ANKARA 5. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/169 Esas - 2024/222
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/169 Esas
KARAR NO : 2024/222

HAKİM :...
KATİP : ....

DAVACI :...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI :...
VEKİLİ : Av. ....

DAVA : Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/03/2023
KARAR TARİHİ : 13/03/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 21/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 14.11.2018 tarihinde müvekkili şirket ile davalı ... arasında yemek yapımı dağıtımı ve sonrası hizmet alımına ilişkin sözleşme akdedildiğini, sözleşme konusu işin 125.195 adet yemeyin 01.01.2019-31.12.2019 tarihleri arasında ... yemekhanesinde 15 kişi ile malzemeli olarak hazırlanması, dağıtılması ve sonrası hizmetlerinin yapılmasına ilişkin olduğunu, taraflar arasında imzalanan bu sözleşmenin teminatı için müvekilinin ... A.Ş Bankasından alınan 80.000,00 TL bedeli teminat mektubunu davalı ... uhdesinde bıraktığını, bu hususun 14.11.2018 tarihli sözleşmenin 11. Maddesinde" Yüklenici bu işe ilişkin olarak 80.000,00 TL kesin teminatı mektup olarak vermiştir "şeklinde düzenlendiğini ve idarenin kayıtlarından da sabit olduğunu, sözleşmenin 11. Maddesi uyarınca kesin teminat mektubunun süresi 01.04.2020 tarihine kadardır. kanunda ve sözleşmede belirtilen haller ile cezalı çalışma nedeniyle kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresi de işteki gecikmeye karşılayacak şekilde uzatılır hükmü gereğince 24.03.2020 tarihinde teminat mektubunun neredeyse diğer hususlar aynı kalmak şartıyla 01.07.2020 tarihine kadar uzatıldığını, müvekili şirketin 14.11.2018 tarihi sözleşme gereği üstlenmiş olduğu işi 31-12.2019 tarihinde sözleşmeye şartnameye ve hukuka uygun olarak tamamladığını, sözleşmeden kaynaklanan tüm yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesi sebebiyle davalı uhdesinde bulunan 13.11.2018 tarih .... nolu 80.000 TL tutarlı teminat mektubunun iadesinin talep edildiğini, ancak davalı kurumun kıdem tazminatını hak eden 13 personelinin her biri için 2.558,40 TL yatırılması gerekirken 1.500 TL olarak yatırıldığı, 1.058,40 TL farkın personellere ödenmesi gerektiği gerekçe gösterilerek müvekilinin iade talebinin reddedildiğini , reddetmeleri üzerine davalının bankadan teminat mektubunun nakde çevrilmesini talep ettiğini, banka tarafından mektubun tanzim edildiğini, 31.12.2019 tarihinde müvekili Şirket ile İşçiler arasında iş mevzuatından kaynaklı kıdem ihbar tazminatı ve diğer haklarının ödenmesine ilişkin ikale sözleşmeleri akdettiklerini ,müvekili şirketin taraflarla anlaşmasına uygun olarak 03.06.2020 tarihinde kıdem tazminatlarını banka hesaplarına ödediğini, bu kapsamda geçerli ve bağlayıcı olarak sorulan ikale sözleşmesi gereğince işçilere yapılması gereken tüm ödemelerin tam ve eksiksiz yapıldığını ve işçilerden 17.03.2020 tarihinde ibranameler alındığını, bu nedenle davalı kurumun kıdem tazminatını hak eden 13 personelin her biri için 2.558,40 TL yatırılması gerekirken 1.500,00 TL yatırıldığı gerekçesinin hukuki dayanağı bulunmadığını, 14.11.2018 tarihli sözleşmenin 36.5 maddesinde; hangi nedenlerle olursa olsun gerek ücret, fazla mesai, kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık ücreti alacağı ve benzeri mali ve sosyal haklar ve bunlarla ilgili olarak prim, vergi ve fon gibi konularda ve keza iş kazası ve meslek hatalı hastalığı gibi sebeplerle, idare yüklenici işçilerine ve üçüncü kişilere herhangi bir ödeme yapmak durumunda kalırsa yüklenici bu ödemeleri rücuen idareye derhal ödenmekle yükümlüdür. Aksi halde yüklenicinin hak edişinden, hak edişi yetmediği takdirde teminatından defaaten tahsil edilecektir. Yükleniciler tarafından ihaleye ait sözleşmenin bitiminde o sözleşme kapsamında çalışan