ANKARA 13. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/204 Esas - 2024/162
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO : 2022/204 Esas
KARAR NO : 2024/162

HAKİM : ...
KATİP : ...

DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ....
Av. ...
Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ....
DAVA İHBAR OLUNAN : ....
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 21/03/2022
KARAR TARİHİ : 06/03/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18.03.2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 10.09.2021 tarihinde destek ...'nin yolcu olarak bulunduğu, sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın seyir halinde iken meydana gelen kazada müvekkilinin eşi ...'nin vefat ettiğini, kazada müteveffanın kusurunun bulunmadığını, davaya konu kazaya karışan ... plaka sayılı aracın kaza tarihini de kapsar şekilde ZMMS ile davalı sigorta şirketinin teminatı altında olduğunu, davalıya 21.10.2021'de başvuruları tebliğ edildiği halde sonuçsuz kaldığını ileri sürüp fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminatın ( destekten yoksun kalma tazminatının ) 10.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigortadan tahsili ile davacıya ödenmesini talep ve dava etmiş, davacı vekili, yargılama sırasında 22.02.2024 tarihli talep artırım dilekçesi ile talebini 356.107,00 TL' ye çıkarmıştır.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurda görülen davanın yetkisiz mahkemede açılmış olduğunu, yetkili mahkemenin karayolları trafik kanunu madde 110 uyarınca .... olduğunu, davacıların belirsiz alacak olarak dava açmada hukuki yararı bulunmadığını hukuk muhakemeleri kanunu’nun 114/h maddesi gereğince dava şartı yokluğundan başvurunun reddi gerektiğini, dava konusu kazanın sigortalısı ....'ne ihbarını talep ettiğini, davacı ile müteveffa arasında herhangi bir desteklik bağı olmadığını, hesaplanan tazminattan Müterafik Kusur ve Hatır Taşıması indirimi yapılması gerektiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesi gerektiğini bildirip davanın reddini savunmuştur.
GEREKÇE:DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı araçta yolcu olarak bulunan davacının desteği ...'nin sigortalı aracın tek taraflı kazasında ölmesi nedeniyle davalıdan destekten yoksun kalma tazminat talep etme yasal koşullarının oluşup oluşmadığı ve kusur konularına ilişkindir. (TBK.53, 55; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.85, 91, 98).
Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış; Kaza tespit tutanağı, poliçe ve hasar dosyası dosya içinde mevcuttur. ...'ya yazılan müzekkere ile ... plakalı aracın hasar dosyası, sigorta poliçesi dosyaya kazandırılmış, ...'ya yazılan müzekkere cevabı gelmiş, .... 'ye yazılan müzekkere ile 2021/1820 sayılı soruşturma dosyası, ... Esas sayılı soruşturma dosyası dosyaya kazandırılmış, .... Esas sayılı dosyada feragat nedeniyle davanın reddine karar verildiği görülmüştür.

