ANKARA 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/643 Esas - 2024/97
TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/643 Esas
KARAR NO : 2024/97

HAKİM : ...
KATİP :....

DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av. ....
Av. ....

DAVALILAR : 1- ...
2- ...
3- ...
4- ...

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 07/09/2023
KARAR TARİHİ : 21/02/2024
KR.YZL.TARİHİ : 18/03/2024

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... olması nedeniyle 4734 sayılı ... tabi bulunan müvekkilinin, asıl işi olan elektrik üretmenin dışında herhangi bir mal ya da hizmet alımına ya da yapım işine ihtiyacı olması halinde, bunları 4734 Sayılı ..... çerçevesinde ihale yoluyla değişik firmalardan temin ettiğini, nitekim bu kapsamda ....'nün ihtiyacına binaen müvekkili kurum ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmeleri imzalandığını, bu kapsamda çalışan davalılar işçilerinden ...(TC:....)'un işçilik alacaklarının davalılar tarafından ödenmediğini, davalıların söz konusu işçinin alacaklarını ödemeyerek yasa ve sözleşmeye aykırı davrandıklarını, akabinde dava şartı arabuluculuk konusu edilen işçi alacaklarının müvekkili tarafından arabuluculuk yoluyla ödendiğini, işçinin 26.06.2013-25.06.2014 tarihleri arasında ... ortaklığında, 26.06.2014-25.12.2014 tarihleri arasında ... firmasında, 26.12.2014-31.08.2015 tarihleri arasında ... İşlem firmasında olmak üzere 2 yıl 2 ay 4 gün çalıştığını, arabuluculuk sürecinde brüt 4.000,00 TL kıdem tazminatı, 1.720,00 TL kıdem tazminatı faizi, brüt 3.680,00 TL ihbar tazminatı, 1.200,00 TL işçi vekili vekalet ücreti olmak üzere toplam 10.600,00 TL'nin yasal kesintiler yapılarak işçi vekilinin hesabına 17.12.2018 tarihinde yatırıldığını, arabulucu ücreti brüt 318,00 TL'den de yasal kesintiler yapılarak 311,64 TL 14.12.2018 tarihinde arabulucunun hesabına yatırıldığını, müvekkili teşekkül tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemeden davalının sorumlu olduğunu, teşekkülleri ile davalı arasında imzalanan sözleşmelere göre, davalının çalıştırdığı bütün işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından kendilerinin sorumlu olduğunu, ödenen 10.918,00-TL'den davalılardan tahsili amacıyla Elbistan Arabuluculuk Bürosu nezdinde .... numaralı Ticari Dava Şartı Arabuluculuk başvurusu yapıldığını, arabuluculuk müzakereleri sonunda anlaşmaya varılamadığını, bu sebeple iş bu davayı açma zorunluluğu doğduğunu beyan etmiş, yapılacak yargılama neticesinde toplam 10.918,00-TL’nin, ödeme tarihi olan 17.12.2018'den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte bilirkişi marifetiyle yapılacak hesaplama neticesinde sorumlulukları oranında- davalılardan tahsiline, her türlü yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılara usulüne uygun yapılan tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup işbu dava şartı yerine getirilmiştir.
Mahkememizce .... Esas sayılı dosyası Uyap kayıtları, ... kayıtları ilgili yerlerden getirtilerek dosya kapsamına alınmıştır.
Davalıların sorumluluğu ve sorumlu oldukları miktarın tespiti amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, davacının davalılardan talep edebileceği tutarların, yüklenici (Davalı) ... ... Gd. Tem. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.
'den talep edilecek alacak miktarının 2.578,10-TL, ... Tem. İnş.Yem. San. Ve Tic. Ltd. Şti. 'den talep edilecek alacak miktarının 26.04- TL, ... Müh. Tic. Ve San. Ltd. Şti.'den talep edilebilecek alacak miktarının 1.305,71-TL, ... Pet. Orm. İşl. Dan. Tem. Yem. Nak.Med. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.' den talep edilebilecek alacak miktarının 7.008,15-TL olmak üzere toplam 10.918,00-TL olacağının rapor edildiği görülmüştür.
Taraflar arasındaki ihtilafın; davacı işyerinde davalılar bünyesinde çalışan dava dışı işçiye ödenen işçi alacaklarına rücuen tazminat istemine ilişkin davada davacının alacağının bulunup bulunmadığı, davalıların sorumluluğunun olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin işçilere karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur" hükmü yer almaktadır.
