ANKARA 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/275 Esas - 2023/728
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2021/275 Esas
KARAR NO : 2023/728
HAKİM ....
KATİP ..

DAVACI : ...
VEKİLLERİ : .
Av. ...
DAVALI :.....
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti
DAVA TARİHİ : 19/04/2021
KARAR TARİHİ : 17/10/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekilinin bila tarihli dava dilekçesinde özetle;
1-Davacı müvekkilinin, Bakanlar Kurulu tarafından 1995 yılında Gecekondu Önleme Bölgesi ilan edilen ..... parsel sayılı arsa nitelikli taşınmazın 775 sayılı Gecekondu Kanunu kapsamında Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nca tahsis edildiği davalı .... Kooperatifine 2005-2006 yılında üye olmak için başvuru yaptığı, müvekkilinin, yaptığı başvurunun kooperatifçe ortaklık için uygun görülmesi üzerine davalı Kooperatif yönetim kurulu tarafından usulüne uygun şekilde ortaklığa(üyeliğe) kabul karan verilmesi neticesinde davalı kooperatife ortak olduğu,
2-Kooperatif ortaklan, kanunun kendilerine tanıdığı haklan kanuni düzenlemeler çerçevesinde kullanırken bir yandan da kooperatifin amacı için gerekli görülen bazı yükümlülükleri yerine getirmek zorunda olduğu, müvekkilinin, davalı kooperatifin ortaklar tarafından ödenmesi kararlaştırılan ve belirlenen peşin miktar ortaklık giriş ücreti ile aidatlan muntazaman ödediği, müvekkilinin belirlenen ödemeleri 2010 yılına kadar devamlı suretle gerçekleştirerek yaklaşık 20.000 TL davalı kooperatife ödemede bulunduğu, kooperatif ortaklık hakları arasında bulunan bilgi edinme hakkı, mutlak haklardan olduğu için ana sözleşme veya kooperatif organlarının herhangi birisinin kararıyla bertaraf edilemeyeceği ve smırlandınlamayacağı, davacı, kooperatif ortağı olarak üyelik aidat ve diğer yükümlülüklerini yerine getirirken; davalı taraf kanun, ana sözleşme ve iyi niyet kurallarından kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediği,
3-Davalı kooperatifin önceki genel kurul toplantılarına ortak(üye) sıfatıyla müvekkil çağrılırken 2009 yılı ve sonrası kooperatif genel kurul toplantılarına sebep gösterilmeksizin davet edilmediği, müvekkilinin ve diğer bir kısım kooperatif ortaklarının kendi gayretleriyle davalı kooperatif yönetimine ulaşması sonucu kendilerine 2010 yılının son ayından sonra aidat alınmayacağı,.... ile anlaşma sağlanarak kredi ile kooperatif konut inşaatının bitirileceği, daha sonra üyelerin bu kredilerden kendi hesabına düşen kısmı ödeyecekleri belirtildiği, ancak bu konuda da davalı kooperatif yönetimi tarafından müvekkiline açık bir geri dönüş yapılmadığı ve net bir bilgi verilmediği gibi müvekkilinin sonraki kooperatif genel kurul toplantılarına da çağrılmadığı, davalı kooperatifin 27.06.2010 ve 30.06.2011 tarihlerinde yapıldığı belirtilen kooperatif genel kurul toplantılarının da usul ve yasaya uygun gerçekleştirilmediği, toplantılara bakanlık temsilcilerinin katılmadığı, tüm kooperatif ortaklarının (üyelerinin) davet edilmediği, yasanın ve ana sözleşmenin aradığı koşullara uygun olarak kooperatif genel kurul toplantılarının gerçekleştirilmediği görüldüğü, sonraki yıllarda yapılan genel kurul toplantılarının da usule ve yasal unsurlara uygun yapılmadığı düşünüldüğü,
4- Kooperatifle ilgili bir gelişme olmaması ve kendisinin herhangi bir kooperatif toplantısına çağrılmaması üzerine müvekkilinin, yaptığı araştırmalar sonucu kooperatif ortaklığından (üyeliğinden) usulsüz olarak çıkarılma girişimleri olduğunu haricen öğrendiği, kendisine kooperatif ortaklığından(üyeliğinden) çıkarmaya ilişkin herhangi bir kooperatif yetkili organı kararı tebliğ edilmediği, ancak bu şekildeki müvekkilimin ortaklıktan (üyelikten) çıkarma girişimlerinin usul ve yasaya, kooperatif ana sözleşmesine, hukuka ve iyi niyet kuralarına aykırı olduğu açık olduğu, kooperatifte yaşanan usulsüzlüklerle ilgili olarak müvekkilinin ve diğer bazı ortaklar tarafından.... Kooperatifi yönetimi hakkında suç duyurusunda bulunulması üzerine ... yürütülen ... sayılı soruşturma sonucu ....