ANKARA 5. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/373
KARAR NO : 2024/190

GEREKÇELİ KARAR
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI : ..., T.C. Kimlik No:..., ...
DAVACI VEKİLİ : AV...., ...
DAVALI : ..., ....
DAVALI VEKİLİ : AV...., ....
DAVA : Menfi tespit
DAVA TARİHİ : 25/05/2022
KARAR TARİHİ : 05/03/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 03/04/2024

Davacı tarafından davalı hakkında açılan menfi tespit davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle davacı ile davalı arasında uzun süredir devam eden bir ticari ilişki bulunduğunu, çeşitli zamanlarda madeni yağ alımına ilişkin sözleşme ifa edildiğini, madeni yağ alımına ilişkin sözlü anlaşma sonucunda mal alım satımı hususunda anlaştıklarını, buna ilişkin davacı tarafından borcu ifa amacıyla muhatabı ... olan ... seri nolu 40.000,00 TL, ... seri nolu 30.000,00 TL, ... seri nolu 50.000,00 TL ve ... seri nolu 50.000,00 TL bedelli çeklerin teslim edilecek madeni yağların bedeline karşılık olarak verildiği, madeni yağların davacıya teslim edilmediğini, çeklerin davalıda bulunduğunu ileri sürerek davacının dava konusu çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP ;
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle davalı ile davacının ... isimli bilirkişi aracılığıyla tanıştıklarını ve ticaret yaptıklarını, 2021 yılında gerçekleştirdikleri bu ticaretin akabinde 2022 Nisan ayında davacının davalıdan tekrardan mal almak üzere talepte bulunduğunu, davalının ödemenin peşin olarak 3 iş günü içerisinde gönderilmesi halinde mal satabileceğini belirttiğini, bu hususta anlaşılması üzerine sözlü bir şekilde madeni yağ alım satımı üzerine anlaşma yapıldığını, davalının yağ fiyatlarının dolar endeksli olarak artması sebebiyle ticari anlaşmalarını uzun vadeli olarak yapamadığını, bu anlaşma gereğince toplam bedeli 170.000,00 TL olan 4 adet çeki kargo ile davalı şirkete gönderdiğini ancak bu ödemenin anlaşma tarihinden 15 gün sonra davalıya ulaştığını, davalının 15 gün içinde fiyatların ciddi oranda arttığı için istenilen miktarda ürünü gönderemeyeceğini davacıya ve babası ...'a ilettiğini, davacının ve babası ...'ın bu bildirim üzerine ticarete aracı olan ... isimli kişi ile aralarında cari hesap ilişkisi bulunduğunu ve çekleri bu cari hesap borcuna dayalı olarak dava dışı ...'e teslim edilmesini talep ettiğini, davalının dava konusu 4 adet çeki tutanak ile dava dışı ...'e teslim ettiğini, davacının sunduğu sözleşme altındaki imzanın davalı şirket yetkilisine ait olmadığını, bu sözleşme geçersiz olduğu için genel yetkili mahkeme olan davalının merkezinin bulunduğu .... Mahkemesinin yetkili olduğunu savunarak öncelikle yetkisizlik, aksi kanaatte olunması durumunda davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER ;
Davacı vekili 30/05/2022 tarihli dilekçe ekinde ekinde davacı ile davalı arasında 24/02/2022 tarihinde imzalanan, 2. maddesinde davalının davacıya teslim edeceği madeni yağlara karşılık davacının dava konusu 4 adet çeki göndereceğine ilişkin hükmün yer aldığı Mesafeli Alış Sözleşmesi başlıklı sözleşmeyi sunmuştur.
... 06/06/2022 tarihli cevabi yazı ile dava konusu çeklerin yasaklı statüde olduğunu ve ödenmediğini bildirmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ekinde dava konusu çeklerin ... tarafından 28/04/2022 tarihinde ...'ın bilgisi dahilinde, ...'ın cari hesap borcundan düşülmek üzere ...'e elden teslim edildiğine ilişkin ... ile ... tarafından imzalanan tutanakları sunmuştur.
.... Soruşturma nolu dosyasında şikayetçi ... tarafından şüpheli ... hakkında dava konusu çeklerle ilgili olarak yapılan suç duyurusu üzerine yürütülen soruşturmada 27/06/2022 tarih ve .... nolu karar ile kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir.