Destekten yoksun kalma tazminatı, BK'nın 45/II.(TBK md. 53) maddesinde düzenlenmiş olup; "Ölüm neticesi olarak diğer kimseler müteveffanın yardımından mahrum kaldıkları takdirde onların bu zararını da tazmin etmek lazım gelir" şeklinde hükme bağlanmıştır.
Görülmektedir ki, destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi sebebiyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.
Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse BK'nın 45/II. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Ancak, destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi için öncelikle, ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerekir. Dosya kapsamına ve dinlenen tanıklara göre davacı ile destek ... boşanmış olsalar bile aynı evde birlikte yaşamaya devam ettikleri, çevrede karı-koca olarak bilindikleri, dolayısıyla davacının eş olarak ölenin desteğinden yoksun kaldığı anlaşılmaktadır.
Borçlar Kanunu'nun 45. maddesinde sözü geçen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de Kanun'un nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır; sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır.
O halde, destek sayılabilmek için yardımın eylemli olması ve ölümden sonra da düzenli bir biçimde devam edeceğinin anlaşılması yeterli görülür.
Bununla birlikte, destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli olanaklardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı, ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç bulunma koşulu gerçekleşmiş sayılır. Burada önemli olan, destekten yoksun kalan kimsenin ve ailesinin temsil ettiği sosyal ve ekonomik düzeye göre normal karşılanan giderlerdir (.... 'nun 21.04.1982 gün, .... sayılı kararı).
Diğer taraftan, ... İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 06.03.1978 tarih ve 1/3 Sayılı kararının gerekçesinde de: "Destekten yoksun kalma tazminatının eylemin karşılığı olan bir ceza olmayıp, ölüm sonucu ölenin yardımından yoksun kalan kimsenin muhtaç duruma düşmesini önlemek ve yaşamının desteğin ölümünden önceki düzeyde tutulması amacına yönelik sosyal karakterde kendine özgü bir tazminat olduğu” hususu vurgulanmış; ... Hukuk Genel Kurulu'nun 30.11.2005 gün ve .... sayılı ilamında da aynı esaslar benimsenmiştir.
ZMMS poliçesinin incelenmesinde; Kazaya neden olan ... plakalı aracın ZMMS poliçesi ile kaza tarihini de kapsar şekilde 13/01/2021-13/01/2022 tarihleri arasında davalı sigorta şirketine sigortalı olduğu, kişi başına ölüm/sakatlık bedelinin 430.000,00 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosyada bilirkişi incelenmesi yaptırılmıştır.
Mahkememizce Nitelikli Hesaplama Bilirkişisi ...'dan aldırılan 04/04/2023 tarihli Bilirkişi Raporunda özetle; "Davacının, müteveffanın desteğinden yoksun kalma iddiasının kabulü mahkemenin takdirinde olmakla birlikte; bu ihtimalin mahkemece kabulü halinde dava konusu olay nedeni ile davacının uğramış olduğu zararın 1.379.093,94TL olduğu poliçe limitleri göze alındığında garame hesabına göre Destekten Yoksun Kalma Zararının 408.817,32TL olduğu hesaplandığı" bildirmiştir
Mahkememizce Adli Trafik Bilirkişisi ...'den aldırılan 23/01/2024 tarihli Bilirkişi Raporunda özetle; " Dosya muhtevasında yer alan ve trafik görevlilerinin düzenlemiş olduğu trafik kazası tespit tutanağındaki görüşün olayın oluşuna uygun düştüğü değerlendirilerek görüşüne iştirak edilmiştir. Meydana gelen kazada ... plakalı araç sürücü ... 2918 sayılı karayolları Trafik kanununun 52/1b maddelerini ihlalen Tam Kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. Kazanın meydana gelmesinde başkaca etken olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır. Fazla yolcu sebebiyle İstihap haddinin aşıldığı sonuç ve kanaatine varılmıştır. Araç içerisinde yolcu konumunda bulunan destek ...' nin emniyet kemeri kullanmadığı anlaşıldığında MÜTERAFİK KUSURLU olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. Nihai ve hukuki değerlendirmesi sayın mahkemenizde olmak üzere yönündeki görüş ve kanaatlerini" bildirmiştir
Tarafların aktüer bilirkişi raporuna itirazları üzerine Mahkememizce Nitelikli Hesaplamalar Bilirkişisi ...'dan aldırılan 12/02/2024 tarihli Bilirkişi Ek Raporunda özetle; "Dosya içerisindeki belge ve bilgilerden hareketle hesap raporu hazırlanmış olup, talebin hukuken oluşup oluşmadığına dair hukuki değerlendirme, Mahkemenin Takdirindedir. Delillerin değerlendirilmesi ve hukuki değerlendirme takdiri Mahkemeye ait olmakla dosya içindeki verilere göre; Davacının, müteveffanın desteğinden yoksun kalma iddiasının kabulü mahkemenin takdirinde olmakla birlikte; bu ihtimalin mahkemece kabulü halinde dava konusu olay nedeni ile davacının uğramış olduğu zararın 3.010.123,45TL olduğu poliçe limitleri göze alındığında garame hesabına göre Destekten Yoksun Kalma Zararının 356.107,00TL olduğu hesaplanmıştır. Davacının güncelleme yapılması isteminin hesaplama yöntemine uygun olmadığı, Tarafların kusur oranlarına ve müterafik kusur indirimlerine ilişkin itirazlarının değerlendirilmesinin mahkemenin takdirinde olduğu, Sayın Mahkemenin takdirlerine saygı ile sunulur." denilmiştir.
Mahkememizce Adli Trafik Bilirkişisi ... ve Nitelikli Hesaplamalar Bilirkişisi ...'dan aldırılan 12/02/2024 tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda özetle; " Dosya içerisindeki belge ve bilgilerden hareketle kusur ve hesap raporu hazırlanmış olup, talebin hukuken oluşup oluşmadığına dair hukuki değerlendirme, Mahkemenin Takdirindedir. Delillerin değerlendirilmesi ve hukuki değerlendirme takdiri Mahkemeye ait olmakla dosya içindeki verilere göre; Meydana gelen kazada ... plakalı araç sürücü ... 2918 sayılı karayolları Trafik kanununun 52/1b maddelerini ihlalen Tam Kusurlu olduğu, Fazla yolcu sebebiyle İstihap haddinin aşıldığı, Araç içerisinde yolcu konumunda bulunan destek ...' nin emniyet kemeri kullanmadığı anlaşıldığında Müterafik Kusurlu olduğu, Davacının, müteveffanın desteğinden yoksun kalma iddiasının kabulü mahkemenin takdirinde olmakla birlikte; bu ihtimalin mahkemece kabulü halinde dava konusu olay nedeni ile davacının uğramış olduğu zararın 3.010.123,45TL olduğu poliçe limitleri göze alındığında garame hesabına göre Destekten Yoksun Kalma Zararının 356.107,00TL olduğu hesaplanmıştır. Davacının güncelleme yapılması isteminin hesaplama yöntemine uygun olmadığı, Sayın Mahkemenin takdirlerine saygı ile sunulur." denilmiştir.