İddianame sayısı ile kooperatif yöneticilerine yönelik olarak ceza davası açıldığı,.... sayılı dosya üzerinden görülen davada alman bilirkişi heyet raporunda; müvekkilimin de aralarında olduğu bir kısım kooperatif üyelerinin kooperatif ortaklıklarının sona erdirildiği, ancak aidat ödememe nedeniyle üyelikten çıkarma için yasanın aradığı biçimde bir usulün uygulanmadığı, ikinci bir ihtar ve istemin bulunmadığı, Kooperatifler Kanununun 16, 17, 27. maddeleri kapsamında üyelikten çıkarma veya üyeliğin düşmesi ile sonuçlanabilecek usul işlemlerinin tam olarak yapılmaması nedeniyle ilgililerin zararına olacak biçimde işlem tesis edildiği, çıkarma işlemine tabi tutulduğu iddia edilen üyelerin kooperatife gerçekleştirdikleri ödemelerin miktarı da belirtilmek suretiyle kooperatif tarafından bu üyelere herhangi bir ödeme iadesinin gerçekleştirilmediği, kooperatif kayıtlarında bu üyelerin halen alacaklı göründükleri belirtildiği,
5- ....Kooperatifi 15.11.2019 da isim değişikliği yoluna giderek 06-114377 sicil numaralı.... Kooperatifi ismini alındığı, müvekkilinin adı geçen kooperatif ortaklığı devam etmesine rağmen kooperatif birlik ruhuna, hedef ve prensiplerine, ana sözleşmesine, usul ve yasaya aykırı biçimde kendisi kooperatif genel kurullarına çağrılmamakta ve ortaklıktan doğan haklarım kullanması engellenmekte olduğundan ciddi mağduriyetler yaşadığı, Davalı kooperatife ortak olan müvekkilinin ortaklığa kabul edildiği yönetim kurulu karar tarihi ve sayısı ile ortaklık kayıt numarasının, kooperatif ortağı olarak genel kurulda hazır bulunması ve katılım gerçekleştirmesi için ilk yapılacak genel kurul tarihi, saati ve yerinin bildirilmesi, ayrıca müvekkilinin ortak olarak kooperatife yönelik herhangi bir aidat borcu veya ortaklıktan kaynaklanan herhangi bir borcunun bulunup bulunmadığı, var ise ödeme yapabilmesi için bakiye borç miktarının tespiti hususlarının bildirilmesi için davalıya yazılı başvuruya yönetim tarafından elimizdeki kayıtlara göre üyelik kaydına ilişkin bilgi belge bulunmadığı, kooperatif defterlerinin incelenmek üzere .... Esas sayılı dosyasına gönderildiği şeklinde cevap verildiği, Davalı taraf yasal yükümlülüklerini yerine getirmediği gibi yazılı taleplerine karşılık elindeki kayıtlara göre ortaklık(üyelik) hakkına ilişkin bir kayıt bulunmadığı yönünde cevap verdiği ve müvekkilin ortaklık(üyelik) haklarım kullanmasına engel olarak muaraza çıkardığı,
6- Davacı müvekkilin davalı kooperatifin ortağı olduğu, peşin ve dönemsel belirlenen aidatları ödeyerek yükümlülüklerini yerine getirdiği sabit iken, davalı kooperatifin teslim süresi sona erdiği halde yukarıda belirtilen arsa üzerinde inşa edilip bitirilmesi ve teslim edilmesi gereken binayı bitirip teslim etmediği gibi kooperatif üyesi müvekkilin bilgisi ve rızası olmadan üyeliğinin sonlandırılması girişimlerinde bulunduğu görüldüğü, bu girişimlere dayanak gösterilen davalı kooperatif yönetim kurulu kararları müvekkile usulüne uygun olarak tebliğ edilmediği gibi 27.06.2010 ve 30.06.2011 tarihli ve sonraki kooperatif genel kurul toplantılarına müvekkilin çağrılmadığı, bu toplantı ve alman kararların usul ve yasaya uygun gerçekleştirilmediği, toplantıya bakanlık temsilcilerinin katılmadığı da açık olduğu, davalı tarafın iyi niyet kurallarına, kooperatif ana sözleşmesine, hukuka, usul ve yasaya aykırı eylem ve işlemleri nedeniyle müvekkile büyük ölçüde maddi ve manevi zararlar verdiği ve halen de vermeye devam ettiği,
7- Açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmek ve fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, davacı müvekkilinin davalı kooperatifin ortağı ve üyesi olduğunun tespitine, müvekkilinin davalı kooperatife ödemiş olduğu üyelik peşinatı ile aidatlarının hesaplanarak üyelikten kaynaklanan varsa borcunun tespitine ve böylelikle taraflar arasında oluşan muarazamn giderilmesine karar verilmesini talep ve dava etme zarureti hasıl olduğu,
8-Taraflar arasında ortaklık (üyelik) konusunda oluşan muarazamn giderilmesine, davacı müvekkilinin, davalı kooperatifin ortağı (üyesi) olduğunun tespitine, varsa kooperatif ortaklığından kaynaklanan borcunun tespitine, yapılan yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmektedir.