Bilirkişi ... davacının ticari defter ve kayıtlarının incelemesi sonrasında hazırladığı 07/06/2023 tarihli raporunda davalı ile davacı arasında 24/04/2022 tarihinde düzenlenen Mesafeli Alış Sözleşmesine dayalı olarak çeşitli motoryağı ve hidrolik alım-satımına konu olan ticari ilişki kurulduğunu, sözleşmeye göre davacı ...'ın alıcı, davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti'nin satıcı olduğunu, davacının 2021 ve 2022 yılı ticari defterlerinin tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yapıldığını, davacı siparişe dayalı olarak, 26/04/2022 tarihinde yapılan 170.000,00 TL'lik 159 verilen siparişler ve avanslar hesabına karşılık 170.000,00 TL'lik 103 verilen çekler ve ödeme emirleri hesabının mal tesliminin gerçekleşmemesi üzerine hesabın 10/05/2022 tarihinde ters kayıtla kapatıldığını, 2021 ve 2022 yıllarına ait 320 Satıcılar hesabında davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından düzenlenmiş mal teslimine ve/veya hizmet ifasına dayalı fatura kaydının olmadığını, davacı ve davalı arasında ticari ilişkiye dayalı olarak oluşan temel borç ilişkisinde davacının ticari defter kayıtlarına göre karşı edimin (mal teslimi) gerçekleştirilmediği anlaşıldığından davacının mal siparişi kaydına karşılık düzenlediği toplamı 170.000,00 TL olan 4 parça çekin bedelsiz hale geldiğini bildirmiştir.
Bilirkişi ... davalının ticari defter ve kayıtlarının incelemesi sonrasında hazırladığı 10/01/2024 tarihli raporunda davalının ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerini zamanında yapıldığını, taraflar arasında ticari ilişkiden dolayı davacı ile davalı arasında bir ticari ilişkinin olduğunu, dosya içerisindeki bulunan ve yasal defter ve belgeler ışığında davacı şirket davalı şirkete 170.000,00 TL tutarında dört adet çek verdiğini, buna karşılık herhangi bir malın teslim edildiğine dair fatura ve belgenin mevcut olmadığını, davalı şirketin 2022 yılı yasal defterlerinde 170.000,00 TL dört adet çekin ...'e ciro edildiğinin tespitine varıldığını, bu ticari ilişkide eldeki mevcut belgeler ışığında davalı şirketin, davacı ...'dan almış olduğu 170.000,00 TL tutarındaki çeklerin karşılığında ticari malın teslim edildiğine dair herhangi bir veri mevcut olmadığını bildirmiştir.
Davacı ... Uyap'tan alınan Gib raporuna göre 2013 yılından itibaren ... motorlu kara taşıtlarının aksesuarlarının belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda perakende ticareti mesleği ile vergi mükellefi olarak kayıtlıdır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE ;
Dava, bedelsizlik nedeniyle çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti için açılan menfi tespit davasıdır.
Davacı ...'in Uyap'tan alınan Gib raporuna göre 2013 yılından itibaren ... motorlu kara taşıtlarının aksesuarlarının belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda perakende ticareti mesleği ile vergi mükellefi olarak kayıtlı olması, davalının limited şirket olması ve dava konusu çeklerin toplam tutarı göz önünde alındığında davacının Türk Ticaret Kanununun 11., 12. ve 15. maddeleri ile 11. maddesinin 2. fıkrasına göre yürürlüğe konulan karara göre dava tarihi itibari ile tacir olması nedeni ile Türk Ticaret Kanununun 4. ve 5. maddeleri gereğince mahkememiz görevli kabul edilmiştir.
14/03/2023 tarihli celsenin 4 numaralı ara kararı ile davalı vekilinin cevap dilekçesindeki yetki itirazının davanın icra takibinden önce açılmış olması, icra takibinden önce açılan menfi tespit davalarında genel yetki kuralının uygulanması, dava konusu çeklerde muhatap bankanın .... 'da bulunması nedeni ile mahkememiz de yetkili olduğundan Hukuk Muhakemeleri Kanununun 10. maddesi gereğince reddine, 5 numaralı ara kararı ile davacı vekilinin 02/11/2022 tarihli dilekçesindeki dava konusu çeklerin ciro edildiği kişi olarak bildirdiği ...'in davaya dahili davalı olarak dahil edilmesi talebinin genel olarak dava dilekçesinde davalı olarak gösterilmeyen bir kişinin sonradan dahili davalı veya benzeri tanımlarla davaya katılması veya davada yer alması mümkün olmadığından reddine karar verilmiştir.
05/03/2024 tarihli celsede davacı vekilinin 14/03/2023 tarihli celsenin 6 numaralı ara kararı ile daha sonra değerlendirilmesine karar verilen tanıklarının dinlenilmesi talebi ile davalı vekilinin ...'in dinlenilmesi talebinin dava dilekçesinde dayanılan vakıa ile Hukuk Muhakemeleri Kanununun 200. maddesindeki senetle ispat zorunluluğu kuralı nedeni ile reddine karar verilmiştir.
Davacı dava konusu çeklerin madeni yağ satımına ilişkin sözleşme gereğince madeni yağların kendisine teslim edilmesine karşılık olarak davalıya verildiği, madeni yağların davalı tarafından kendisine teslim edilmediği vakıalarına dayanmış ve dava konusu çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı davacının sunduğu sözleşme altındaki imzanın davalı şirketin yetkilisine ait olmadığını, davacı ile aralarında madeni yağ satımına ilişkin sözleşme olduğunu, davacının sözleşmeye göre madeni yağ bedellerine karşılık çekleri süresinde göndermediğini, madeni yağ fiyatlarının ciddi oranda arttığını, davacının ve babasının isteği üzerine davacının kendisine gelen çekleri dava dışı ...'e teslim ettiğini savunmuştur.
