ANKARA 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/560 Esas - 2024/79
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/560 Esas
KARAR NO : 2024/79

HAKİM : ....
KATİP : ...

DAVACI : ....
...
VEKİLİ : Av. ....

DAVALI :...
...
VEKİLİ : Av. ....

DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 12/04/2019
KARAR TARİHİ : 14/02/2024
KR.YZL.TARİHİ : 18/03/2024

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından sigortalanan ... plaka sayılı aracın müvekkiline ait ... plaka sayılı araca 28/11/2018 tarihinde çarpması sonucu müvekkiline ait araçta maddi hasar oluştuğunu, sigorta şirketi nezdinde ... nolu hasar dosyası oluşturulduğunu, kazadan sonra müvekkili tarafından çağrılan trafik polisi tarafından kaza tutanağı tutulduğunu ve müvekkilinin tali oranda %25, diğer tarafın asli oranda %75 kusurlu olduğunun belirtildiğini, oluşturulan söz konusu dosyada, hasara ilişkin olarak sigorta şirketinin eksperi tarafından araçta, işçilik ve KDV dahil 38.737,33-TL olduğu yönünde rapor oluşturulduğunu, sigorta şirketince araç, perte çıkarılmak istendiğini, sigorta şirketince aracın rayiç değeri önce 58.000,00-TL ödeneceğini, ardından 63.000,00-TL olarak sovtaj bedeli 44.600,00-TL olarak belirlendiğini, aracın perte çıkarılması halinde müvekkiline 44.600 TL + 13.800 =58.400 TL ödeneceğini, aracın müvekkiline tekini istenmesi halinde ise onarım bedeli olarak 12.000 TL ödeneceğinin bildirildiğini beyanla, müvekkilinin aracının onarım masrafların ilişkin olarak ödemiş olduğu 35.000 TL'den şimdilik 10.000 TL'sinin haksız fiilin meydana gelidği 28/11/2018 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek avans faiziyle birlikte müvekkiline verilmesine, kaza nedeniyle müvekkilinin aracının piyasa rayiç değerinde oluşan düşme ve delil tespiti dosyasında 6.500,00-TL olarak belirlenen zarar nedeniyle şimdilik 2.000,00-TL'nin haksız fiilin meydana geldiği 28/11/2018 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek avans faiziyle birlikte müvekkiline verilmesini,.... D.iş.sayılı dosyasında, müvekkili tarafından yapılan 884,60-TL yargılama giderini ve anılı dosya için 2019 yılı AAÜT uyarınca tahakkuk eden 606,00-TL'nin de dahil edilmesiyle yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yeni genel şartlara tabi olduğunu, davacı tarafa aracının hasarının tamamının ödendiğini, davacını aracı hasarlı halde müvekkili şirket tarafından yine online olarak ihaleye çıkarıldığını ve en yüksek teklif veren .... 'ye 44.500,00-TL'ye satması istendiğini, ancak davacıcının aracın kendisinde kalmasını istediğini, davacının hasarlı aracın kendisinde kalmasını istemesi üzerine 60.500,00-TL'si piyasa değerinden 44.500,00-TL'si sovtaj değeri düşülerek davacının zararının 16.000,00-TL olduğunun tespit edildiğini, bu durumda aracın ... edilmesinin tamir edilmesinden daha ekonomik olduğu görüldüğünü, araç davacıya bırakılarak 16.000,00-TL zararının %75 kusur oranına tekabül eden 12.000,00-TL'sinin davacı tarafa 30/01/2019 tarihinde ödendiğini, ancak davacı ödemeyi aynı gün iade ettiğini, bu bakımdan alacaklı temerrüdüne düştüğünü, bu sebeple davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME:Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı istemine ilişkindir.
...'nden tramer kaydı, davalı sigorta şirketinden hasar dosyası, dava konusu araçların sicil özetleri getirtilerek dosya kapsamına alınmıştır.