CEVAP:
Davalı vekilinin 30.05.2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle;
1- İş bu dava ile, davacının "... kooperatif ortağı olduğunun tespiti ...” talep edildiğini, Kooperatife ait tüm belgeler ve defter kayıtlan.... Esas sayılı dosyasına sunulmuş olduğunu, kooperatif merkezimizde kalan belgeler içinde davacının müvekkil kooperatifin üyesi olduğunu gösterir bir belge bulunmadığını,
2- Kooperatife ait 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016 mali yıllarına ait genel kurul tutanak fotokopilerinde davacının isminin bulunmadığı, bu kayıtlarda yer alan hazirun cetvellerinde davacının ismi yer almadığı gibi, kooperatif merkezinde yer alan kayıtlarda da davacının üye olduğunu gösterir bir kayıt ve belge bulunmadığını,
3- Davacının sunduğu belgelerde kooperatif ismi ... olarak yer aldığı, ekte sunulan (EK.7) belgeden de anlaşılacağı üzere, ... Kooperatifi yönetim kurulunun 08.08.2017 tarihli kararı ile kooperatif üyeleri olan "1- ... 3- ...."e devretmeleri uygun görülerek üyelik devirlerinin tamamlandığı, S... Kooperatifinin 1.11.2017 tarihinde yapmış olduğu genel kurulda da "E..." m yönetim kurulu üyeliği sona erdiği ve ... yönetim kurulu üyesi olarak belirlendiği, 18.04.2019 tarihinde yapılan 2017-2018 yıllan genel kurulunda ise unvan değişikliği yapılarak kooperatifin ismi ...Kooperatifi olarak değiştiğini,
4- Dava dilekçesinde müvekkilinin "kooperatif genel kurul toplantılanna" çağnlmadığını "Kooperatifin 27.06.2010 ve 30.06.2011 tarihlerinde yapıldığı belirtilen kooperatif genel kurul toplantılarının da usul ve yasaya uygun gerçekleştirilmediği..." iddia edildiği, yukarıda açıklandığı üzere müvekkili ... Kooperatifi yönetim kurulu üyeleri olan ...." 2017 yılında kooperatif üyeliğini devraldığı, üyelik haklarını devraldıktan kişilere karşı da mali yükümlülüklerini de yerine getirmedikleri, müvekkil kooperatifin yönetimi devraldığında kooperatif üyeleri içinde davacının ismi yer almadığını,
5-Davacının dava dilekçesi eklerinde dosyaya sunduğu, .... Soruşturma, ....İddianame numaralı iddianamesi; ... K. Sayılı kararı ve bu dosyada yapılan bilirkişi raporunun incelenmesinde; davacının da isminin yer aldığı şikayetçilerin 14.12.2017 havale tarihli dilekçe ile..." dan şikayetçi oldukları anlaşıldığı, şikayet dilekçesinde 2011 den sonra kooperatif üyeliklerinin sona erdirildiğini öğrendikleri ifade edilmesine rağmen üyeliliğin sona erdirilmesi işleminin iptali davası açmadıkları, ....Noterliğinin 09.02.2009 tarih ve ...yevmiye numaralı üyelik ihraç işleminden ve yine 2012 yılı genel kurulda da çıkarılan üyelerin ödemelerinin iadesinden söz edildiği, Davacının ihracına ilişkin işlem yapılmış olduğu ve kendisinin de bu durumdan haberdar olduğu bu belgelerin incelenmesinden anlaşılacağı, ihraç işleminin iptaline yönelik bir dava veya karar davacı tarafından söz edilmediği, ayrıca üyelikten çıkarılma işlemi hakkında iptal yoluna başvurmamış olan davacı 5 yıllık süresi içinde ödediği bedelin iadesi yolunda da bir başvuruda bulunmadığını,
6- Kooperatife ait 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016 mali yıllarına ait genel kurul tutanak fotokopileri ve ekindeki hazirun cetvelleri incelendiğinde davacımn isminin yer almadığı, bir kooperatife üye olan kişinin yıllarca bu kooperatife karşı yükümlülüklerini yerine getirmemesi, kooperatif ile iletişim kurmaması hayatın olağan akışına aykın olduğu, Davacının yıllar boyunca genel kurullanna katılmamış olduğu halde, çağırmadılar diye kooperatifi kusurlandırmaya çalışması kabul edilebilir gibi olmadığı, Nitekim kooperatif merkezinde yer alan kayıtlarda davacının isminin bulunmadığını,
