli faturası kaynaklı alacağını faizi ile talep ettiği, yine davacının Ankara Batı İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyası kapsamında, 21.06.2022 tarihli ilamsız takiplerde ödeme emri ile davalıdan 23.05.2022 tarihli ... nolu 69.721,09 TL tutarlı hak ediş faturası kaynaklı alacağını faizi ile talep ettiği, dosya kapsamındaki taraflara ait 2022 yılı BA-BS formları incelendiğinde, tarafların beyanlarının birbiri ile uyumlu olduğu dava konusu alacağın dayanağı faturaların taraflarca beyan edildiği, dosya kapsamındaki davacı kayıtlarının incelendiği bilirkişi raporunda “Takip tarihi itibariyle muhasebe kayıtlarında davalıdan (68.774,42 TL + 69.721,09 TL) 138.495,51 TL alacaklı olduğu” nun tespitinin yapıldığı,
Davalının 2022 yılı kayıtlarına göre; icra takip tarihleri itibariyle davalının davacıya borcunun bulunmadığı, taraf kayıtları karşılaştırıldığında davalının BS formu ile beyan ettiği davacı adına düzenlenen ... nolu 68.774,442 TL tutarlı ve ... nolu 69.721,09 TL tutarlı faturaların davalı kayıtlarında yer aldığı, ancak davacının BA formu ile beyan ettiği bu faturaların davacı kayıtlarında yer almadığı..." yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Dava konusu alacak, iki adet faturaya dayalı alacağa dayanmaktadır. Fatura düzenlenmesi tek başına muaccel bir alacağın varlığını ispata yeterli değildir. Davacının aynı zamanda malın teslim edildiğini/hizmetin ifa edildiğini ispat yükü altındadır.
69.721,09 TL bedelli faturanın iskele söküm ve kurulum hizmetinden kalan bakiye hakediş bedeli, 68.774,42 TL'nin ise eksik ve hasarlı iskele bedeli açıklaması içerdiği görülmüştür.
Fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunması gerekir. Akdi ilişki konusunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamakta olup, ihtilaf bakiye alacağın bulunup bulunmadığı ile hasarlı ve eksik teslim edilen iskele bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
69.721,09 TL bedelli ... nolu hakediş bedeline ilişkin fatura yönünden yapılan değerlendirmede; bir satım ilişkisinde davacı taraf sattığı malın miktarını ve alıcıya teslimini, davalı taraf ise yaptığı ödemeleri usulüne uygun bir şekilde ispat etmek zorundadır. Tarafların 2022 yılı BA/BS formlarının karşılaştırılması neticesinde ise; tarafların bu fatura yönünden kayıtlarının uyumlu olduğu gibi davalı ve davacı ticari defterlerinin de uyumlu olduğu, Yargıtay 19.HD 2016/7490 esas, 2017/2932 karar sayılı kararında da belirtildiği üzere bu hususun fatura konusu hizmetin ifasına karine teşkil ettiği, ve aksinin ispatlanamadığı anlaşılmıştır. Kaldı ki, basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü bulunan davalının, hayatın olağan akışına göre hizmetini almadığı faturaya konu hizmete ilişkin bildirimde bulunmaması gerekmekte olup davalı tam tersine uyuşmazlık dönemine ilişkin davacı adına taraf ticari defter kayıtları ile örtüşecek şekilde Ba formuyla vergi dairesine bildirimde bulunmuştur. Bu itibarla da taraflar arasındaki akdi ilişkinin varlığı ve hizmetin ifası yönündeki davacı iddiaları kanıtlanmıştır.
68.774,42 TL bedelli ... nolu eksik ve hasarlı iskele bedeline ilişkin fatura yönünden yapılan değerlendirmede ise; dosya kapsamında taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında hizmetin ifasında kullanılan iskelenin hasarlandığına veyahutta hasarlandıysa da davalı tarafından hasarlandığına ilişkin dosya kapsamında herhangi bir bilgi belge bulunmadığından bu hususun davacı tarafça ispatlanamadığı kabul edilmiştir. Her ne kadar iade raporu başlıklı belge davacı tarafından sunulduysa da bu hasarların davalı tarafından hasarlandığına yönelik belge içeriğinden ispata elverişli bir hüküm bulunmamaktadır. Yine her ne kadar davacı tarafça taraflar arasındaki sözleşmenin 8. Maddesinde hasarlardan davalı tarafın sorumlu tutulacağına ilişkin hüküm bulunduğunu beyan etmişse de; davalı tarafın süresinde sözleşmedeki imzayı inkar etmesi ve verilen kesin süreye rağmen davacı tarafça sözleşme aslının sunulmaması nedeniyle sözleşme hükme esas alınamamıştır. Bu nedenle bu faturaya yönelik davacının alacağını kanıtlayamadığı kabul edilmiştir.
Tüm bu açıklamalar doğrultusunda davanın kısmen kabulüne ve Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına davalının yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, 69.721,09 TL üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yönelik itirazın iptali talebinin reddine, koşulları oluşmadığından kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
1-Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına davalının yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, 69.721,09 TL üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yönelik itirazın iptali talebinin reddine, koşulları oluşmadığından kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,
3-Dosya arasında bulunan evrak asıllarının kurumlarına iadesine,
4-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 4.762,65 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 2.016,55 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.746,10 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 1.295,59TL'den davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 652,22TL'sinin davalıdan, 643,37TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacıdan dava açılırken tahsil edilen 179,90 TL başvurma harcı, 25,60 TL vekalet harcı, 2.016,55 TL peşin harç olmak üzere toplam 2.222,05 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının yargılamada yapmış olduğu 5.000,00 TL bilirkişi ücreti, 150,50 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplam 5.150,50 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesap edilen 2.592,85 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
6-Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası yönünden;
Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davanın kabul oranına göre takdir ve hesap edilen 17.900,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası yönünden;
Davalının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davanın red oranına göre takdir ve hesap edilen hesap edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 06/06/2024

Katip Hakim
e-imza e-imza