ANKARA BÖLGE ADLIYE MAHKEMESI 22. HUKUK DAİRESİ

T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/780 Esas
KARAR NO : 2024/476

DAVA : İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/11/2022
KARAR TARİHİ : 05/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesi ile; Davalı borçlu ... ile müvekkil şirket arasında sözleşme akdedildiğini, ticari ilişki bulunduğunu, davalı borçlunun bu akdedilen sözleşmelerden kaynaklı ticari ilişki bulunduğunu, davalı borçlunun sözleşmelerden kaynaklı edimlerini yerine getirmediğini, ihtarname keşide edildiğini ve edimlerini yerine getirmesini talep ettiğini, ancak davalı tarafça, bu bildirime cevap verilmediğini ve ödemede de bulunulmadığını, bu nedenle ... 30. İcra Dairesi ...Esas sayılı icra dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, ancak haksız ve mesnetsiz olarak itiraz ettiklerini belirterek fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, davalı borçlu tarafından ... 30. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasına yapılan haksız itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı borçlu aleyhine asıl alacağın %20’sinden az olmamak kaydıyla, icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak cevap sunmadığı görülmüştür.
GEREKÇE:
Dava, sözleşmeden kaynaklı itirazın iptali davasıdır.
Huzurdaki davada davacı taraf davalı ile akdedilen sözleşme kapsamında ticari ilişkisi bulunmakta olduğunu davacının üzerine düşen edimleri getirmesine rağmen davalının üzerine düşen edimleri yerine getirmediğini belirterek davalıdan alacaklı olduğu iddiası ile icra takibi başlattığını davalının bu icra takibine itiraz ettiğini belirterek davalının icra takibine yapmış olduğu itirazın iptalini talep etmiştir.
... 30.İcra Müd. ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde alacaklının dosyamız davacısı ... AŞ Borçlunun ... olduğu alacak kaleminin 33.540,46-TL'lik cari hesap alacağı olduğu anlaşılmıştır. Yapılan icra takibine davalı tarafın 19/08/2022 havale tarihli dilekçesi ile özetle alacaklıya herhangi bir borcunun olmadığını alacaklı firmaya tüm borçlarını ödediğini belirterek takibe itiraz etmiştir.
Bir davada çekişmeli olguların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği konusuna, ispat yükü denir. Her iki taraf da ispat yükünün kime düştüğünü gözetmeden delil göstermişler ise bu halde hâkimin ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmasına gerek yoktur. Çünkü hâkim, ilk önce tarafların gösterdikleri delilleri incelemekle yükümlüdür. İki tarafın (veya bir tarafın) gösterdiği deliller ile davaya ilişkin bütün çekişmeli olgular aydınlanmış ise yine ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmakta bir yarar yoktur. Buna karşılık, gösterilen delillerin hâkime dava hakkında tam bir kanaat vermemesi halinde, ispat yükünün hangi tarafa düştüğünün tespit edilmesinde yarar vardır.
Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1). TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir.
İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır.
Somut olayda davalı yan icra dosyasına yapmış olduğu itirazda davacı yana hiçbir borcunun olmadığı gerekçesiyle alacağa itiraz etmiş, huzurdaki davada davalı yan cevap dilekçesinde, davacı taraf ile davalı arasında iddia edilen borcu doğuran ve davalıyı borçlu kılan herhangi bir ilişkinin mevcut olmadığı belirtilerek davanın reddi talep edilmiştir. Bu durumda ispat yükü hizmetin sağlanıp sağlanmadığı hususunda öncelikle davacı yanda olduğu görülmekle, ticari ilişki ve sözleşme karşılığı bedelin ödenip ödenmediği, alacağın ticari kayıtlara nasıl işlendiği ve davacının alacaklı olup olmadığı hususunda tarafların ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi marifetiyle incelenmesine karar verilmiştir.
Davalı taraf davaya cevap dilekçesinde, davanın reddini talep etmiştir.
Davalının hizmet bedelinin ödeyip ödemediği ve davacının davalıdan alacağının olup olmadığı hususlarında tarafların ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi marifetiyle incelenmesine karar verilmiştir.
HMK'nun 222/3 maddesi; "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir." hükmünü içermektedir. Bununla beraber Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/425 K. 2021/440 sayılı kararında; "Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatının gerektiği düzenlendiğinden, ticari defterlerin kesin delil olduğu anlaşılmaktadır." şeklinde belirtildiği üzere HMK'nun 222'deki şartları oluştuğunda ticari defterlerin ispat gücü bakımından sahibi lehine kesin delil niteliği taşıdığı kabul edilecektir.
Yukarıda kapsamda Mahkememizce taraflara ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, bilirkişi olarak atanacak mali müşavir bilirkişiye bildirilmesine, davacı vekilinin inceleme gün ve saatinde ticari defter ve belgelerini ibraz etmesi, aksi takdirde ibrazdan kaçınmış sayılacağı duruşmada ihtar edilmiş, aynı hususta davalı yana tebliğ ile ihtarat yapılmıştır.
Dosyamıza sunulan 18/03/2024 tarihli bilirkişi raporu ile; dosyamıza sunulan 15/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda davacı şirketin ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde davacı şirketi takip tarihi itibari ile 32.565,09-TL alacaklı olduğu davacının davalı tarafa 04/07/2022 tarihinde ihtarname göndermesi sebebi ile takip tarihine kadar 449,60-TL işlemiş faiz talep edebileceği ve davacının daha az olan 407,51-TL talep ettiği ayrıca davacının tarafların tacir olması sebebi ile davalıdan avans faizinin yerinde olduğunu bildirir avans talep edilmesi karşısında davalının cevap dilekçesinde taraflar arasındaki sözleşmenin akdedildiğini ikrar eder nitelikteki beyanı davacının davalıdan alacağı olduğunu ticari defterleri ile ispatlaması karşısında davacının davalıdan ... 30 İcra Müd. ...esas sayılı dosyasına konu yaptığı alacak miktarı olan 32.565,09-TL asıl alacak ve 407,51-TL işlemiş faiz ve 567,86-TL ihtar masrafı olmak üzere toplam 33.540,46-TL alacaklı olduğu kanaatine varılarak davanın KABULÜ ile, Davalının ... 30. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının İPTALİNE, takibin 32.565,09 TL asıl alacak 407,51 TL işlemiş faiz ve 567,86 TL ihtar masrafı olmak üzere 33.540,46 TL üzerinden devamına, asıl alacak 32.565,09 TL'ye takip tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına ve taraflar arasındaki alacağın likit olması göz önüne alınarak asıl alacağın %20 oranındaki 6.513,01 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile, Davalının ... 30. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının İPTALİNE, takibin 32.565,09 TL asıl alacak 407,51 TL işlemiş faiz ve 567,86 TL ihtar masrafı olmak üzere 33.540,46 TL üzerinden devamına, asıl alacak 32.565,09 TL'ye takip tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına, asıl alacağın %20 oranındaki 6.513,01 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 572,79-TL harç dava açılırken alınmış olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL başvurma harcının 572,79-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı tarafından yapılan; posta, tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 7.561,50-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
7-Arabuluculuk ücreti olan 1.560,00-TL bedelinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
8-Bakiye gider avansının HMK 333 maddesi uyarınca yatıran tarafa iadesine,
Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 05/07/2024

Katip
e-imzalıdır

Hakim
e-imzalıdır