7- Davacı kooperatif genel kurullarının usul ve yasaya uygun olarak gerçekleştirilmediği şeklindeki beyanları da kabul edilebilir olmadığı, Zira tüm genel kurul kararlan halen geçerli olduğu, davacının, kooperatif genel kurul kararlannm iptali yolunda bir davası bulunmadığını,
Yukarıda arz edilen sebeplerle, kooperatif üyesi olmayan davacımn davasının zamanaşımı, usul ve esastan reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasını talep etmektedir.
DELİLLER:
..... E. Sayılı dosyası, davalı kooperatifin ticari defter ve belgeleri, bilirkişi raporu ve ek raporları ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE:
Davanın, davacının davalı kooperatifin ortağı olduğunun tespiti istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Davalı kooperatifin ticari defter ve belgeleri ile davacı tarafça sunulan kayıt ve belgeler ile tüm dosya kapsamı incelenerek rapor düzenlemek üzere dosya mali müşavir bilirkişi ...., harita mühendisi bilirkişi ... ve inşaat mühendisi bilirkişi ...tarafından düzenlenen 20/09/2021 tarihli kök rapor ve 07/02/20222 tarihli birinci ek rapor ve 20/02/2022 tarihli ikinci ek raporda özetle; dava konusu taşınmazın; .... adına kayıtlı olduğu, davalı Kooperatif unvanının 18.04.2019 tarihli 2017-2018 yılı Genel Kurul toplantısında alınan karar ve....’nün 16.04.2019 tarih ve E35219 sayılı oluru ile kooperatifin unvanının ....olarak değiştirildiği, davalı Kooperatife ait Yönetim Kurulu kararlarında; davacının 04.12.2006 kooperatife üye olarak kaydının yapıldığı, 28.07.2008 tarih 87 nolu kararda davacının tarihsiz cevap dilekçesinin incelenmesinde, incelenen dilekçe ile kooperatiften ayrılmak isteyen davacının 29.07.2008 tarihinden itibaren ayrılmasına, yatırdığı aidat makbuzlarının fotokopilerinin istenilerek yatırdığı paranın tesbitine, bu hususta yazı yazılmasına, karar verildiği, ancak yapılan incelemede ve dava dosyasında davacının istifa dilekçesine rastlanılamadığı, 06.12.2008 tarih 91 nolu kararda kooperatiften çeşitli sebeplere istifa edenler bölümünde yer alan davacının ilk yapılacak Genel Kurula sunularak sırası ile paralarının ödenmesine ve kooperatiften ayrıldıklarının taraflarına bildirilmesine karar verildiği, 26.12.2008 tarih 92 nolu kararda; kooperatif üyeliğinden 28.07.2008 tarihinde istifa eden davacının ilk yapılacak genel kurula sunulması ile paralarının ödenmesine ve kooperatiften ayrıldıklarının taraflarına bildirilmesine karar verildiği, 01.07.2009 102 nolu kararda 28.09.2008 tarihinde yapılan 2008 yılı mali genel kurulunda alınan tüm kararların tüm üyelere taahhütlü bir yazı ile duyurulmasına, borç ödemek için borç temin edilmesine karar verildiği, davacının istifasından sonra yerine yeni üye alındığına dair herhangi bir Yönetim Kurulu Kararına rastlanmadığı, Genel Kurul Toplantı tutanaklarının incelemesi neticesinde; 2007, 2008, 2009, 2010 yılında yapılan Genel Kurul tutanaklarına ve Haziran cetvellerine rastlanmadığı, 2012 ve 2013 Yılı Genel Kural Toplantıların da kooperatiften çıkartılan üyelerin kooperatiften alacaklarının görüşüldüğü, çıkartılan üyelerle ilgili "ayrılan üyelerin yerlerine yeni üye alınması ve çıkan ortakların birikmiş