Yapılan yargılama, ceza soruşturması dosyası, müzekkere cevapları, toplanan deliller, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamından; Davacının desteğinin 10/09/2021 günü meydana gelen trafik kazasında vefat ettiği, dosya kapsamında aksine bilgi-belge bulunmadığından davacı desteği ...'nin asgari gelir sahibi olduğu dikkate alınarak bilirkişi tarafından hesaplama yoluna gidildiği, davalı tarafın dilekçeler aşamasında davacı desteğinin emniyet kemeri takmadığı ve hatır taşıması yapılması sebebiyle itirazlarının bulunduğu, bu doğrultuda yapılan incelemede davacı desteğinin sürücünün annesi olup, davacının boşanıp aynı evde yaşama devam ettiği eşi olup, diğer akrabaları ile birlikte seyahat ederken kazanın gerçekleşmesi nedeniyle hatır taşıması indiriminin şartlarının oluşmadığı, fakat davacı desteğinin kaza geçirdiği sırada emniyet kemeri takmadığının kaza tespit tutanağı ile tespit edilmesi nedeniyle hesaplana destekten yoksun kalma tazminatından %20 müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, bu nedenle bilirkişi tarafından tespit edilen toplam zarar miktarından davacı ... için 356.107,07 X %80=284.885,60-TL' ya hükmedilmesi gerektiği, diğer yandan hakimin takdirine bağlı yapılan bu indirim nedeniyle davalı yararına vekalet ücretine hükmedilemeyeceği (Bkz. ... sayılı ve 16/01/2019 tarihli ilamı), anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne, dava açmazdan evvel davalı sigorta şirketine davacı tarafça başvurulduğu, temerrüt tarihinin 22/12/2021 alarak tespit edildiğinden bu tarihinden itibaren ve kaza yapan aracın ticari araç olması nedeniyle avans faizi ile birlikte tazminatın tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE;
-284.885,60 TL destekten yoksun kalma tazminatının 22/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 19.460,54-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.263,70-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 18.196,84-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 80,70-TL Peşin/nisbi Harcı, 1.183,00-TL Tamamlama Harcı, olmak üzere toplam 1.344,40TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince 1560,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre belirlenen 1.540,5‬ TL'sinin davalıdan 19,5 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 44.733,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
-Davacı tarafından yapılan; 7.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 406,75-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 7.906,75-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 6.325,40-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile .... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 06/03/2024

Katip ....
e-imzalı

Hakim....
e-imzalı