ANKARA BATI ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/745 Esas - 2024/256
T.C.
ANKARA BATI
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO : 2022/745 Esas
KARAR NO : 2024/256

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/10/2017
KARAR TARİHİ: 12/03/2024
K.YAZIM TARİHİ: 05/04/2024

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili; davalı koperatif ortaklarına konut tahsisi için ... ili, ... ilçesi ... ada, ... parsel de kayıtlı arsanın malikleri ile Ankara ...noterliğinden 28.12.2006 tarih ve ... sayı ile düzenlemeli kat karşılığı inşaat sözleşmesi ve satış vaadi sözleşmesinin imzalandığını, ancak davalının üstlendiği işi emanet usulüne göre kendisi yapmayarak kat karşılığı inşaat sözleşmesinde belirtilen inşaat işlerini birim fiyatlar üzerinde müvekkilu olan ... Tic. Ltd.Şti.'ne aralarında yapılan inşaat sözleşmesi ile verdiğini, sözleşmeye ve yapı ruhsatına göre arsa üzerinde üç blok olarak bina yapılması gerektiğini, müvekkilinin alt müteahhit olarak arsa sahibi ile asıl müteahhit arasındaki KKİS şartlarına göre ..., ..., ... bloktan oluşan binaların ... ve ... bloklarının imalatına başladığını ve bu iki blokun hafriyatlarını yaptığını, temellerini attığını ve bir kısım karkaslarını imal ettiğini, müvekkili tarafından imalata devam edilirken, asıl yüklenicinin kooperatifin ortak sayısını tamamlayamadıklarını, bu nedenle para toplayamadıklarını bu yüzden sadece ... bloktaki binanın inşaat işine devam etmek istediklerini ve ... ve ... bloktaki inşaatların imalatını ise arsa sahibi ile görüşerek sözleşme dışına çıkaracaklarını beyan ederek ... ve ... bloktaki imalat işlerini durdurduklarını, bunun üzerine asıl yüklenicinin, kooperatifin arsa sahipleri ve alt müteahhit olan davacının bir araya gelerek olayı değerlendirerek sadece ... blok için davalı ile arsa sahipleri arasında yeniden KKİS sözleşmesi yapılacağı, ... ve ... blokların ise sözleşme dışında bırakılacağı, ... Blokta yapılan hafriyat ve imalatlar her ne kadar arsa sahibine bırakılmışsa da ...'ya bu işlerin bedelinin davalı kooperatif tarafından ödeneceğinin, ...,... ve ... olarak konuşlandırılan arsanın ... blokta denk gelen kısma ait arsa ifraz edileceğinin ve ... blokun yeri ve sınırlarının tamamen belirleneceğinin, asıl müteahhitle alt müteahhit davacı arasında yeniden; ... blokta yapılan imalatların bedelini davalı müteahhitin ödeyeceğinin, ... bloku da Kooperatifin KKİS koşullara göre müvekkillerinin yapacağının, bunun bedelini de yine asıl müteahhit kooperatifin ödeyeceğinin kararlaştırıldığını, 22.09.2012 tarihli inşaat sözleşmesinde 870.000,00,00TL nakit ödemenin 30 Ekim 2009, 30 Kasım. 2009, 30 Aralık 2009, 30 Ocak 2010 ve devamı aylarında belirtili vadelerde ödeneceğinin açık ve net olarak belirlendiğini, temerrüt oluştuğunu, geç ödenen nakit alacaktan, KDV den ve üç dairenin bedelinden kalan paraya karşılık şimdilik 120.000,00TL'sinin tahsilini talep etiklerini, bu geç ödenen bedeli 22.9.2012 tarihli sözleşmede belirtilen tarihlerden itibaren Aylık %5 cezai şart uygulamasını, ayrıca temerrüt tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmek zorunda kıldıklarını ileri sürerek müvekkilinin aradaki hukuki ilişkiye göre yaptığı işlerden dolayı ödenmeyen alacaklarına karşılık şimdilik 120.000,00TL alacağının sözleşmede kararlaştırılan vade tarihi olan işin teslim tarihi olan 10.8.2011 tarihinden itibaren sözleşmede kararlaştırılan yapılandırma sözleşmesinin 7. maddesine göre aylık %5 gecikme cezası, ayrıca sözleşmenin 5.maddesine göre ödenmesi gereken tarih olan 10.8.2011 tarihinden itibaren aylık %5 gecikme faizi ile birlikte tahsili ile müvekkiline verilmesine, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına, vekillik ücreti ve masrafların davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 22/01/2024 tarihli dilekçe ile davasını ıslah etmiş ve talebini 939.473,76 TL'ye artırmıştır.