Taraflar arasındaki ihtilafın, davaya konu kazada kusur durumu , zarar miktarı, zararın poliçe teminat kapsamında olup olmadığı, temerrüt tarihi ile faizin türü noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde .... 25/11/2020 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, verilen kararın davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine .... 10/07/2023 tarihli kararı ile, "... Dosyada mevcut tüm hasar raporlarında işçilik bedelleri birbirine yakın olmasına rağmen parça bedellerinin, iskonto, hurda ve amortisman oranlarının farklı olduğu (38.086,74-TL- %70; 25.175,00-TL -%20; 38.086,74-TL-%25; 31.055,96-TL %15 parça indirim, %20 amortisman payı ve hurda bedeli tenzili, %10 işçilik ücretinden iskonto), hükme esas Makine Mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 25.08.2020 tarihli raporla çelişkinin giderilmediği, anılan raporda işçilik ücretinden yapılan %10 iskonto sebebinin açıklanmadığı, davacının bu yöndeki itirazının değerlendirilmediği, değer kaybı hesabının da ... uygulamasının aksine yeni genel şartlara göre hesaplanmış olması nedeni ile denetime müsait ve yeterli olmadığı açıktır. Bilirkişi raporunda; davacı aracında oluşan hasar miktarının ve bedelinin tespiti, araçtaki hasarlanan parçaların tek tek belirtilmek ve kaza ile uyumlu olduğu da teyit edilmek sureti ile yapılması, daha sonra da hasarlı parçaların bedeli + işçilik bedeli + KDV değerlerinin gösterilmesi, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığının tespiti; tamiri ekonomik değilse (araç ... ise ) aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değeri ile hurda değeri arasındaki farkın tespiti ile bu durumda araçta değer kaybı olmayacağı; aksi halde aracın tamirinin ekonomik olması durumunda da araçta oluşan değer kaybı bedelinin ise ...'ın yerleşik uygulamaları doğrultusunda; fotoğraflar, kaza tespit tutanağı, sigorta ekspertiz dosyası ve tüm belgeler incelenerek, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybını göstereceği ilkesine göre tespit edilmesi gerekmektedir. Bu nedenlerle mahkemece üç kişilik makine mühendisinden oluşan bilirkişi kurulu veya .... Fen Heyeti gibi kurum ve kuruşlardan davacının aracında kaza nedeni ile hasar gören parçalar tek tek belirlenerek, parça bedeli (amortisman –hurda –kıymet kazanma tenzili ile ) + işçilik bedeli + KDV gösterilmek suretiyle aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, tamiri ekonomik ise ayrıntılı hasar bedeli tespiti yapılması ve yukarıda açıklanan ... uygulamaları doğrultusunda, denetime müsait değer azalması bedeli tespitinin yapılması; tamiri ekonomik değilse aracın kaza tarihindeki hasarsız 2. el piyasa değeri ile sovtaj değerinin belirlenerek hasar tespitinin yapıldığı (bu durumda değer kaybı oluşmayacağı), tüm raporların ve taraflarların itirazlarının da değerlendirildiği rapor alınarak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir. Kabule göre de; davacı tarafından ..... D. İş sayılı dosyası ile yapılan delil tespitine ilişkin olarak 884,60-TL harç ve masraflar ile 606,00-TL vekalet ücretinin yargılama gideri olarak tahsili istendiği halde bu konuda olumlu olumsuz karar verilmemiş olması da doğru görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulüne, davacı vekilinin sair istinaf nedenleri incelenmeksizin, HMK'nun 353/1-a-6.maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir....." ilamı ile kaldırılmasına karar verilmekle işbu esasa kayıt olmuştur.
... kaldırma ilamından önce; davacı tarafından ... plakalı araca davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı bulunan ... (24/04/2018-2019 başlangıç ve bitiş tarihli ... poliçe numaralı) plakalı aracın çarptığı, davacının aracında değer kaybı oluştuğu, değer kaybı ve araç onarım bedeli talep edilmiş, davalı sigorta şirketi tarafından sunulan cevap dilekçesinde 16.000,00-TL zararının %75 kusur oranına tekabül eden 12.000,00-TL'sinin davacı tarafa 30/01/2019 tarihinde ödendiği, ancak davacı ödemeyi aynı gün iade ettiği bu bakımdan alacaklı temerrüde düştüğünden belirtilmekle davanın reddi talep edilmiştir.