Davacı ile davalı arasında madeni yağ satımına ilişkin sözleşme bulunduğu, bu sözleşme gereğince davacının davalının kendisine satacağı madeni yağlara karşılık dava konusu çekleri davalıya gönderdiği ve davalının davacıya madeni yağları göndermediği vakıalarına ilişkin taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Türk Medeni Kanununun 6. maddesine göre “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.”.
Hukuk Muhakemeleri Kanununun 190. maddesine göre “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.”.
İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer, davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir.
İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Menfi tespit davasında borçlu ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle ortadan kalktığını ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkâr ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle sona erdiğini ileri sürüyorsa, bu durumda doğal olarak ispat yükü kendisine düşecektir.
Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan delillerden yukarıda belirtildiği üzere davacı ile davalı arasında madeni yağ satımına ilişkin sözleşme bulunduğu, bu sözleşme gereğince davacının davalının kendisine satacağı madeni yağlara karşılık dava konusu çekleri davalıya gönderdiği, davalının davacıya madeni yağları göndermediği, usulüne uygun olarak tutulan davacının ve davalının ticari defter ve kayıtlarına göre de dava konusu çeklerin davacı tarafından davalıya gönderildiği, davalının bu çekleri dava dışı ...'e ciro ederek devir ettiği, cevap dilekçesi ekinde sunulan tutanaklara göre dava konusu çeklerin ... tarafından 28/04/2022 tarihinde ...'ın bilgisi dahilinde, ...'ın cari hesap borcundan düşülmek üzere ...'e elden teslim edildiği sonucuna varılmıştır.
İspat yükü kendisine düşen davacının taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmayan vakıalar ve bilirkişi raporları dava konusu çeklerin bedelsiz kaldığını ispatlaması, davalı vekili cevap dilekçesinde dava konusu çeklerin davacının ve babası ...'ın isteği üzerine dava dışı ...'e teslim edildiğini savunmuş ve buna ilişkin tutanaklar sunmuş olmakla birlikte bu vakıanın davacı tarafından kabul edilmemesi ve bu çek tesliminin davacının isteği ile yapıldığına ilişkin delil sunulmaması nedenleri ile davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanatine varılmış, istirdat ve kötü niyet tazminat talepleri olmadığından bu konularda karar verilmemiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın KABULÜNE,
Davacının ... şubesine ait, ... seri nolu, 30/07/2022 keşide tarihli, 40.000,00 TL bedelli,
... şubesine ait, ... seri nolu, 31/08/2022 keşide tarihli, 30.000,00 TL bedelli,
... şubesine ait, ... seri nolu, 30/10/2022 keşide tarihli, 50.000,00 TL bedelli,
... şubesine ait, ... seri nolu, 30/11/2022 keşide tarihli, 50.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Davacı vekilinin 09/05/2023 tarihli dilekçesi ekinde sunulan ticari defterlerin karar kesinleşince GERİ VERİLMESİNE,
3-Harçlar Kanunu 2024 yılı Harçlar Tarifesinin 1 sayılı Yargı Harçları Tarifesinin A,III/1-a maddesi gereğince alınması gereken 11.612,7‬0‬ TL karar ve ilam harcının davacı tarafından yatırılan 2.903,18 TL peşin harcın mahsubu ile alınması gereken 8.709,52‬ TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazine'ye gelir KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan başvurma harcı 80,70 TL, peşin harç 2.903,17 TL, 3 adet vekalet harcı 137,6‬0 TL, 4 adet vekalet pulu 235,15‬ TL, posta gideri 400‬,00 TL ve bilirkişi ücreti 4.000,00 TL olmak üzere toplam 7.756,62‬ TL yargılama giderinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326. maddesinin 1. fıkrası gereğince davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Davacı tarafından mahkememizin 01/11/2022 tarihli ara kararının istinaf edilmesi üzerine yapılan posta gideri ve dosya gideri 160,00 TL yargılama giderinin .... Bölge Adliye Mahkemesi .... Dairesinin 30/12/2022 tarih ve ... nolu kararı ile davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiş olması nedeni ile bu giderler hakkında karar verilmesine YER OLMADIĞINA,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326. maddesinin 1. fıkrası gereğince kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı tarafça yatırılan avansın kullanılmayan kısmının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra İADESİNE,
7-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Kanununun 168. maddesinin son fıkrası gereğince hüküm verildiği tarihte geçerli olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13. maddesinin 1. ve 2. fıkralarına göre kabul edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan 27.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341. maddesinin 1. fıkrasının a bendi ve 345. maddesinin 1. fıkrası gereğince gerekçeli kararın tebliğinden başlayarak iki haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile .... Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.05/03/2024

Katip ...
e-imza

Hakim ...
e-imza