CEVAP :
Davalı kooperatif tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER :
Davaya konu taşınmazın tapu kayıtları, ilgili sözleşme örnekleri, belediyeden kayıtları, mahallinde yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporu ve ek raporlar ile tüm dosya kapsamı.
Bilirkişi heyeti alınan son ek raporda, davacının davalıdan olan alacağının bakiye alacağının KDV dahil 199.137,74TL olduğu, bu hususta 10.05.2021 tarihli rapordaki görüşümüzün değişmediği, davacının davalıdan olan cezai şart alacağının toplam 740.136,02TL olduğu ancak heyetçe yapılan değerlendirmede, hukuki değerlendirme mahkemeye ait olmak üzere davalının yalnızca 61.423,97TL bakiye borcunun kaldığına dair hataya düşmüş olabileceğinin değerlendirilmesi halinde bu bakiye üzerinden cezai şart hesaplanması gerektiği, yapılan hesaplama sonucunda 06.04.2012 - 20.02.2014 tarihleri arasındaki cezai şart bedelinin 69.101,96TL olduğu, bu hususta 10.05.2021 tarihli rapordaki görüşün değişmediği, Etimesgut Tapu Müdürlüğü'nün 14.07.2021 Tarihli Yazısına göre davacının sözleşme ile kararlaştırılan tüm daire alacaklarını aldığı, davacının davalıdan talep edebileceği daire alacağı bulunmadığı belirtilmiştir.
Ankara Batı ... AHM'nin...E-...K sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verilerek mahkememize gönderilen dava dosyası mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilmiştir.
GEREKÇE :
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan ödenmeyen iş bedeli ile cezai şart bedeline dayalı alacak talebine ilişkindir.
Taraflar arasında ilk olarak 01/03/2007 tarihli İnşaat Müteahhitlik Sözleşmesi'nin imzalandığı, bu sözleşmeye göre davacının ... ili ... ilçesi ... ada ... parselde kain taşınmaz üzerine ... adet anahtar teslim konut yapımını üstlendiği, daha sonra taraflar arasında 22/09/2009 tarihli İnşaat Sözleşmesi'nin düzenlendiği ve ilk sözleşmenin daraltıldığı, bu yeni sözleşmeye göre ... blok inşaatının tamamlanmasının kabul edildiği, böylelikle ... blok imalatları ile ... blokta yapılacak inşaatların bedelinin 870.000,00TL + KDV ile 3 daire olarak belirlendiği, ödemelerin yapılacağı tarihlerin sözleşmede düzenlendiği, bu ödemelerin geç yapılması halinde her geç ödeme için aylık %5 oranında cezai şartın ödeneceğinin kararlaştırıldığı tespit edilmiştir.
Davacı yan ödenmeyen iş bedeli ile geciken ödeme için cezai şart talebiyle işbu davayı açmıştır.