paralarının, kanun ve ana sözleşme hükümlerine göre geri ödenmesi" kararının alındığı, Kooperatife ait 2011, 2012, 2013, 2014 mali yıllarına ait genel kural tutanaklarında ve haziran cetvellerinde davacının isminin yer almadığı, dosya içeresinde yer alan kooperatif ana sözleşmesinin ortaklığı sona erenlerle hesaplaşma başlığı taşıyan 15.maddesinin yer aldığı yer aldığı fotokopide; "Devir dışında bir nedenle ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacakları, o yılın bilançosuna göre hesaplanarak, bilanço tarihinden itibaren bir ay içinde geri verilir. Ancak ortaklığı sona erenlerin yerine yeni ortak alınması halinde eski ortaklığın 21 ’nci madde uyarınca ödediği gider taksitleri derhal geri verilir. Ayrılan ortaklar kooperatifin yedek akçeleri üzerinde bir hak iddia edemezler. Ortaklığı sona erenlerin alacak ve haklan, bunlan isteyebilecekleri günden itibaren beş yıl geçmekle zaman aşımın uğrar" şeklinde olduğu, davacıya ait Muavin defter kaydında; davalı kooperatifin davacıya 01.01.2017 tarihinde 9.050,00 TL borcunun bulunduğunun kayıtlı olduğu, davalı kooperatifin 9.050,00 TL borcunu davacıya ödediğine dair herhangi bir kayıt veya ödeme belgesine rastlanmadığı, davacının ortaklığının devam ettiği kabul edilmesi halinde; dava tarihi itibariyle davacının ödemesi gereken aidat toplamının 60.200,00 TL olduğu, bu tutardan ödediği 9.050,00 TL nin tenziliyle davacının kooperatife olan aidat borcunun (60.200,00-9.050,00X) 51.150,00 TL olduğu hususlarının belirlendiği anlaşılmaktadır.
.... K sayılı dosyasında kooperatif yöneticilerinin yargılandığı, Kooperatif Yöneticilerinin dolandırıcılığı suçundan beraatlerine karar verildiği, kararın istinaf edilmekle halen kesinleşmediği anlaşılmaktadır.
Tüm dosya kapsamı, iddia, savunma ile davalı Kooperatifin kayıt ve belgeleri ile toplanan tüm deliller ile dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan rapor ve ek rapor dikkate alınarak; davacının 04/12/2006 tarihinde davalı kooperatif üye olarak kaydının yapıldığı, daha sonra davacı tarafından istifa dilekçesinin sunulduğu, davalı Kooperatife ait Yönetim Kurulunun 28.07.2008 tarih 87 nolu kararında; kooperatiften ayrılmak isteyen davacının 29.07.2008 tarihinden itibaren ayrılmasına, yatırdığı aidat makbuzlarının fotokopilerinin istenilerek yatırdığı paranın tesbitine, bu hususta yazı yazılmasına, karar verildiği, ancak yapılan incelemede davacının istifa dilekçesine rastlanılamadığı, davacının kooperatifle en son irtibata geçtiği 2008 yılından, kooperatifle herhangi bir suretle irtibata geçtiğine dair bir bulgu olmadığı, davacının bu süreçte herhangi bir ödemesinin bulunmadığı ve kooperatifle irtibatını kestiği, aidat yükümlülüğü bulunan bir kooperatifte ortağın uzun süre kooperatife uğramaması, aidat borcunun bulunup bulunmadığını takip etmemesi, üyeliğinin sona erdiğini zımnen kabul ettiği, diğer anlatımla üyelik haklarından zımnen vazgeçtiği, eylemli olarak ortaklıktan çıkma iradesini yansıttığı anlamına geleceği, böyle bir ortağın açtığı davanın TMK'nın 2. maddesinde öngörülen iyi niyet kuralına aykırı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeler uyarınca;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 269,85-TL harçtan dava açılırken peşin olarak alınan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 210,55-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/10/2023
Katip ...
¸

Hakim...
¸