işçilerin iş mevzuatına göre hak ettikleri kıdem ve ihbar tazminatı yıllık ücretli izin alacağı ve benzeri mali ve sosyal haklarını yasal süresi içerisinde ödenerek ödendiğine ve işçinin herhangi bir hakkının kalmadığına ilişkin ibra ve bu ödemeleri gösteren banka dekontu ödemelerin işçilerin hesabına yatırıldığına dair bankaca onaylı ödeme tutarlarını gösterir liste veya ... makbuzu ile ödeme bordrosunu , sözleşme bitimi tarihini izleyen 15 gün içerisinde ibraz etmedikçe kesin teminatı iade edilmez.Bu sürenin sonunda söz konusu ödemelere ilişkin belgelerin idareye sunulmaması halinde, yüklenici işçilerin yıllık ücretli izin alacağı, ihbar ve kıdem tazminatı vesaire işçilik haklarına ait hesaplamalar idare tarafından yapılır ve yüklenicinin kesin teminatından karşılanmak suretiyle işçilere ödenir .Teminatın karşılamadığı tutar için idarenin yükleniciye rücu hakkı saklıdır" hükmü gereğince teminat mektubunun ancak bu şartların gerçekleşmesi halinde tazmin edilebileceğini, davalı kurum tarafından müvekili şirketin sözleşme hükümlerini yerine getirmemesi gerekçe gösterilerek kesin teminat mektubunun süresinin uzatılması veya nakde çevrilerek en geç 27.06.2020 tarihine kadar kurumun hesabına yatırılması hususuna ilişkin yazı göndererek 30.06.2020 tarihinde mektubu hukuka ayarı olarak tazmin ettiğini, dava şartı Arabuluculuk kapsamında yaptıkları başvuru sonucunda anlaşma sağlanamadığını, fazlaya ilişkin talep dava hakları saklı kalarak 80.000,00 TL alacağın teminat mektubunun haksız tazmin edildiği tarihten itibaren işleyecek ticari avans faiziyle tahsiline, 10 bin lira manevi tazminatın teminat mektubunun haksız tazmin edildiği tarihten işleyecek yasal faiz ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı firmanın alacak taleplerinin zamanaşımına uğradığını , müvekkili ... A.Ş'ye bağlı ... ihtiyacı olan 2019 yılı ... alımına ait 16.10.2018 tarihli ihale neticesinde ; ... Tic.Ltd.Şti ile 14.11.2018 tarihinde sözleşme imzalandığını, müvekkilince 01.06.2020 tarih ve 85067 sayılı yazısı ile yükleniciye sözleşme işlemlerinin tamamlanabilmesi ve kesin teminatın iadesi için gerekli evrakların tesliminin talep ettiği, aksi halde sözleşmenin 36.5 maddesi gereğince işlemlerin başlatılacağını bildirildiğini, yüklenicinin istenilen belgeleri silah fabrikasına teslim ettiğini, ancak belgeler incelendiğinde yüklenicinin çalıştırdığı 13 personelin her biri için 2.558,40 TL yatırılması gerekirken 1.500 TL yatırıldığını, aradaki 1.058,40 TL tutarındaki farkın yatırılmadığının tespit edildiğini, 11 06.2020 tarihiyle 92825 sayılı yazıyla sözleşme işlemlerinin tamamlanabilmesi ile kesin teminatın iade edilebilmesi için 13 personelin tazminat farklarının yatırılmasının istendiğini, ancak yüklenicinin 15.06.2020 tarihinde şirket ve çalışanları arasında bir ikale sözleşmesi imzaladıklarını, bu çerçevede yapılması gereken ödemeleri tamamen eksiksiz olarak yaptıklarını belirtilerek kesin teminatlarının iade edilmesini talep ettiklerini, bunun üzerine 18 06.2020 tarih ve 96179 sayılı yazı ile yükleniciye sözleşme hükümlerini yerine getirilmediğinden iade edilmeyeceğini bildirilip, 18. 06.2020 tarih ve 95978 sayılı yazı ile bankaya sözleşme yükümlülüklerini yerine getirme yatırılması talimatı verildiğini,... kararlarına göre iş sözleşmesini sona erdirilmesinde tarafların makul yararını bulunacağını, talebin işverenden gelmişse işçiye kanuni tazminatlarına ilave olarak sağlanması gerektiğini,geçersiz sözleşme karşısında işçilerin dava açmasının söz konusu olabileceğini , işçiye hak etmiş olduğu tazminatlar ve diğer ücretleri kadar ya da bunlardan daha az bir miktar ödeme yapılmışsa mahkemenin ikale sözleşmesini geçerli kabul etmeyeceğinin tespit edileceğini, bu sebeplerle haksız ve mesnetsiz davanın reddini talep etmiştir.