Dosyaya davalı tarafça 27/07/2009 tarihli ek sözleşmedir başlıklı belge ile 06/04/2012 tarihli tutanak başlıklı belge sunulmuştur. Taraflar arasında en son düzenlenen sözleşmenin 22/09/2009 tarihli sözleşme olduğu görüldüğünden tarafların esas iradelerini içerir sözleşmenin 22/09/2009 tarihli sözleşme olduğu kabul edilerek bu sözleşme uyuşmazlığın çözümünde esas alınmıştır. Yine sunulan 06/04/2012 tarihli tutanak başlıklı belgenin davalı tarafça ibra belgesi olduğu ve hak düşürücü sürede iptali talep edilmediğinden geçerli olduğu ileri sürülmüşse de, düzenlenen belgenin ibra olarak nitelendirilemeyeceği, esas sözleşme uyarınca sözleşme bedelinin 3 adet daire şeklinde ayni olarak belirlendiği, ancak dairelerin inşaat aşamasında olmasına ve bedelinin belirli olmamasına rağmen yapılması gereken nakdi ödemelerden daire bedeli olarak belirtilen 100.000,00TL ile 110.000,00TL'nin mahsup edildiği, taraf iradelerinin esas sözleşmeye uygun olarak örtüştüğünden bahsedilemeyeceği, zira davacının belge tarihinde net bir şekilde alacağının belirli olmadığı, davacı alacağının belirsiz olması sebebiyle düzenlenen belgenin ibra olarak değerlendirilemeyeceği, yapılan nakdi ödemelerin dikkate alınması gerektiği ancak ayni ödemenin dikkate alınmaması gerektiği kabul edilerek davalının bu yöndeki savunmasına itibar edilmemiştir.
Sözleşme bedelinin 870.000,00TL + KDV + 3 daire olarak belirlendiği, %18 KDV tutarının 156.000,00TL olduğu, nakit ödenmesi gereken tutarın böylece 870.000,00TL + 156.000,00TL olmak üzere toplam 1.026.600,00TL olduğu, dosya kapsamına göre bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere daire bedelleri hariç davacıya yapılan ödemeler toplamının 755.176,03TL olduğu, dosyaya kazandırılan SGK'nın cevabı yazısında belirtilen 20/02/2014 tarihli 72.386,23TL tutarlı ödemenin ilişiksizdir belgesi alınması için davalı kooperatif tarafından ödendiği, 06/04/2012 tarihli tutanak uyarınca bu ödemeden davacının sorumlu olduğu, bu sebeple davacı alacağından bu ödemenin mahsup edilmesi gerektiği, bu kapsamda davacı yanın bakiye alacağının 1.026.600,00TL - 755.176,03TL - 72.386,23TL = 199.037,74TL olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. 06/04/2012 tarihli tutanak başlıklı belgeden sözleşme bedeli olarak belirlenen üç adet dairenin davacının muvafakat ettiği 3. kişilere kooperatifçe verildiği ve tescilinin sağlandığı anlaşıldığından davacının yalnızca nakdi alacağının bulunduğu anlaşılmıştır. Davacı yan bakiye iş bedeli talebine yönelik talep sonucunu 199.337,74TL olarak artırmıştır. Davalı yan ıslah dilekçesine karşı zamanaşımı definde bulunmuştur. Eser sözleşmelerinde zamanaşımı süresinin TBK 147/6 maddesi uyarınca 5 yıl olduğu, zamanaşımının başlangıç tarihinin ilişiksizdir belgesinin alındığı 20/02/2014 tarihi olacağı, dava tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin dolmadığı, ancak davanın kısmi dava olduğu, davacı tarafça 12/03/2024 tarihli duruşmada açıklandığı üzere 120.000,00TL'nin 110.000,00TL'sinin bakiye alacağa yönelik olduğu, 110.000,00TL yönünden zamanaşımının kesildiği ancak ıslah ile artırılan tutar yönünden zamanaşımının işlemeye devam ettiği, bu kapsamda ıslah tarihi itibariyle bakiye tutarın zamanaşımına uğradığı anlaşılmakla davacının 110.000,00TL alacağın davalıdan tahsili gerektiği, 22/09/2009 tarihli sözleşme uyarınca davacının üzerine düşen tüm yükümlülüklerin yerine getirilmesi halinde alacağını talep edebileceği, ilişiksizdir belgesinin alınması ile yükümlülüklerin yerine getirildiği ve bu tarih itibariyle davacının alacağını talep edebileceği değerlendirilmekle temerrüt tarihi olarak ilişiksizdir belgesinin alındığı 20/02/2014 tarihi kabul edilmiş ve bu tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir. Fazlaya ilişkin istemin ise zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Davacının cezai şart talebi yönünden ise; 22/09/2009 tarihli sözleşmenin 5. Maddesinde kooperatifin ödemelerde