ANKARA 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) Esas-Karar No: 2021/709 Esas - 2024/120
TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2021/709 Esas
KARAR NO : 2024/120

HAKİM : ....
KATİP : ....

DAVACI : ....
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ....
DAVALI : ....
VEKİLLERİ : Av. ....
Av. ....
Av. ....
VEKİLİ : Av. ....

DAVA : Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/11/2021
KARAR TARİHİ : 27/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı arasında 06/08/2018 tarihli ''....'' imzalandığını, bu sözleşmeye göre müvekkili şirketin davalıya posta işlerinde kullanılmak üzere gemi kiralayacağını, davalının karşılığında kira bedeli ödemeyeceğini, müvekkilinin sözleşmeden doğan yükümlüklerini yerine getirerek sözleşmeye konu gemiyi teslim ettiğini, davalının gemiden verim alınamadığını iddia ederek 06/08/2018 tarihli yazısı ile fesih sürecini başlattığını, 16/01/2020 tarihinde fesih bildiriminde bulunduğunu, davalının taraflar arasındaki sözleşmeyi haklı neden olmaksızın feshettiğini, Türk Borçlar Kanunu'nda kiralayana tek taraflı fesih hakkının tanımadığını, taraflar arasındaki sözleşmede idareye böyle bir hak verilmediğini, sözleşmede tarafların mutabakat ile sözleşmeyi sona erdirmelerinin düzenlendiğini, müvekkilinin sözleşme nedeniyle yaptığı masraflar bulunduğunu, bu kapsamda müvekkilin sözleşmeye konu gemiyi dava dışı... Ltd.Şti'ye 65.000-EURO ve 200.000-TL ödeme yaparak aldığını, davalının talebi doğrultusunda geminin giydirilmesi için aynı şirkete 30.000-TL ödeme yaptığını, 190.000-TL damga vergisi ödediğini, geminin sigortalanması için 287,49-EURO masraf yaptıklarını, geminin halen müvekkiline teslim edilmediğini ve müvekkilinin TTK 1129 maddesine göre tazminat hakkının doğduğunu, erken fesih nedeniyle müvekkilinin kira gelirinden mahrum kaldığını, sözleşmeyi haksız ve süresinden önce fesheden davalının müvekkilinin uğradığı zararları karşılamakla yükümlü olduğunu iddia ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik,
-mahrum kalınan kar için 10.000-TL,
-sözleşmenin imzalanması için yapılan masraflar için 10.000-TL,
-TTK 1129 maddesine göre hesaplanacak tazminat için 10.000-TL olmak üzere 30.000-TL'nin her bir alacak kalemi dava tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesini, yargılama giderleri, vekalet ücretinin davalıya yüklenmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili Mahkememize sunduğu dava dilekçesinde; müvekkili şirketin benimsediği karlılık ve verimlilik ilkesi çerçevesinde davacı ile 06/08/2018 tarihinde sözleşme imzaladığını, davacının sözleşme kapsamında 4 adet gemi teslim etmesi gerektiğini, bahse konu taşıtlardan 1 tanesinin teslim alınarak muayene ve kontrollerinin yapılması ardından 05/07/2019 tarihinde ... ... bünyesinde çalışmaya başladığını, daha sonra bu taşıtın turizm potansiyeli olan bölgelerde çalışmasının daha karlı olacağını görerek taşıtı ... ... bünyesine aldıklarını, geminin çalışmaya başlayabilmesi için ....'ndan gerekli izinlerin alınması gerektiğini, izinler alınana kadar taşıtın ....'na indirildiğini, davalının gerekli izinleri alamadığını, taşıtın hiç kullanılamadığını, ... ...'nin genel müdürlüğe görüş yazısı gönderdiğini, genel müdürlük tarafından sözleşmenin feshinin uygun olacağının bildirildiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 25.maddesinde feshin nasıl yapılacağının düzenlendiğini, müvekkilinin sözleşme hükmüne göre davacıya 16/01/2019 tarihinde yazı göndererek fesih mutabakatı iletmelerini istediklerini, davacının cevap vermediğini, sözleşmeye ve Borçlar Kanunu 331.maddesi hükmüne göre haklı fesih şartlarının sağlandığını, müvekkili şirketin taşıtı kullanamamasına rağmen davacıya sözleşme bedeli olarak 144.241,35-TL tutarında ödeme yaptığını, davacıya herhangi bir borçlarının bulunmadığını, fesih haklı olduğu için müvekkilinden tazminat talep edilemeyeceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
YAPILAN YARILAMA, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Dava ticari nitelikteki hizmet sözleşmesinin feshinden doğan tazminat talebine ilişkindir.
Mahkememizce tensip zaptı düzenlenerek bildirilen deliller toplanmış, dava miktar itibariyle basit yargılama usulüne tabi olduğundan duruşma günü tayin edilmiştir.
Davacı taraf dava dilekçesinin ekinde taraflar arasında imzalanan 06/08/2018 tarihli sözleşmeyi, ... tarafından gönderilen fesih bildirimini dosyaya sunmuştur.
Davacı vekili ön inceleme duruşmasında hazır bulunmuş, dava ve dilekçesindeki iddia ve savunmalarını tekrar etmiştir. Davacı tarafın dava açmadan önce usulüne uygun şekilde arabuluculuk yoluna başvurduğu, tarafların anlaşamadığına dair son tutanağın aslının dosyaya ibraz edildiği, Mahkememizin görevli ve yetkili olduğu, dava şartlarının sağlandığı anlaşılmakla davanın esasına girilmiştir.
