ANKARA 6. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/453 Esas - 2024/20
T.C.
... TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2021/453 Esas
KARAR NO : 2024/20

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/08/2021
KARAR TARİHİ : 16/01/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 29/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı işçi ... tarafından işçilik alacaklarının tahsili istemiyle müvekkili kurum aleyhine ... 30. İş Mahkemesi'nin 2016/1084 Esas sayılı dosyasında dava açıldığını, 08.12.2016 Tarih, 2016/569 Karar sayılı kararı ile davanın kabul edildiğini, kararın istinaftan geçerek kesinleştiğini, ... 20. İcra Müdürlüğü'nün 2017/2394 Esas sayılı dosyasında müvekkili aleyhine başlatılan icra takibi neticesinde 31.03.2017 tarihinde 23.450,86 TL ödendiğini, bununla birlikte söz konusu Mahkeme ve icra dosyasına müvekkili tarafından toplam 2190.45 TL harç ve masraflar ödemesi yaptığını, müvekkilinin davalılar ile hizmet alımı sözleşmesi aktederek muhtelif hizmetlerini davacı yüklenicilere ihale ettiğini, sözleşmeler gereğince işçi alacaklarında davalıların sorumlu olduğunu beyanla müvekkilince ödenen işçilik alacaklarının, mahkeme ve icra harç ve masraflarının, her bir ödeme ve masraf için ödeme tarihlerinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte işçinin çalıştığı dönemler uyarınca davalılardan rücuen tahsiline; yargılama giderleri ve vekâlel ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...... Limited Şirketi'nin cevap dilekçesinde özetle; dava dışı işçinin taleplerinden ve dava masraflarından müvekkili şirketin sorumlu olmadığını, işçinin ihbar tazminatından son alt işveren ve asıl işverenin sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin devir tarihinden itibaren 2 yıl geçtiğinden sorumlu tutulamayacağını, taleplerin müvekkili şirket bakımından zamanaşımına uğradığını, icra dosyasına yapılan masraf ve avukatlık ücretinden müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını,beyanla rücu talebinin reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...İnsan Kaynakları Ve Hiz. A.ş'nin cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı, görev ve husumete itirazları bulunduğunu, dava dışı işçinin müvekkili şirkette çalışması olduğunu kabul etmemekle birlikte, işyeri devirlerinde makul süreyi aşan kesintinin varlığı halinde iş yeri devri olmadığı kabul edilerek değerlendirme yapılması gerektiğini, kamuda 11/09/2014 tarihinden sonra akdedilen personel çalıştırılması esasına dayalı alt işveren sözleşmelerinde alt işveren işçilerine kamu tarafından ödenen kıdem tazminatlarının alt işverenlere rücu edilemeyeceğini, taraflar arası imzalanan sözleşme ve teknik şartnamelerde yüklenicinin kıdem tazminatından sorumlu olduğuna dair açık bir düzenleme bulunmadığını, ihale bedeli olarak müvekkili şirkete kıdem payı ödenmediğinden kıdem tazminatından asıl işveren olan davacının sorumlu olduğunu beyanla davanın reddine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflar arasındaki sözleşmeler, ödeme belgeleri ve dava dışı işçinin hizmet dökümü incelenerek dosya kapsamında hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınmıştır.
24/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı kurum ile davalı şirket arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığı, Mahkemenin; Davacı ... Genel Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, dava dışı işçinin davalı şirketlerde geçen çalışma süresine göre kendi dönemleriyle sorumlu olduğu, kanaatine varması durumunda; davacının dava dışı işçi ... ile ilgili ... 30. İş Mahkemesi'nin 08.12.2016 Tarih 2016/1084 Esas 2016/569 Karar sayılı ilamı ... 20. İcra Müdürlüğü'nün 2017/2394 Esas Sayılı dosyasına 31.03.2017 tarihinde yapmış olduğu 23.456.86 TL ödemenin 23.456.86 TL TL, sini -Davalı ... Temizlik Gıda İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi' nden 1.180,23 TL'nin, Davalı .... ... .... müteselsilen 14.111,18 TL'nin, Rücuan tazminini talep edebileceği kanaatine varılmıştır. Davacı tarafından her bir ödeme ve masraf için de ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi talebinde bulunulduğundan, aşağıdaki tabloda ödeme miktarı ve tarihleri belirtilerek her bir davalının masraflardan sorumlu bulunduğu miktarlar yer almaktadır. ... Gıda 89,45 TL, ... 12.59 TL, ... Lojistik 78.19 TL, Bordo Loj. 45,72 TL, ... ... ... TL, Beyaz Sosyal/...1069,49 TL..." hususları bildirilmiştir.
Kök rapora karşı beyan ve itirazların irdelenebilmesi amacıyla ek raporlar alınmış olup;
02/11/2022 tarihli ek raporda özetle; " Dava dışı işçinin hizmet süresini gösteren tablo ve ödenen masraflar açıklandıktan sonra davacı tarafın talebi ve itirazları doğrultusunda hesaplamalar tekrar yapılacaktır" hususları bildirilmiştir.