gecikmesi halinde aylık %5 oranında cezai şart ödeyeceği kararlaştırılmıştır. Bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere, davalı yan bir kısım ödemeleri geç yapmış, bir kısım ödemeleri ise vadesinden önce gerçekleştirmiştir. Ancak en geç ağustos 2011 tarihine kadar gerçekleştirmesi gereken ödemeyi dava tarihine kadar yapmamıştır. Bilirkişi raporunda 06/04/2012 tarihli tutanak tarihi esas alınarak ilişiksizdir belgesinin alındığı 20/02/2014 tarihine kadar 305.351,96TL cezai şart hesaplanmış, 20/02/2014 tarihinden dava tarihine kadar 434.784,06TL cezai şart hesaplanmıştır. Bu doğrultuda toplam cezai şart 740.136,02TL olarak tespit edilmiştir. TBK 182/3 uyarınca, Hâkim, aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir. Aylık %5 oranındaki cezai şartın fahiş olduğu, hesaplanan cezai şart tutarı ile sözleşme bedeli gözetildiğinde hakkaniyet gereği cezai şartın tenkisi gerektiği değerlendirilerek takdiren %50 oranında yapılan tenkis sonucu davacının 370.068,01TL cezai şart talep edebileceği kabul edilmiştir. Davacı yan talep sonucunu 740.136,02TL'ye çıkartmış, davalı yan ıslah dilekçesine karşı zamanaşımı definde bulunmuştur. Ceza koşulu asıl borca bağlı bir niteliğe sahip olduğundan asıl borcun zamanaşımına uğraması durumunda ceza koşulu da zamanaşımına uğrar. Eser sözleşmelerinde zamanaşımı süresinin TBK 147/6 maddesi uyarınca 5 yıl olduğu, zamanaşımının başlangıç tarihinin ilişiksizdir belgesinin alındığı 20/02/2014 tarihi olacağı, dava tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin dolmadığı, ancak davanın kısmi dava olduğu, davacı tarafça 12/03/2024 tarihli duruşmada açıklandığı üzere 120.000,00TL'nin 10.000,00TL'sinin cezai şarta yönelik olduğu, 10.000,00TL yönünden zamanaşımının kesildiği ancak ıslah ile artırılan tutar yönünden zamanaşımının işlemeye devam ettiği, bu kapsamda ıslah tarihi itibariyle bakiye tutarın zamanaşımına uğradığı anlaşılmakla davacının 10.000,00TL cezai şart bedelinin davalıdan tahsili gerektiği, 22/09/2009 tarihli sözleşme uyarınca davacının üzerine düşen tüm yükümlülüklerin yerine getirilmesi halinde alacağını talep edebileceği, ilişiksizdir belgesinin alınması ile yükümlülüklerin yerine getirildiği ve bu tarih itibariyle davacının alacağını talep edebileceği değerlendirilmekle temerrüt tarihi olarak ilişiksizdir belgesinin alındığı 20/02/2014 tarihi kabul edilmiş ve bu tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir. Fazlaya ilişkin istemin ise zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
1-110.000,00TL'nin temerrüt tarihi olan 20/02/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-10.000,00TL cezai şart bedelinin temerrüt tarihi olan 20/02/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Alınması gereken 8.197,20TL karar ve ilam harcının peşin alınan 2.049,30TL harç ile 14.000,00TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 7.852,10TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafından yatırılan 8.197,20TL peşin harç, 31,40TL başvuru harcı olmak üzere toplam 8.228,60TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 280,00TL tebligat ve posta gideri, 314,00TL keşif harcı, 60,00TL keşif araç ücreti ile 2.140,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.794,00TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesap edilen 356,88 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
5-Davalı tarafından sarf edilen 1.017,25TL yargılama giderinden davanın ret oranına göre hesap edilen 887,31TL'nin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, artan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince davanın kabul oranına göre takdir ve hesap edilen 19.200,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Davalının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince davanın red oranına göre takdir ve hesap edilen 120.142,11TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 12/03/2024

Katip Hakim
e-imzalı e-imzalı