Mahkememizce .... D.İş sayılı dosyası, ... Esas sayılı dosyası müzekkere ile getirtilmiş, davalı şirkette müzekkere yazılarak taraflar arasındaki ihale dosyasının bir sureti getirtilerek dava dosyasına eklenmiştir. .... 'ne ve ...'na müzekkere yazılarak davaya konu edilen ''.... '' isimli geminin kinin adına kayıtlı olduğu hususu sorulmuş, gelen cevabi yazıdan dava dışı... Ltd.Şti adına kayıtlı olduğu görülmüştür.
Belge noksanlıkları tamamlandıktan sonra kamu ihale mevzuatı konusunda uzman hesap bilirkişi ile gemi mühendisi bilirkişilerden oluşan iki kişilik heyete tevdii edilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından tarafından tanzim edilen raporda; davalının taraflar arasındaki sözleşmenin 25. maddesine uygun şekilde sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği, davacının tazminat talep edemeyeceği, ayrıca dosya kapsamındaki 06/07/2020 tarihli teslim tutanağına göre geminin mülk sahibi olarak görünen ... firmasına teslim edilmiş olduğu, davacının bu kapsamdaki tazminat talebinin de yerinde olmadığı, nihai takdirin Mahkememizde olduğu yönünde görüş ve tespit bildirmişlerdir.
Düzenlenen rapor dosya kapsamına uygun, denetime elverişli bulunmuş, taraflara usulüne uygun tebliği sağlanarak itiraz süresinin dolması beklenmiştir.
GEREKÇE VE KANAAT:
Davacının tazminat talebini 3 ayrı alacak kalemi oluşturmaktadır;
1-Sözleşmenin haksız feshi nedeniyle edimin ifası için yapmış oldukları masrafların iadesi,
2-Sözleşmenin haksız ve süresinden önce feshedilmiş olması sebebiyle uğradıkları kar mahrumiyeti,
3-Sözleşme feshedilmiş olmasına rağmen sözleşme konu geminin iade edilmemiş olmasından doğan tazminat talebi,
Görüldüğü üzere huzurdaki davanın çözümlenebilmesi için ilk olarak davalının yaptığı feshin haklı olup olmadığının tespiti gerekmektedir. Dosyaya getirtilen sözleşmenin 25/4. Maddesinde; ''Sözleşme imzalandıktan sonra ... ve yükleniciden kaynaklanan sebeplerle sözleşme konusu işin ifasının mümkün olmadığı veya ifa edilmekle birlikte ... lehine beklenen faydanın sağlanamayacağı anlaşıldığı takdirde ... ve yüklenici karşılıklı mutabakat anlaşması imzalayarak sözleşmeyi tasfiye edebilir. Tasfiye usul ve esasları ... tarafından belirlenir. '' düzenlemesi vardır. Görüldüğü üzere sözleşmede idareye sözleşmeden beklediği verimi alamaması halinde tek taraflı fesih yetkisi tanınmıştır. Sözleşmenin tasfiyesine ilişkin esasları da yine idare belirleyecektir. Aynı sözleşmede 10.maddesinde işin yapılacağı yerin veya yerlerin ... tarafından daha sonra belirlenmesi düzenlenmiştir. Yani geminin nerede kullanılacağı ...'nin yetkisine bırakılmış, herhangi bir coğrafi sınırlama getirilmemiştir. Davalının teslim aldığı gemiyi ilk olarak ...'da kullanmaya karar verdiği, daha sonra şirket içi yazışmalar ile ... ilinde kullanılmasının daha verimli görüldüğü ve nakil işlemlerinin başlatıldığı, gerekli yazışmaların ve bildirimlerin yapıldığı görülmektedir. .... 'ndan gerekli izinlerin alınmaması sebebiyle taşıtın ...'da faaliyetine başlayamadığı, taşıtın ....'nda bekletildiği, davacının gerekli idari izinleri alamadığı dosyaya gelen cevabi yazılardan ve tarafların birbiriyle yazışmalarından anlaşılmaktadır. Dosya kapsamına göre davalı sözleşmeden beklediği verimi alamamış ve sözleşmenin 25/4 maddesine göre tasfiye sürecini başlatmıştır. Gelinen aşamada davalının yaptığı fesih bildirimi sözleşmedeki esaslara ve şekil şartlarına uygun haklı bir fesihtir. Dolayısıyla davacının mahrum kaldığı kar ve sözleşme kapsamında yapmış olduğu masrafları talep etme hakkı bulunmamaktadır.
Geminin teslim edilmemiş olmasından doğan tazminat talebinin incelenmesine gelince, yukarıda belirtilmiş olduğu üzere davaya konu deniz taşıtı dava dışı ... firmasına ait olduğu Mahkememizce yapılan inceleme ile anlaşılmıştır. 06/07&2020 tarihli tutanak ile taşıtın mülkiyet sahibine teslim edildiği, bu husunun barınak yetkilisi, şirket yetkili ve 2 tanık imzasıyla kayıt altına alındığı görülmektedir. Davacı mülkiyet sahibi olmadığına göre davalının gemiyi resmi kayıtlarda malik olarak görünen dava dışı şirkete teslim etmesinde yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır. Davacının dava dışı şirket ile aralarındaki anlaşmaya göre taşıtı kullanma hakkı varsa bu başka bir davanın konusu olabilecektir. Gelinen aşamada dava bu alacak kalemi yönünden de sübut bulmamıştır.
Dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde davanın reddine dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın Reddine,
2- Hüküm altına alınan 427,60-TL harçtan, peşin yatırılan 512,33-TL harcın mahsubu ile bakiye 84,73-TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
4-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
5-Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/02/2024

Katip ...
¸e-imza

Hakim ....
¸e-imza