Davacı tarafından .... D.İş sayılı dosyası ile yaptırılan delil tespitinde makine mühendisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen 08.04.2019 tarihli raporda 25.175,00-TL parça bedelinden 5.035,00-TL %20 amortisman hurda indirimi yapıldığında parça bedelinin 20.140,00-TL (KDV’li 23.765,20-TL); işçilik bedelinin 4.950,00-TL olmak üzere hasar bedelinin KDV’li 28.715,20- TL olduğu, aracın tamirinin ekonomik olduğu, kaza tarihindeki hasarsız 2 el piyasa değerinin 72.000,00-TL, tamir edilmiş halinin 65.000,00-TL olup ... uygulamalarına göre değer kaybının 6.500,00-TL, yeni genel şartlara göre 6.234,00-TL olduğu, ... işlemine tabi tutulması halinde aracın hasarsız 2.el değerinin 72.000,00-TL, sovtaj değerinin 40.000,00-TL olup hasar bedelinin 32.000,00-TL olacağının tespit edilmiştir.
... kaldırma ilamından önce; kusur oranının tespiti amacıyla dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, söz konusu 04/12/2020 tarihli bilirkişi raporuna göre; davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ... plakalı aracın %75 oranında kusurlu olduğu, davacı adına kayıtlı ... plakalı aracın %25 oranında kusurlu olduğunun rapor edildiği görülmüştür.
... kaldırma ilamından önce; değer kaybı, hasar bedeli ve sovtaj bedelinin tespiti amacıyla dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği söz konusu 30/12/2019 tarihli bilirkişi raporuna göre; ... plakalı, ... model hasarlı aracın kaza tarihi itibari ile serbest piyasa rayicinin 71.000,00 TL olduğu, aracın hasarlı hali sovtaj bedelinin ortalama 39.050,00 TL olabileceği, aracın onarımı durumunda onarım için toplam (yedek parça+işçilik+değer kaybı tutarı) 44.906,77 TL, aracın ... kabulü halinde ise aracın sovtaj araç sahibine terk edilmek kaydıyla zararın 31.950,00 TL olabileceği tespit edildiği, tüm bu bilgiler ışığında aracın ... addedilerek sovtaj değerlendirilmesi yapılmasının aracın onarılmasına kıyasla ekonomik olacağının rapor edildiği görülmüştür.
... kaldırma ilamından önce; değer kaybı, hasar masrafları yönünden tarafların itirazlarının değerlendirilmesi için bilirkişi den ek rapor alınması amacıyla dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği söz konusu 01/04/2020 tarihli bilirkişi raporuna göre aracın hasarlı hali sovtaj bedelinin ortalama 44.500,00-TL olabileceği, aracın onarımı durumunda onarım için toplam (yedek parça+işçilik+değer kaybı tutarı) 44.906,77 TL, aracın ... kabulü halinde ise aracın sovtaj araç sahibine terk edilmek kaydıyla zararın 26.500,00 TL olabileceği tespit edildiği, aracın %25 kusur tenzili yapıldıktan sonra ödenebilir tutarın 19.875,00-TL olduğu, tüm bu bilgiler ışığında aracın ... addedilerek sovtaj değerlendirilmesi yapılmasının aracın onarılmasına kıyasla ekonomik olacağının rapor edildiği görülmüştür.
... kaldırma ilamından önce; raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, söz konusu 25/08/2020 tarihli bilirkişi raporuna göre; 28/11/2018tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının maliki olduğu ... plakalı 2008 model BMW marka araçta parça ve işçilik indirimleri, hurda/amortisman indirimi ve %18 KDV dahil olarak 28.949,39-TL hasar meydana geldiği, bu hesaplama yapılırken davacı tarafından değiştirilmediği, belirtildiğinden yaklaşık 7.000,00-TL tutarlı direksiyon kutusu ve su dolum borusunun hesaba dahil edilmediği, aynı araçta dava konusu kaza nedeniyle meydana gelen hasar sonucu aracın 2.el değerinde kullanım km.sine bağlı olarak 3.074,00-TL tutarında değer kaybı meydana geldiğini, buna göre toplam tazminat tutarının hasar tazminatı 28.949,39-TL, değer kaybı tazminatının 3.074,00-TL, toplam tazminatın 32.023,39-TL olduğu, dosyada mevcut kusur oranları dağılımına göre ... plakalı davacı aracının sürücüsünün kazanın meydana gelmesindeki %25 kusur oranın üşülmesi ile sigorta şirketi ile ZMMS ... plakalı aracın sürücüsünün hissesine düşen toplam tazminat miktarının 32.023,39-TLx0,75=24.017,54-TL olduğunun rapor edildiği görülmüştür.
