ANKARA 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/714 Esas - 2024/194
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/714 Esas
KARAR NO : 2024/194

HAKİM : ...
KATİP : ...

DAVACI : ... - ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
DAVALI :...
VEKİLİ : Av. ....
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/10/2022
KARAR TARİHİ : 22/04/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP :
Davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle; davalı ile arasında 1192 kişilik "... ... güvenlik elemanı alım işi" kapsamında çalıştırılan ... ve ...'nin davalı tarafından işten çıkarılması nedeni ile hem kendisine hem de yüklenici olan davalıya dava açıldığını; ... tarafından .... Sayılı ilam gereğince .... E. Sayılı dosyasına 16.990,92TL ödeme yapıldığını, ... tarafından .... Sayılı ilam gereğince ... E. Sayılı dosyasına 16.912,86TL ödeme yapıldığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla idare tarafından ödenen toplam 33.822,79TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı kurum ile arasında ... ihale kayıt numaralı " ... ... ve Birimlerinde Çalıştırılmak Üzere 1192 Özel Güvenlik Görevlisi Alımı" sözleşmesi imzalandığını, söz konusu hizmet alım ihalelerinin feshinin davalının iradesi dışında ... tarafından feshedildiğini, bu nedenle dava dışı işçilere ödenen kalemlerden davalının herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, benzer taleplerle açılan işçilik alacağı davalarında davalıya ödenmesi gereken hak edişlerin içerisinden işçilerin alacaklarının ödendiğini, işbu dosyada da aynı şekilde ödeme yapılmış olabileceğini, bu nedenle muavin defterlerin incelenmesi gerektiğini, benzer durumun başkaca mahkemelerde açılan davalarda alınan bilirkişi raporları ile tespit edildiğini, davacının davalıya ait hak ediş ve nakit teminatlardan kesinti yaparak ödeme yapması sonucu rücuen tazmin talebinin mükerrer tazminata sebebiyet vereceğini, bu durumun yine benzer taleplerle açılan davalarda alınan bilirkişi raporları ile de tespit edildiğini, işbu dava ile aynı taraf ve konuya sahip .... E. Sayılı dosyaya davacı tarafından sunulan belli bir tarih aralığına ait muavin defter kayıtları incelendiğinde aynı ihale sözleşmelerinde çalışan işçilere ait ödemelerin davalıya ait hak ediş bakiyeleri ve nakit teminatından ödendiğinin görüleceğini, tüm bunlara ek olarak söz konusu kayıtların tarih aralığının sınırlı olması ve yapılan kesintilerin hangi dava dışı işçi için yapılmış olduğunun belirtilmemiş olmasının eksikliğe sebep olacağını bu nedenle muavin defter kayıtlarının ya tamamen dosyaya celp edilmesini ya da bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilmesini, dava dışı 2 işçinin tabi olduğu 1192'lik özel güvenlik görevlisi alımı ihalesinin davacı kurum tarafından davalının iradesi dışında asgari ücretin artışı gerekçe gösterilerek feshedildiğini, dolayısı ile davacı idarenin münferit olarak sorumlu olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı kurumun ödediği tutarın azami %50 oranında rücuen tahsili için davalıya başvurabileceğini, bunun dahi adil olmadığını, davalının sorumluluğunun olmadığının cevap dilekçesi ekinde sunulan ... ... 16.02.2016 tarih ve .... sayılı Olur yazısı ile ... ... Yönetim Kurulunun 17.02.2016 tarihli 62 karar sayılı toplantı karar tutanakları ile sabit olduğunu, ayrıca 4587 SK. 112. Madde 6. Fıkranın her ne kadar ... Mahkemesi tarafından iptal edilse de yine ... Mahkemesinin geriye yürümezlik kuralı gereği uygulanması gerektiğini, davalının bu nedenle de sorumluluğunun olamayacağını, davacı kurum tarafından yayınlanan 01.10.2014 tarihli 9416 sayılı genelge ve 08.02.2015 tarihli Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri doğrultusunda işçilerin kıdem ve ihbar tazminatlarından davacı kurumun sorumlu olduğunu, Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik'e göre de davalının sorumluluğunun bulunmadığını, davalının bu yönetmelik ve genelgelere güvenerek ihale sözleşmesini akdettiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte davalının açtığı .... E. Sayılı teminat iadesi dosyasında ...'nin işçilik alacaklarından eşit oranda sorumlu olduğunu kabul ettiğini, TBK 167 gereği davalının bütünüyle sorumlu olamayacağını, bunu benzer taleplerle açılan dava dosyalarında alınan bilirkişi raporları ile de tespit edildiğini, ayrıca zamanaşımı itirazı ile birlikte faize ve başlangıç tarihine de itiraz ettiklerini belirterek öncelikle davanın reddini, mahkeme aksi kanaatte ise eşit oranda sorumlulukla neticeten davanın reddini talep etmiştir.