Dosya bilirkişiye tevdi olunmuş bilirkişi raporunda; Davacı ile dava dışı işçiler arasında imzalanan ikale sözleşmesinin ... benimsenen işçi yararına olma ve ödenecek tazminatlar dışında makul yarar sağlama gibi koşulları taşımadığından geçersiz sayılarak idarenin teminatı nakte çevirmesinin ve ödemeleri yapmasının haklı sayılacağına , bu durumda idarenin davacıya iade etmesi gereken tutarın 66.240,80 TL olacağına aksi halin yani ikale sözleşmelerinin geçerli olduğu ve teminat mektubunun haksız tazmin edildiği kanaatine göre ; teminat mektubu miktarı olan 80.000 TL ' nin nakte çevrildiği 30.06.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile ödenmesi gerekeceği kanaatine varılmıştır.
İtiraz üzerine dosya tekrar bilirkişiye tevdi olunmuş bilirkişi ek raporunda; İhale sözleşmelerinin geçerli olduğu ve teminat mektubunun haksız tazmin edildiği kanaatine göre ; teminat mektubu miktarı olan 80.000 TL ' nin nakte çevrildiği 30.06.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile ödenmesi gerekeceğine taraflar arasında imzalanan 14.11.2018 tarihli sözleşmenin 11.4.1 - 11.4.2 ve 36.5 maddelerindeki hükümler gereğince; eksik ödemelerin yapılmasını teminen idarenin teminatı nakte çevirmesinin haklı olduğunun kabulü halinde ,ödemeler yapıldıktan sonra idarenin davacıya iade etmesi gereken tutarın 66.240,80 TL olacağına ihale sözleşmesinin geçerli olup olmadığına ve ... benimsenen işçi yararına olma ve ödenecek tazminatlar dışında makul yarar sağlama gibi koşulları taşıyıp taşımadığına ilişkin değerlendirmenin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu kanaatine varılmıştır.
Taraflar arasında 16.10.2018 tarihli ihale neticesinde 14.11.2018 tarihli sözleşme imzalandığı, sözleşme konusunun ...ihale kayıt numaralı Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Yemek Yapımı Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri Hizmeti Alımında Uygulanacak İdari Şartname başlıklı belgede; idarenin ..., ihale konusu işin 125.195 adet yemeğin 01.01.2019 31.12.2019 tarihleri arasında ... yemekhanesinde 15 kişi ile malzemeleri olarak hazırlanması dağıtılması ve sonrası hizmetlerinin yapılması olduğu görülmüştür.