... kaldırma ilamından önce; mahkememizce usul ve yasaya uygun olarak hazırlanan bilirkişi raporu denetime elverişli olması nedeni ile kabul edilmiştir.
... kaldırma ilamından önce; davacı vekili tarafından davanın ıslah edildiği, harcının yatırıldığı ve davalıya tebliğ edildiği görülmüştür.
... kaldırma ilamından sonra; .... .'nin 10/07/2023 tarihli kaldırma ilamında belirtilen hususlar da gözetilerek dosyada mevcut raporlar arasındaki çelişkilerin de giderildiği hasar giderim ve değer kaybı tazminatı tespiti amacıyla dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, 06/10/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporunda ; 28/11/2018 tarihinde hasar görmüş olan ... plaka sayılı ... model aracın 28/11/2018 tarihindeki piyasa rayiç değerinin 72.000.00 TL olarak tespit edildiği, dava konusu kazada araçta oluşan hasarın işçilikler ve KDV dahil olarak 36.109,62 TL olduğu, araçtaki kazadan dolayı oluşan reel piyasa şartlarında oluşana değer kaybının7.200, 00 TL olduğu, hasar bedelinin, değer kaybının dahil olduğu zarar yöntemi ile aracın toplam zararının 43.309,62 TL olduğu, aracın hasarlı haldeki (Sovtaj) değerinin dosya içeriğinde sunulan teklifler değerlendirildiğinde 44.500,00 TL olduğu, kaza dolayısı ile oluşan zararın: 72.000,00- 44.500,00 = 27.500,00 TL olarak bulunduğu, her iki yöntem de değerlendirildiğinde; onarım yolu ile değer kaybı dahil toplam zararın 43.309,62 TL olduğu, araç değeri ile Sovtaj bedeli farkının 27.500,00 TL olduğundan, araç onarılabilir olmasına rağmen tazminat hesaplama yöntemi olarak, ekonomik olan aracın sovtajının davacıya terki kabulü ile ... işleminden hesaplanan zararın daha ekonomik olduğunun açık olduğu, araç kusur durumu da hesaba dahil edildiğinde, %25 kusur oranında tenzilat yapılması gerektiğinden dolayı hak edilen tazminatın 27500 x 0,75 =20. 625,00 TL olarak bulunacağının rapor edildiği görülmüştür.
... kaldırma ilamından sonra; davacının itirazlarının değerlendirilmesi için dosya önceki bilirkişiye tevdi edilmiş, 08/12/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; 28/11/2018 tarihinde hasar görmüş olan ... plaka sayılı ... model aracın 28/11/2018 tarihindeki piyasa rayiç değerinin 72.000,00 TL olarak tespit edildiği, bu konuda kök raporda bir değişiklik olmadığı dava konusu kazada araçta oluşan hasarın işçilikler ve KDV, kıymet tenzili dahil olarak 36.109,62 TL olduğu, bu konuda kök raporda bir değişiklik olmadığı araçtaki kazadan dolayı oluşan reel piyasa şartlarında oluşana değer kaybının 7.200, 00 TL olduğu, bu konuda kök raporda bir değişiklik olmadığı hasar bedelinin, değer kaybının dahil olduğu zarar yöntemi ile aracın toplam zararının 43.309,62 TL olduğu, bu konuda kök raporda bir değişiklik olmadığı aracın hasarlı haldeki (Sovtaj) değerinin dosya içeriğinde sunulan teklifler ve bilirkişi raporları da değerlendirildiğinde kök rapordan 41.200,00 TL olarak düzenlendiği, kaza dolayısı ile oluşan zararın: 72.000,00- 41.200,00 =30.800,00 TL olarak bulunduğu, her iki yöntem de değerlendirildiğinde; onarım yolu ile değer kaybı dahil toplam zararın 43.309,62 TL olduğu, araç değeri ile Sovtaj bedeli farkının 30.800,00 TL olduğundan, araç onarılabilir olmasına rağmen tazminat hesaplama yöntemi olarak, ekonomik olan aracın sovtajının davacıya terki kabulü ile ... işleminden hesaplanan zararın daha ekonomik olduğunun açık olduğu, araç kusur durumu da hesaba dahil edildiğinde, %25 kusur oranında tenzilat yapılması gerektiğinden dolayı