.... 15/09/2020 tarihli ve .... sayılı kararında da izah edildiği üzere; Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından da son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
Somut olayda; davalı ... ... Gd. Tem. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. (%99)- ... Tem. İnş.Yem. San. Ve Tic. Ltd. Şti.(%1) ... ile ... arasında 22.05.2013 tarihinde 12 ay süreli, davalı ... Müh. Tic. Ve san. Ltd. Şti. ile ... arasında 25.06.2014 tarihinde 3 ay süreli, davalı ... Pet Orm. İşl.Dan.Tem.Yem.Nak. Med. İnş.Taah. Tic. Ltd. Şti. ile ... arasında 19.12.2014 tarihinde 4 ay süreli hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı, dava dışı işçi ... (Vekilleri Av. ...... ve Av. ....) ile davacı ... arasında arabuluculuk görüşmelerin yapıldığı ve 28.11.2018 tarihinde anlaşmaya varıldığı, 28.11.2018 tarihli Av. ... tarafından ... A Termik Santrali adına serbest meslek makbuzunun düzenlenmiş olduğu ve makbuzda "Arabuluculuk ücreti (...) Dosya No: .... "açıklaması ile GV Stopajı ve KDV ile birlikte 318,00 TL ücret ödemesinin yapıldığına dair bilgilerin yeraldığı, ... tarafından 17.12.2018 tarihinde Alıcı ... hesabına ".... (...) açıklaması ile 9.976,65 TL'nin aktarıldığına dair ... dekontunun, ... tarafından 14.12.2018 tarihinde Alıcı ... hesabına 311,64 TL'nin aktarıldığına dair ... dekontunun dosyaya sunulduğu, hükme esas alınan 18/12/2013 tarihli bilirkişi raporunda yapılan hesaplama gereğince davacının yüklenici davalı ... ... Gd. Tem. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.- ... Tem. İnş.Yem. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Ortaklığına rücu edebileciği alacak miktarının 2.604,14-TL - TL, davalı ... Müh. Tic. Ve San. Ltd. Şti.'ne rücu edebileceği alacak miktarının 1.305,71-TL, davalı ... Pet. Orm. İşl. Dan. Tem. Yem. Nak.Med. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'ne rücu edebileceği alacak miktarının 7.008,15-TL olmak üzere toplam 10.918,00-TL olacağı anlaşılmış, bu sebeplerle davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kabulü ile,
-2.604,14-TL'nin davalılar ... ... Ltd Şti ile ...... Ltd Şti'den 17/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen
-1.305,71-TL'nin davalı ...... Ltd. Şti'den 17/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte
-7.008,15-TL'nin davalı ...... Ltd Şti'den 17/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 745,80-TL olduğundan peşin alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 475,95‬‬-TL harcın davalıların sorumluluk oranları göz önüne alındığında,
- 113,52-TL'nin Davalılar ... ... Ltd Şti ile ...... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen
- 56,92-TL'nin Davalı ...... Ltd. Şti'den
-305,51-TL'nin Davalı ...... Ltd Şti'den alınarak hazineye irat kaydına,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.200,00-TL 'nin davalıların sorumluluk oranları göz önüne alındığında,
- 763,20-TL'nin Davalılar ... ... Ltd Şti ile ...... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen
- 382,72-TL'nin Davalı ...... Ltd. Şti'den
-2.054,08‬-TL'nin Davalı ...... Ltd Şti'den alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 10.918,00-TL vekalet ücretinin davalıların sorumluluk oranları göz önüne alındığında,
- 2.604,14 -TL'nin Davalılar ... ... Ltd Şti ile ...... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen
-1.305,71 -TL'nin Davalı ...... Ltd. Şti'den
-‬7.008,15-TL'nin Davalı ...... Ltd Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 578,10-TL harç toplamı ile 3.233‬,00-TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.811,10-TL yargılama giderinin davalıların sorumuluk oranları dikkate alındığında,
-908,95 -TL'nin Davalılar ... ... Ltd Şti ile ...... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen
-455,81-TL'nin Davalı ...... Ltd. Şti'den
-‬2.446,34-TL'nin Davalı ...... Ltd Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısımın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/02/2024

Katip ....
✍ e-imzalı

Hakim ....
✍ e-imzalı