01/03/2023 tarihli ek raporda özetle; " Davacı kurum ile davalı şirket arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığı, davacı ... Genel Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, Davacının dava dışı işçi ... ile ilgili ... 30. İş Mahkemesi'nin 08.12.2016 Tarih 2016/1084 Esas 2016/569 Karar sayılı ilamı ... 20. İcra Müdürlüğü'nün 2017/2394 Esas Sayılı dosyasına 31.03.2017 tarihinde yapmış olduğu 23.456.86 TL ödemenin davalılardan aşağıdaki tabloda gösterilen miktarların rücuan tazminini talep edebileceği hesaplanmıştır... ... Tem. Gıda 1.184,37; ... 174,17 TL; ... Lojistik 1.045,03 TL; Bordo Loj. Hiz. 609,60; ... Akaryakıt/Ny Sosyal Hiz. Tem/ENS Temizlik 6.348,54-TL; Beyaz Sosyal Hiz/...İnsan Kay. 14.095,15-TL olmak üzere toplam 23.456,86-TL olduğu, Davacı tarafından her bir ödeme ve masraf için de ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi talebinde bulunulduğundan, aşağıdaki tabloda ödeme miktarı ve tarihleri belirtilerek her bir davalının masraflardan sorumlu bulunduğu miktarlar hesaplandığı ve takdirin mahkemenin olduğu belirtilmiştir. ... Tem. Gıda 110,61-TL; ... 16,26- TL; ... Lojistik 97,59 TL; Bordo Loj. Hiz. 56,92; ... Akaryakıt/Ny Sosyal Hiz. Tem/ENS Temizlik 592,91-TL; Beyaz Sosyal Hiz/...İnsan Kay. 1.316,38-TL olmak üzere toplam 2.190,70-TL olduğu,"şeklinde hesaplama yapılmıştır.
17/07/2023 tarihli ek raporda özetle; " Tarafımızdan Yapılan hesaplamalar Yargıtay' ın rücu davalarında belirttiği ilkelere göre yapılmış olup Hesaplamalar 01.03.2023 tarihli ek raporumuzda yer aldığı şekildedir " hususları bildirilmiştir.
01/03/2023 tarihli ek rapordaki hesaplamaların yinelendiği görülmüştür. 01/03/2023 tarihli ek raporun dosya kapsamına uygun düştüğü ve hesaplamaların yargısal içtihatlara uygun yapıldığı görülmekle 01/03/2023 Tarihli ek rapor hükme esas alınmıştır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Konuya ilişkin aynı doğrultudaki açıklamalar için Y.6 HD. 2021/777E-2021/551K., Y. 15 HD. 2021/1521E.-2021/2333K., Y. 15. HD 2021/616E. 2021/1083K., Y. 23 HD. 2019/2339E. 2021/225K., İzmir BAM 2020/1020E., 2021/1082K., sayılı kararları incelenebilir.)
Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında; uyuşmazlığa konu hizmet alım tip sözleşmesinde işçi alacakları konusunda tarafların müteselsil sorumluluklarına dair bir düzenlemenin yer almadığı, bu halde işçiye ödenen kıdem tazminatının tamamından, işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak davalı yüklenicilerin sorumlu oldukları, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretinden son işveren, davalılar Beyaz Sosyal şirketi ve ...şirketinin (iş ortaklığının) sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
Yapılan açıklamalar kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davalıların sorumlu oldukları dönemle orantılı olarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Davacı vekili tarafından ödeme tarihlerinden itibaren faiz talebinde bulunulmuş ise de, BK.'nın 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit duruma düşer. Bu durumda alacaklı ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz isteyebilir. İhtarnamenin bulunmaması halinde ise icra takibi varsa icra takip tarihinden, icra takibinin bulunmaması halinde ise dava tarihinden itibaren faiz istenebilir.(Aynı yönde bkz. ... BAM 4. HD. 2023/54E., 2023/2335 K., 21/09/2023T.) Davaya konu olayda davacı taraf dava açmadan önce davalıları temerrüde düşürdüğünü yargılama sırasında iddia ve ispat etmediğinden mahkememizce dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın KABULÜ ile;
a.) 1.294,98 TL'nin, dava tarihi olan 03/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ... TEMİZLİK GIDA İNŞAAT SANAYİ TİCARET LTD. ŞTİ'den alınarak davacıya verilmesine,
b.) 190,43 TL'nin dava tarihi olan 03/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı.... ... ... HİZMET ANONİM ŞİRKETİ'den, alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine.
4-Davacı tarafından yapılan; 59,30-TL Başvuru Harcı, 437,89-TL Peşin/nisbi Harcı, 3.400,00-TL Bilirkişi ücreti, 2.103,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 6.000,69TL'nin; 302,98-TL'sinin ... TEMİZLİK GIDA İNŞAAT SANAYİ TİCARET LTD. ŞTİ''den, 44,55-TL'sinin .... ... .... alınarak hazineye irad kaydına.
6-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/01/2024