01.06. 2020 tarih 85067 sayı numaralı ... ... ... tarafından ... şirketine gönderilmiş olan yazı ile ; 14.11.2018 tarihli sözleşmenin 36.5 maddesi kapsamında, hakediş işlemlerinin tamamlanması amacıyla, 08.06.2020 tarihine kadar gerekli evrakların teslim edilmesinin , aksi halde sözleşmenin 36.5 maddesi gereğince işlem başlatılacağının bildirildiği; bu yazıya cevaben ... Şirketi tarafından .... başlıklı 03.06.2020 tarihli dilekçesi ekinde borcu yoktur yazısı ile çalışanların son almış oldukları ücretlerini gösterir belgelerin imzalı belgeleri, vergi borcu yoktur yazısının, ... giriş çıkış belgelerinin sunularak Teminat mektubu iadesini talep ettikleri, 11.06.2020 tarih, 92825 sayılı yazı ile .... ... tarafından , .... şirketine, işlemlerinin tamamlanabilmesi için 36.5 maddede belirtilen evrakların kuruma tesliminin talep edildiğini, 13 personel için yatırılan kıdem tazminatının eksik olduğunu, kati teminatın iadesi için 1.058,40 TL farkın ödendiğine dair dekontun 16.06.2020 tarihine kadar sunulmasının istendiği ,... Şirketi tarafından 15.06.2020 tarihinde .... , 2018 tarihinde sözleşme gereği şirketlerinin üstlenmiş olduğu işin 31.12.2019 tarihinde tamamlandığı, şirketin sözleşmeden doğan tüm yükümlülüklerinin eksiksiz yerine getirdiğini, bu nedenle 13.11.2018 tarih ... numara ve 80.000 TL bedelli teminat mektuplarının iadesini, şirket çalışanları ile imzalanmış ikale sözleşmeleri kapsamında farklı bedeli ödeme yükümlülüklerin bulunmadığını, İkale sözleşmesinin 4857 sayılı İş Kanunundaki iş güvenliği hükümlerinin yürürlüğe girmesinin ardından yaygın bir hal alıp ,iş güvencesi kapsamında işçinin işe iade davası ile karşılaşmamak için uygulamada kullanımının yaygınlaşıp ... tarafından da benimsendiğini, bu kapsamda şirketleri ile işçiler arasında geçerli ve bağlayıcı bir sözleşme kurulduğunu ve ödemelerin yapıldığını , şirketlerinin ibra edildiğini ve işçilerin şirketlerinden tazminat farkı ödenmesi yönünde bir talebi yokken kurumlarının devreye girerek 36.5 maddesinin uygulanacağı uyarısı ile aradaki farkı ödetmeye çalışmasının hukuka aykırı olduğunu , yazının tebliğinden itibaren bir iş günü içerisinde teminat mektuplarını iade edilmesini talep ettikleri, görülmüştür.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, yemek yapımı dağıtımı ve sonrası hizmet alımına ilişkin sözleşme" gereğince yüklenici tarafından çalıştırılan işçilerin, ihale bitiminde ikale sözleşmesi ile ödenen kıdem tazminatlarının eksik ödenmesi gerekçesiyle, davalı kurum tarafından sözleşmenin 36.5 maddesi kapsamında kesin teminat mektuplarının nakte çevrilmesinin sözleşmeye uygun olup olmadığı, manevi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplanmaktadır.
... içtihatlarına göre ikale sözleşmesinin geçerli olması için işçinin makul yararının karşılanması ve işçinin sözleşmeyi hiçbir baskı altında kalmadan özgür iradesi ile imzalaması gerekmektedir. Somut olayımızda düzenlenen ikale sözleşmelerinde" ihale süresinin dolması sebebiyle tarafların karşılıklı ve birbirine uygun serbest iradeleri sonucu anlaşma yoluna gidildiği" ibaresi bulunmaktadır. Dosyaya sunulu belgeler ekinde işçilerin ikale sözleşmesi için başvuru yaptığına dair açık ve yazılı belge bulunmamaktadır. Her bir işçi için 2.558,40TL ödeme yapılması gerekirken 1.500,00 TL yatırıldığı, bu haliyle ...'ın ikale sözleşmesinin geçerlik şartlarından saydığı makul yararın sağlanmamış olduğu ve sözleşmenin işçi yararına imzalanmadığı değerlendirilmiştir. Aksi kabul edilse dahi, yapılan ikale sözleşmesi ile dava dışı işçilerin alacaklarından dolayı davacı alt yükleniciyi ibra ettikleri, davalı asıl işvereni ibra ettiklerine dair ikale sözleşmelerinde bir düzenleme bulunmadığı görülmüştür. Bu haliyle teminatın iadesinin koşulları oluşmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı yukarıda açıklındığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 427,60 TL harçtan, peşin alınan 1.536,98 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.109,38 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4- HMK'nun 333.maddesi uyarınca taraflarca tarafından yatırılan gider ve delil avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
5-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince ... bütçesinden karşılanacak olan 3.120,00 arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde.... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/03/2024 10:04:44

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır