ANKARA BATI ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/352 Esas - 2024/429
T.C.
ANKARA BATI
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO : 2022/352 Esas
KARAR NO : 2024/429

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ :
ALACAĞI TEMLİK EDEN DAVALI :
VEKİLİ :
ALACAĞI TEMLİK ALAN DAVALI:
VEKİLİ :

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 31/03/ 2022
KARAR TARİHİ: 25/04/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 10/05/2024

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili; dava konusu çekin ve bu çekle birlikte tüm çek koçanının, üretildikten sonra ... Bankası Genel Müdürlüğü tarafından bankanın ... Şubesine teslim edilmek üzere ... Kargo isimli firmaya verildiğini ve müvekkiline hiç ulaşmadan kargoda çalındığını, söz konusu kargolar teslimat aracında yaşanan hırsızlık olayı ile çalınmış olduğu tespit edildiğini, daha sonra ... Bankası ... şubesi tarafından Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı'na ... tarih ... sayılı yazı ile ... - ... seri nolu ... adet ve ... - ... seri nolu ... adet olmak üzere toplam ... adet çekin bulunduğu ... adet çek koçanı kargo nezdinde çalındığı için suç duyurusunda bulunulduğunu, yani çek koçanı ve içinde bulunan çek yaprakları müvekkilinin uhdesine girmeden kaybolduğunu ve üretici firma tarafından yapılan incelemede çalındığı hususunun tespit edildiğini, konusu suç teşkil eden bahse konu vaka, çekler kambiyo senedi vasfını kazanmadan vukuu bulduğunu, bu sebepten zayi davasına konu edilemediğini, zaten kanun koyucu zayi davası açabilecek husumet sahibi tarafın çeki elinde bulunduran lehdar olacağını ifade ettiğini, yaşanan hırsızlık olayı nedeniyle keşidece sıfatıyla sorumlu tutulamayacağını, müvekkili aleyhine başlatılan ve işbu davanın temelini teşkil eden ... seri no.lu ... keşide tarihli ve 158.870,00TL bedelli bir adet çekin de çalınan çekler arasında olduğunu, takibin dayanağı çekin arka yüzü incelendiğinde de anlaşılacağı üzere çekin ödenmek üzere bankaya ibraz edildiğinde kayıp/çalıntı olması nedeniyle işleme alınmadığı yazıldığını, yani çekin çalıntı olduğunun ibraz tarihinde de davalı bankaya bildirildiğini, buna rağmen davalı bankaca müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını, müvekkili adına basılan çeklerin henüz müvekkilinin eline geçmeden ... Genel Müdürlüğü kendi Şubesi ... Şubeye gönderilirken kargoda çalındığını ve başkaca kişiler tarafından imzalandığını, hal böyleyken bahse konu evrakların; kambiyo senetlerinin taşımak zorunda olduğu zorunlu unsur olan imza eksikliği nedeniyle kambiyo vasfı bulunmadığını, bu nedenle davanın temelini teşkil eden çekin kambiyo vasfının olmadığının tespiti ile kambiyo vasfı olduğu iddiasıyla takip başlatıldığı göz önüne alınırsa ve müvekkilinin rızası dışında hırsızlanması nedeniyle çekin istirdadına karar verilmesi gerektiğini, boş çek yapraklarının çalınması üzerine açılan davalarda Yargıtay 11. H.D. 2016/6909 E. 2018/777K. sayılı ilamıyla boş çek yapraklarının kıymetli evrak niteliğinde olmadığının hüküm altına alındığını, yine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... E. ... K. Sayılı kararı ile keşideciye verilmek üzere bankada iken zayi olan çeklerle ilgili keşidecinin imzası bulunmadığı için kambiyo senedi (çek) vasfında olmadığı belirtildiğini beyan ederek, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, davanın temelini teşkil eden çekin çek vasfı olmadığının tespitine ve davalıdan istirdadıyla müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili; husumet itirazında bulunduklarını belirterek, müvekkili bankanın .../... Şubesince borçlu ... Şirketi’ne kullandırılan kreinin teminatını teşkil etmek üzere firma tarafından ... Bankası A Ş.'ne ait keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti. Olan, ...seri nolu, 05.08.2021 keşide tarihli, 158.700-TL bedelli çek hakkında İstanbul ... İcra Dairesi ... E. sayılı dosya ile takibe geçildiğini, aynı zamanda ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na ... CBS dosyasıyla suç duyurusunda bulunulduğunu, iyi niyetli meşru hamil olan müvekkili bankanın davacı ile çek lehtarı arasındaki hukuki ilişkiden haberi olmadığı gibi bu ilişkiyi araştırma ve bilme yükümlülüğü bulunmadığını, davacı ile diğer lehdar ... arasındaki hukuki ilişkinin müvekkili bankayı ilgilendirmediğini, her ne kadar davacı taraf çekteki imzaların kendisine ait olmaması nedeniyle borçlu olmadığını iddia etmiş ise de, imzaların gerçekten davacı şirket yetkililerine ait olup olmadığının tespitinin ancak bilirkişi incelemesi sonucu ortaya çıkacağını, ayrıca çekler davacı tarafından keşide edilmemiş olsa dahi, çeklerin davacı şirketin vekili tarafından veya şirket yetkililerinin onay verdiği 3. kişilerin imzalayıp imzalamadıkları hususunda araştırma yapılması gerektiğini beyan ederek, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacının %40'tan aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası, davacı şirketi ticaret sicil kaydı, dava dışı ... Bankası A.Ş. ... Şubesi kayıtları, dava konusu edilen çek aslı, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı takip dosyası, 19/02/2024 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.
Bilirkişi raporunda, incelemeye konu ... Bankası A.Ş. ... Ankara Şubesinin ... IBAN numaralı hesabına ait keşidecisi ... Şirketi olan, ...adına düzenlenmiş ...-... keşide yer/tarihli ve ... çek numaralı “158.870”TL değerindeki (TACİR) çek üzerinde “... ŞİRKETİ” adına atılı bulunan keşide imzanın, dava dosyasındaki mevcut huzurda alınmış ve samimi mukayese imzalarına kıyasen; ... elinden çıkmadığı kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
GEREKÇE :
Dava,...bankasına ait ... seri numaralı çek yaprağı yönünden borçlu olmadığının tespiti ile davalıdan çekin istirdadı istemine ilişkindir.
Davacı yana teslim edilmek üzere davalı ...bankası tarafından iki adet çek koçanının kargoya verildiği, kargodayken çek koçanının çalındığı, buna ilişkin Ankara Batı CBS'nin ... Soruşturma sayılı dosyasında soruşturma başlatıldığı, hırsızlık suçu yönünden şüphelinin tespit edilememesi üzerine daimi arama kararı verildiği, dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçları yönünden ise ayırma kararı verildiği, çek koçanına ait ... numaralı çek yaprağının davacının bilgisi dışında doldurularak piyasaya sunulduğu, daha sonra davalı tarafça icra takibine konu edildiği, davacının ... seri no.lu ... keşide tarihli ve 158.870,00TL bedelli çek sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespiti ile çekin istirdadını talep ettiği tespit edilmiştir.
Mahkememizce çekin keşide tarihinde davacı şirket yetkilisi olan ...'nün imza örnekleri usulüne uygun alınarak ve keşide tarihinden öncesine ait imza örneklerinin bulunduğu evrak asılları getirtilerek çek üzerinde inceleme yaptırılmıştır. Düzenlenen bilirkişi raporunda çek üzerine atılan keşideci imzasının davacı şirket yetkilisine ait olmadığı tespit edilmiştir. Raporun gerekçeli ve denetime elverişli olduğu değerlendirilmekle rapor hükme esas alınmıştır.
İddia ve savunma, toplanan deliller, soruşturma dosyası kapsamı, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; uyuşmazlık konusu çekin bulunduğu çek koçanının davacıya ulaşmadan kargodayken çalındığı, çalınan çek sayfasının davacı bilgisi dışında doldurulduğu ve çek vasfı kazandırıldığı, daha sonra ciro yoluyla davalı eline ulaştığı, davalı tarafça takibe konulduğu, ancak alınan bilirkişi raporundan anlaşıldığı üzere çekteki keşideci imzasının davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığı, çek üzerindeki davacı şirket adına atılı imzanın şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığından çekin geçerli olmadığı ve sahte olarak düzenlendiği, bu itibarla davacının sahte olarak tanzim edilen çek sebebiyle davalıya borçlu olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır. Davalı yan alacağını temlik ettiğinden davacının çek sebebiyle temlik alan ...A.Ş.'ye de borçlu olmadığının kabulü gerekmektedir. Bu itibarla davacının davasının kabulüne, ...bankası ... şubesinin ... keşide tarihli, 158.870,00TL tutarlı, ... seri numaralı çek sebebiyle davacının davalı ... A.Ş.'ye(temlik alan ... A.Ş.'ye) borçlu olmadığının tespitine, uyuşmazlık konusu ... seri numaralı 158.870,00TL bedelli ... keşide tarihli çekin davacıya iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HMK madde 125 uyarınca davanın açılmasından sonra, davalı tarafın, dava konusunu üçüncü bir kişiye devretmesi halinde davacının seçimlik hakkının olacağı düzenlenmiş, davacının devreden tarafla olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam ettirmesi halinde, dava davacı lehine sonuçlanırsa, dava konusunu devreden ve devralanın yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu olacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda davacı yan temlik alana karşı davasını devam ettirmiş ve dava lehine sonuçlandığından temlik alan ve temlik veren yargılama giderlerinden müştereken sorumlu tutulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜ İLE, ...bankası ... şubesinin ... keşide tarihli, 158.870,00TL tutarlı, ... seri numaralı çek sebebiyle davacının davalı ... A.Ş.'ye(temlik alan ... A.Ş.'ye) borçlu olmadığının tespitine, uyuşmazlık konusu ... seri numaralı 158.870,00TL bedelli ... keşide tarihli çekin davacıya iadesine,
2-Alınması gereken 10.852,40TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.713,11TL harcın mahsubu ile bakiye 8.139,29TL karar ve ilam harcının temlik veren davalı ... A.Ş. ile temlik alan davalı ... AŞ.'den müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 1.320,00TL'nin temlik veren davalı ... A.Ş. ile temlik alan davalı ... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 2.713,11TL peşin harç, 80,70TL başvuru harcı, 11,50TL vekalet harcı olmak üzere toplam 2.805,31TL harcının temlik veren davalı ... A.Ş. ile temlik alan davalı ... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafından sarf edilen 96,75TL tebligat ve posta gideri ile 2.000,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.096,75TL yargılama giderinin temlik veren davalı ... A.Ş. ile temlik alan davalı ... A Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 25.419,20TL vekalet ücretinin temlik veren davalı ... A.Ş. ile temlik alan davalı ... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 25/04/2024

Katip Hakim
e-imzalı e-imzalı