GEREKÇE :
Dava, Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilafın; Davacı işyerinde davalı bünyesinde çalışan dava dışı işçilere .... Esas sayılı dava dosyalarında verilen kararlar neticesinde ödenen işçi alacaklarının davalıya rücu edilip edilemeyeceği, edebilicek ise miktarı noktasında toplanmıştır.
Mahkememizce, ... Esas sayılı dosyası aslı, .... Esas sayılı dosyası aslı,.... dosyası uyap sureti, .... sayılı dosyası uyap sureti dosya arasına alınmıştır.
57 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin 4857 İş Kanunu’nun 2/6 maddesi “asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur” hükmü yer almakta olup, söz konusu sorumluluk müteselsil sorumluluk olarak kabul edilmesi gerekmektedir.
Dava, Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklı Rücuen Alacak davası olup,
Söz konusu davalarda, sorumluluk ve işçi alacaklarından kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti...gibi alacaklar ile bu alacakların ferilerine ve rücu edilmesine ilişkin olarak; ... Dairesinin 15/09/20120 tarihli ve .... sayılı ilamında; "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. " hükmü ile ... sayılı ilamı yine aynı dairenin ... sayılı ilamları yer almaktadır. .
Mahkememizce, ihtilafın değerlendirilmesi amacı ile Nitelikli Hesap Uzmanınca rapor düzenlenilmesine karar verilmiş, bilirkişi tarafından sunulan 30/03/2023 tarihli raporda, Davacı ... dava dışı işçilerin işten çıkarılması sebebiyle ödediği kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yargılama gideri ve tüm asıl alacakların ferileri olmak üzere toplam 33.822,79 TL'yi davalıya rücu edebileceğine; alacak taleplerine ödeme tarihi olan 11/02/2022 tarihinden itibaren avans faizi işletilebileceğine rapor edilmiştir.
Mahkememizce, Davalı şirketten dava konusu işçi alacaklarının hakedişlerinden ve teminatlardan kesinti yapıldığı iddiasına ilişkin olarak davacı kurumdan taraflar arasında yapılan işe ilişkin olan tüm hakedişler, muavin defterleri ve teminat kesintilerine dair olur ve tüm bilgi, belgelerin gönderilmesi akabinde, tarafların itirazlarının değerlendirilmesi amacı ile bilirkişi'den ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi tarafından sunulan 28/02/2024 tarihli ek raporda, Davacı ... dava dışı işçilerin işten çıkarılması sebebiyle ödediği kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yargılama gideri ve tüm asıl alacakların ferileri olmak üzere toplam 35.556,57 TL taleple bağlılık ilkesi gereği 34.892,57 TL'yi davalıya rücu edebileceğine; alacak taleplerine ödeme tarihi olan 10/02/2022 tarihinden itibaren avans faizi işletilebileceği rapor edilmiştir.
Mahkememizce, Yerleşik ... ilamları doğrultusunda yapılan tespit neticesinde; davacı işyerinde davalı bünyesinde işçi olarak çalışan dava dışı ... ve ... tarafından açılan iş mahkemesi kararı sonrası kıdem, ihbar tazminatı ücretine ilişkin davalı şirketten tahsili talebinde, .... Dairesinin yerleşik içtihadı gereğince davalı şirketin dava dışı işçilerin iş akdinin feshedildiği tarihte giydirilmiş ücret üzerinden ödenen tazminatının çalıştığı dönem dönem itibari ile davalı şirketin 35.556,57-TL sorumluluğu bulunduğu ancak taleple bağlılık ilkesi gereği taleple bağlı kalınarak, 34.892,57-TL'nin ödeme tarihi olan 10/02/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davanın Kabulü ile; takiple bağlı kalınarak 34.892,57-TL'nin ödeme tarihi olan 10/02/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 2.383,51-TL olduğundan, peşin alınan 595,61-TL peşin ve ıslah harcın mahsubu ile bakiye 1.787,9‬0-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.560,00-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 676,31-TL harç toplamı ile 2.192‬,00-TL posta, tebligat, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.868,31‬-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/04/2024

Katip .... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır