ANKARA 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2021/698 Esas
KARAR NO : 2024/113

HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... - ....
DAVALI : ... ....
VEKİLİ : Av. ... -....
DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/11/2021

BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN :
(.... sayılı dosyası)
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... - ....
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... -...
DAVA : Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan

DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/11/2021
KARAR TARİHİ : 27/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında .... 'de ... bir kısım işlerinin yapılması için anlaştıklarını, davalının sözleşme imzalandıktan sonra işe bir türlü başlayamadığını, müvekkilinin çabaları neticesinde gecikmeli olarak işin başladığını ancak tamamlanamadığını, müvekkilinin bu süreçte hiçbir kusurunun bulunmadığını, işin sözleşmeye uygun şekilde tamamlanması için davalıya noter kanalıyla ihtarname keşide edildiğini, ihtara rağmen işin tamamlanmadığını, müvekkilinin daha fazla zarara uğramamak için ....Noterliği'nin 09/10/2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide ederek davalıya yarım kalan işin 3.kişilere tamamlatılacağı ve bundan doğan zararların davalıdan talep edileceği hususunun bildirildiğini, davalının bu ihtarlara cevap vermediği gibi herhangi bir geri dönüş yapmadığını, davacı tarafından davalıya son bir noter ihtarı daha çekilerek işin tamamlanmasının istenildiğini, davalının bu ihtara da cevap vermediğini, işin davalı tarafça yapılmayacağı anlaşıldıktan sonra işveren ... firmasının ... devlet resmi makamları ile yaptığı sözleşmeye göre geç teslimden kaynaklı olarak ... enerji lisansının iptali söz konusu olabileceğinden bu firmanın yapılacak işleri 3.kişilere tamamlatarak sözleşmeyi ifa ettiğini, ... firmasının hem işin gecikmesinden doğan doğan zararı bulunduğunu, hem de yarım kalan işleri sözleşmeye göre daha yüksek bedeller ödeyerek 3.kişilere tamamlatmak zorunda kalmasından doğan zararı bulunduğunu, sözleşmeye göre bu iş 88.000-USD bedelle yapılabilecekken 3.kişilere 105.050-USD ödeme yapılmak zorunda kalındığını, aradaki fark olan 17.050-USD zarar doğduğunu, bu zarardan müvekkilinin de yüklenici olarak sorumlu olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmeye göre bu tutarların müvekkilinin hak edişlerinden kesileceğini, dolayısıyla müvekkilinin bu zararı davalıdan talep edebileceğini,ayrıca taraflar arasındaki sözleşmenin 5.maddesi gereğince 30 iş gününü geçmemek şartıyla günlük 500-USD cezai şart ödenmesinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin bu kapsamda 15.000-USD cezai şart alacağının bulunduğunu iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 32.050-USD'nin işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini, yargılama giderleri, vekalet ücretinin davalıya yüklenmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili Mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde; Mahkememizin yetkisine yönelik ilk itirazda bulunarak davanın usulden reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkememiz aksi kanaate ise davanın esasına ilişkin olarak taraflar arasında yapılması kararlaştırılan işin covid -19 pandemisi dönemine denk geldiğini, müvekkilinin iş makinelerini ve gerekli tüm teçhizatı sahaya getirerek süresinde işe başladığını, davacının müvekkili şirket tarafından malzeme bedelinin ödenmemesi sebebiyle aksaklık olduğunu, bu hususta davacıya noter kanalıyla ihtarname çektiklerini, davacı dava dilekçesinde sanki hiç işe başlanmadı gibi anlatımda bulunsa da , davacının ....Noterliği'nin 17/09/2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde işin %35 oranında yapılmış olduğunu bizzat kabul ettiğini, gelinen aşamada işin en az %50 nispetinde bitirilmiş olduğunu, davacının 3.kişilere yaptırdığını iddia ettiği kalan iş için fahiş oranda talepte bulunduğunu, ayrıca işin davacının kusuru nedeniyle tamamlanamadığını, müvekkili şirket ve taşeronların personelinin sahadan yıldırma ve baskı ile uzaklaştırıldığını, müvekkilinin işi bırakmaya zorlandığını, bu koşullardan davacının cezai şart talep edemeyeceğini, kaldı ki davacının cezai şart talep etme hakkını saklı tutmadığını, bu yönde herhangi bir beyanı olmadığını, müvekkilinin davacının ödemediği malzeme bedeli için icra takibi başlattıktan sonra cezai şart talep ettiğini ve haksız olarak bu davayı açtığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
BİRLEŞEN .... ESAS SAYILI DAVA DOSYASI:
DAVA:
Asıl davanın davacısı ....ve Tic.Ltd.Şti vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında ....'de ... bir kısım işlerinin yapılması için sözleşme yapıldığını, davalının işe zamanında başlamadığını ve işi sözleşmeye uygun şekilde tamamlamadığını, bu sözleşmeden doğan alacaklarının tahsili için ... Esas sayılı dava dosyası ile açtıkları davanın derdest olduğunu, davalının haksız yere müvekkili hakkında .... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, müvekkilinin davalıya borcu bulunmadığı gibi aksine alacaklı olduğunu, davalının müvekkili şirketi icra tehdidi altında bırakarak itibarını zedelediğini iddia ederek müvekkilinin davalıya icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, %20'den az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili birleşen davaya sunduğu cevap dilekçesinde; taraflar arasındaki sözleşmenin işçilik ve malzeme satışını kapsadığını, müvekkilinin sözleşmenin ifası için gerekli malzemeyi temin ederek işe başladığını, kullanılan malzemeye ilişkin faturaların, BA-BS formlarının, ihraç belgelerinin, gümrük beyannamelerinin dilekçe ekinde ibraz edildiğini, müvekkili şirketin alacağını tahsil edebilmek için icra takibi başlatığını, davacının haksız olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
YAPILAN YARILAMA, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Asıl dava eser sözleşmesinin feshinden doğan müspet zararın tazmini ve cezai şart alacağına ilişkindir.
Birleşen dava sözleşmenin ifasından doğan alacak istemine ilişkin olarak başlatılan icra takibine yönelik menfi tespit davasıdır.
Mahkememizce asıl ve birleşen dava için tensip zaptı düzenlenerek bildirilen deliller toplanmış, tarafların dilekçelerinde bildirdikleri noter ihtarnameleri dosyaya getirtilmiş, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve ekleri dosyaya getirtilmiş, yabancı dildeki belgelerin tercümesi yaptırılmış, her iki dava miktar itibariyle basit yargılama usulüne tabi olduğundan duruşma günü tayin edilmiştir.
Taraf vekilleri ön inceleme duruşmasında hazır bulunmuş, dava ve dilekçesindeki iddia ve savunmalarını tekrar etmiştir. Davacı tarafın dava açmadan önce usulüne uygun şekilde arabuluculuk yoluna başvurduğu, tarafların anlaşamadığına dair son tutanağın aslının dosyaya ibraz edildiği, Mahkememizin görevli ve yetkili olduğu, dava şartlarının sağlandığı anlaşılmakla davanın esasına girilmiştir.
Mahkememizce mali müşavir, ... santrallerinden anlayan inşaat mühendisi ve nitelikli hesap uzmanı bilirkişiden oluşan 3 kişilik heyetten rapor alınmasına karar verilmiş, dosya re'sen seçilen bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir. Kök rapor sunulduktan sonra tarafların itirazları üzerine aynı heyetten 2 ek rapor daha alınmış, tarafların itirazlarının karşılanamadığını görülmekle farklı bir heyet oluşturulmasına karar verilerek dosya elektrik mühendisi, ... inşaatları konusunda uzman inşaat mühendisi, mali müşavir ve nitelikli hesap uzmanı bilirkişilerden oluşan 4 kişilik heyete tevdii edilmiştir.