hak edilen tazminatın 30.800 x 0,75=23.100,00 TL olarak bulunacağının rapor edildiği görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliler ve ... kaldırma ilamı ile birlikte yapılan değerlendirme neticesinde; davacıya ait araca davalı şirkete ZMMS poliçesi ile sigortalı aracın çarpması ile meydana gelen kaza sonucu davacının aracının 35.000,00-TL bedelle yaptırıldığı, 6.500,00-TL değer kaybı oluştuğu belirterek araçta oluşan hasar bedeli ve değer kaybı bedelinin talep edildiği, davalı şirketçe yaptırılan ekspertiz incelemesi sonucu 16.12.2018 tarihli sigorta ekspertiz raporunda davacıya ait ... plakalı ..... marka 78 419 km’de daha önce hasarı bulunmayan aracın sağ ön, sol yan ve sol arka kısmından hasarlı olduğu, tamiri halinde 38.086,74-TL parça bedelinden 9.056,66-TL iskonto uygulandığından parça bedelinin 29.030,08-TL; 4.980,00-TL işçilik bedelinden 498,00-TL iskonto uygulandığında işçilik bedelinin 4.482,00-TL olmak üzere hasar bedelinin KDV’siz 33.512,08-TL; KDV’li 38.737,33-TL olduğu, aracın tamirinin ekonomik olmadığı, ... işlemine tabi tutulması halinde aracın hasarsız 2.el değerinin 63.000,00-TL, sovtaj değerinin 44.600,00-TL olup 18.400,00-TL hasar bedelinden sigortalının %75 kusur oranına göre 13.800,00-TL’nin davacıya ödenmesinin uygun olduğu belirlenmiş, davalı tarafından davacıya aracı sigorta şirketine terk etmesi halinde 12.000,00-TL ödeneceğinin bildirilmesi üzerine davacının 38.737,33-TL hasar bedelini istemesi ile anlaşma sağlanmadığı ve ödeme yapılmadığı görülmüştür. Mahkememizce hükme esas alınan 08/12/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda raporunda yapılan hesaplama gereğince araç değeri ile Sovtaj bedeli farkının 30.800,00 TL olduğu, araç onarılabilir olmasına rağmen tazminat hesaplama yöntemi olarak, ekonomik olan aracın sovtajının davacıya terki kabulü ile ... işleminden hesaplanan zararın daha ekonomik olduğu, araç kusur durumu da hesaba dahil edildiğinde, %25 kusur oranında tenzilat yapılması gerektiğinden dolayı hak edilen tazminatın 30.800 x 0,75=23.100,00 TL olacağı, davacı vekilince 28/12/2023 tarihli dilekçe ile bilirkişilerce belirlenen 23.100,00 TL tutarın, hasar onarım bedeli olarak davalıdan alınarak davacıya ödenmesi talep edildiği de göz önüne alınarak davanın kısmen kabulüne 23.100,00-TL hasar onarım bedelinin 12/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davacının değer kaybı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen Kabul Kısmen Reddi ile,
- 23.100,00-TL hasar onarım bedelinin 12/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
-Davacının değer kaybı talebinin reddine,
2- Davacı tarafından tespit dosyasına yatırılan 884,60-TL yargılama gideri ile 606,00-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 1.577,96-TL olduğundan, peşin alınan 469,93-TL (peşin harç+ıslah harcı) mahsubu ile bakiye 1.108,03-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 4.406,07-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan 520,73-TL harç toplamı ile 6.730‬,00-TL (posta, tebligat, bilirkişi ücreti) olmak üzere toplam 7.250,73-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 6.089,16-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yatırılan 90,70-TL posta, tebligat ücretinin kabul ret oranına göre 14,53-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, geri kalan kısmının davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. . 14/02/2024

Katip ..... Hakim .....
✍ e-imzalı ✍ e-imzalı