Dosyaya sunulan raporda;
-mali incelemeye göre; davacının ve davalının inleme için ibraz edilen 2020-2021-2022 yılı ticari defter ver kayıtların usulüne uygun tutulduğu, açılış kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırıldığı, davacı defterindeki kayıtlara göre; taraflar arasındaki ticari ilişkinin 09/07/2020 tarihinde başladığı, 2020 yılı içinde davalı şirketten 13 adet fatura ile toplamda 1.839.752,87-TL mal-hizmet alımı bulunduğu, fatura bedellerine ilişkin olarak avans hesabından yapılan 802.135,66-TL 'lik virman ile toplamda 1.714.092,58-TL ödeme kaydı bulunduğu, yıl içerisinde yapılan kur farkı değerlendirmesinden kaynaklı olarak cari hesap alacağına 96.267,99-TL aktarıldığı, bu işlem ile birlikte davacının davalıya 2020 yılı sonu itibariyle 30.233,40-USD borçlu göründüğü, 2020 yılının bu bakiye ile kapatılıp 2021 yılına 30.233,40-USD karşılığı 221.928,94-TL borçlu olarak devir yapıldığı, davalı şirketin 03/09/2021 tarihli talimatı üzerine dava dışı ... firmasına 13.700-EURO ödendiği, davalı şirketin bu tutarın hak ediş alacağından USD cinsinden düşülmesini istediği, bu yönde talimat verdiği ve bahse konu tutarın 16.025-USD olarak cari hesaptan düşülmesiyle davacı şirketin davalı şirkete 13.608,40-USD borçlu göründüğü tespit edilmiştir. Davalı defterindeki kayıtlara göre; 2020 yılı içinde davacı şirkete 13 adet fatura ile toplamda 267.633,42-TL USD karşılığı 1.839.752,87-TL tutarında mal-hizmet satışı bulunduğu, fatura bedellerine ilişkin olarak davacının 237.400-USD (1.714.092,58-TL) ödemesi bulunduğu, 2020 yılı sonu itibariyle davalının davacıdan 30.233,40-USD karşılığı 221.928,28-TL alacağının kaldığı, 2020 yılını bu bakiye ile kapatıp 2021 yılına bu şekilde devir yaptıkları, davalının bu tutarı şüpheli alacaklar hesabına aktardığı, davalının kendi defterlerinde davacıdan 30.233,40-TL alacaklı göründüğü görüş ve tespitlerine yer verilmiştir.
-teknik incelemeye göre; taraflar arasındaki eser sözleşmesinde davacının yüklenici, davalının alt yüklenici olduğu, dosyaya sunulan cd içeriğine, belgelere göre davalı tarafça kararlaştırılan işin %35 oranında bir kısmının tamamlanmış olduğu, kalan işlerin 3.kişilere tamamlatıldığı, dosyadaki belgelere göre 3.kişilere yaptırılan işler için 4.173,33-USD ödeme yapıldığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 4.5 maddesinde davacının davalıyı işin tamamlanması için uyarması, eğer bu sağlanamazsa akabinde uğradığı zararı davalının hak edişlerinden düşmesi gerektiği, dosyada davacının sözleşmeye uygun davrandığına dair belge bulunmayıp davacının bu tutarları davalıdan talep edemeyeceğini, nihai takdirin mahkememizde olduğu, cezai şart için değerlendirme yapıldığında taraflar arasındaki sözleşmeye göre davacının malzeme tutarlarını ödemediğini, kendi edimini yerine getirmeyen davacının sözleşmede kararlaştırılan cezai şartı isteyemeyeceğini, Mahkememiz aksi kanaatte ise sözleşmeye göre günlük 500-USD'den 30 gün için cezai şart talep etme hakkının bulunduğu, bu kapsamda 15.000-USD cezai şart talep edilebileceği, nihai takdirin Mahkememizde olduğu yönünde görüş ve tespit bildirmişlerdir.
Düzenlenen rapor dosya kapsamına uygun, denetime elverişli bulunmuş, taraflara usulüne uygun tebliği sağlanarak itiraz süresinin dolması beklenmiştir.
Taraflar her ne kadar bu rapora itirazda bulunmuş ise de, itirazlarının tamamı raporda zaten karşılanmış olup aynı dosya için daha önce farklı bir heyetten 1 kök, 2 ek rapor alındığı, dosyaya son sunulan raporun ilk heyet tarafından düzenlenen rapordaki çelişkileri giderdiği hususları birlikte gözetilerek yargılamanın gereksiz uzamaması için yeniden rapor alınmamış, bu raporla yetinilmiştir.
GEREKÇE VE KANAAT:
Asıl dava için değerlendirme yapıldığında; davacının asıl davadaki tazminat talebini 2 ayrı alacak kalemi oluşturmaktadır;
1- Davalının işi geciktirmesi sebebiyle sözleşmeden doğan cezai şart,
2- Davacının yarıda bıraktığı işlerin 3.kişilere sözleşme bedelinden daha yüksek bir tutar ödeyerek tamamlatılmak zorunda kalınmış olmasından doğan müspet zararın tazmini,
İşin sözleşmede kararlaştırılan sürede yapılmadığı ve davalı tarafça tamamlanmadığı, sözleşmenin iş tamamlanmadan feshedildiği noktalarında taraflar arasında ihtilaf yoktur. İhtilaf gecikmenin ve işin yarıda bırakılmış olmasının davalının kusurundan kaynaklanıp kaynaklanmadığına ilişkindir. Taraflar arasındaki sözleşmenin 5.maddesinde işin yüklenicinin ihmal ve kusurundan kaynaklanan nedenlerle gecikmesi halinde gecikilen her gün için 500-USD cezai şart kararlaştırılmış, 30 gün cezai şart için üst sınır olarak belirlenmiştir. Bu konudaki ispat yükü davacı tarafta olup sözleşmenin ifasındaki gecikmenin davalının kusurundan kaynaklandığına dair dosya kapsamında delil bulunmadığından davacının cezai şart talep edemeyeceği kanaatine varılmıştır.
Müspet zararın tazminine yönelik talebin değerlendirilmesine gelince, sözleşme feshedilmiş olup davacı taraf yarım kalan işleri 3.kişilere daha yüksek bedelle yaptırmıştır. Borçlar kanunu hükümlerine göre sözleşme fiyatıyla 3.kişilere yapılan ödeme arasında oluşan fiyat farkı müspet zarar kapsamına girmekte olup davacı bu zararın tazmini talep edebilecektir. Taraf defterlerine göre bu tutar işçilik ödemelerinden kaynaklı olarak 4.173,33-USD olarak hesaplanmıştır. Bilirkişi heyeti her ne kadar davacının bu tutarı talep edemeyeceği yönünde görüş bildirmiş ise de, hukuki yorum kararı veren hakime ait olup bilirkişi heyetinin bu yöndeki görüşlerine itibar edilmemiştir. Neticede müspet zarar taraf defterlerine göre denetime elverişli şekilde hesaplanmış olup dava bu alacak kalemi yönünden kısmen sübut bulmuş, fazlaya dair istemin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacı taraf dava dilekçesinde temerrüt faizi talep etmemiş olup dava tarihinden faiz işletilmesine karar verilmiştir. Faiz türü olarak ... Bankası'nın usd mevduatları için belirlemiş olduğu kanuni faiz oranında karar kılınmıştır.

Birleşen dava için değerlendirme yapıldığında; birleşen davadaki menfi tespit istemine konu .... 'nün icra takibi .... sayılı ilamıyla iptal edilmiş, bu karar 23/05/2023 tarihinde kesinleşmiştir. İlgili icra dosyası ve dava dosyası müzekkere ile getirtilerek birer sureti dava dosyasına eklenmiştir. Gelinen aşamada birleşen dava konusuz kalmış olup davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı yönünde hüküm kurmak gerekmiştir.
Birleşen davadaki yargılama giderleri icra takibinin Mahkeme kanalıyla iptal edilmiş olması karşısında davalıya yüklenmiştir.
Dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde asıl ve birleşen dava yönünden aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
ASIL DAVA:
1-Asıl Davanın Kısmen Kabulü ile: 4.173,33-USD'nin dava tarihinden işleyecek ... Bankası tarafından USD mevduatları için belirlenen kanuni faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 2.770,07-TL olduğundan, peşin alınan 5.318,33-TL'den mahsubu ile bakiye 2.548,26‬-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin kabul ret oranına göre hesaplanan 171,86-TL'sinin davalıdan geri kalan 1.148,14‬-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul ret oranına göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul ret oranına göre hesaplanan 42.630,80-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan 11.800,61-TL harç toplamı ile 18.207,50-TL posta, tebligat, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 30.008,11‬-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre hesaplanan 3.907,05-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısım var ise talep halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
BİRLEŞEN .... ESAS SAYILI DAVADA:
1-Konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına,
2-Alınması gerekli 427,60-TL karar ve ilam harcının peşin alınan 6.296,78-TL harçtan mahsubu ile hazineye irat kaydına, bakiye 5.869,18-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
3-Davacı tarafından yatırılan ve hazineye irat kaydedilen 427,60-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 59.363,34-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 36,50-TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ....Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/02/2024

Katip ...
¸e-imza

Hakim ...
¸e-imza