TTK.nın 757 ve devamı maddeleri gereğince iradesi dışında kıymetli evrakı elinden çıkan kişi zayi nedeniyle iptal davası açabilir. Hamil dışındaki kişilerin zayi nedeniyle çek iptali talebinde bulunma hakkı bulunmamaktadır. Somut davada, davacı vekili tarafından sunulan vekaletname incelendiğinde; vekalet verenler arasında keşideci olduğu bildirilen... A.Ş.'nin de vekalet verdiği görülmüş ve mahkememizce ticaret sicil kayıtları çıkarıldığında davacının keşideci şirket... A.Ş.'nin yetkililerinden/ortaklarından olduğu anlaşılmıştır, keza davacı dilekçesinde de dava konusu çekin şirkette aramaya rağmen bulunamadığını belirtmiş, çekin yalnızca bilgileri verilmiş ve çek sureti ibraz edilmemiştir....
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2021/211 KARAR NO : 2021/715 DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) DAVA TARİHİ: 21/03/2021 KARAR TARİHİ: 17/09/2021 Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi. İDDİA VE TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin lehtar ve hamili olduğu dava dışı ... ... tarafından keşide edilen 2 adet çekein zayi oldğunu ve bulunamadığını beyanla çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DAVA: Dava, 6102 sayılı TTK'nın 818/1(s). maddesi delaletiyle, aynı Kanunun 757. vd. maddelerine dayalı zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. DELİLLER: -Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin 15/04/2021, 26/04/2021 ve 04/05/2021 tarihli ilanlarına ilişkin gazete suretleri. -......
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, zayi nedeniyle çek iptali davasıdır. Dava, TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 757. vd. maddeleri hükümlerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali davasıdır. TTK. hükümleri uyarınca dava dilekçesinde bahsi geçen çekle ilgili Ticaret Sicili Gazetesinde 10/06/2021, 18/06/2021 ve 28/06/2021 tarihlerinde üç kez ilan yaptırılmış, yapılan ilanlara rağmen çeklerle ilgili mahkememize herhangi bir müracaatın yapılmadığı belirlenmiştir. Yapılan yargılama sonunda dava dilekçesinde bahsi geçen dava konusu çekle ilgili Ticaret Sicil Gazetesinde üç ayrı yasal ilanın yapıldığı, ilanda belirtilen sürelerin dolduğu, çeki mahkememize ibraz eden olmadığı, zayi nedeniyle iptal kararı verilmesinin yasal koşullarının oluştuğu anlaşılmakla davanın kabulü ile dava konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur....
Dosya kapsamına göre, iptali istenen çeklerde keşidecinin imzasının bulunmadığı bu kapsamda çeklerin zayi anında TTK 780/1-f maddesindeki zorunlu unsurunun bulunmadığı bu nitelikteki evrakın çek vasfında olmadığından ve kıymetli evrak niteliğinde olmadığından zayi nedeniyle iptali istenemeyeceğinden davanın reddine karar vermek gerekmiştir....
Davacının keşidecisi sıfatıyla bu davayı açtığı ve keşideci olduğunun davacının kendi kabulünde olduğu, bu hususta bir tereddüt bulunmadığı, ancak keşidecinin zayi nedeniyle çek iptali isteme hakkı bulunmadığı, zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkının 6102 sayılı TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişinin senede bağlı alacak hakkı olan yetkili hamil de olduğu, keşidecinin (hesap sahibinin) iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmadığı, dava konusu çeklerin davacının çek hesabına ait oldukları, TTK nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK. nun 818-(1)s) maddesi yollamasıyla aynı kanunun 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptali davası açabileceği, esasen zayi olmuş çek hakkında keşidecinin, ibraz süresi geçtikten sonra çekten cayabileceği veyahut hamile karşı menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açması mümkün olduğu ve dolayısıyla bu halde...
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2020/173 Esas KARAR NO : 2021/498 DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 10/06/2020 KARAR TARİHİ : 22/04/2021 Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 9. maddesine göre Türk Milleti adına yargılama yetkisini kullanan bağımsız İstanbul Anadolu ---. Asliye Ticaret Mahkemesince, tarafça açılan dava üzerine yapılan yargılama nihayetinde; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kıymetli evrakın iptalini genel olarak 651 – 652. maddelerinde, nama yazılı senetlerin madde 657 de, hamile yazılı senetlerin 661- 669 maddelerinde, Poliçenin iptaline ilişkin hükümler ise, TTK 757 – 765 maddelerinde iptali usulünü düzenlemiştir....
Seri No’lu, 31.05.2022 keşide tarihli, 192.000,00-TL bedelli çek yaprağını zilyetliğinde iken kaybettiğini, çek aslının müvekkili elinde iken kaybolduğundan tahsilatı mümkün olmadığını ve bu durumun müvekkili açısından mağduriyete sebep olduğunu, açıkladığı nedenlerle çekin ödenmesini önlemek üzere teminatsız olarak veya mahkemece uygun görülecek teminat karşılığında ödeme yasağı konulmasına, ilgili bankaya tezkere yazılmasına ve çekin iptaline ve çek bedelinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, zayi nedeniyle çek iptali davasıdır. Dava, TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 757. vd. maddeleri hükümlerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali davasıdır....
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO: KARAR NO: HAKİM : KATİP : DAVACI : DAVALI : Hasımsız DAVA : ZAYİ NEDENİYLE ÇEK İPTALİ DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : Davacı tarafından hasımsız olarak açılan davanın yapılan yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı 22/02/2021 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi: ..., Lehtarı: ...Şirketi, Muhatap Banka Şubesi: ...A.Ş. ...Şubesi olan, Çek Seri Numarası:..., Keşide Tarihi:31/12/2020, Miktarı(bedeli):10.350,00 TL olan bir adet çekin ticari ilişkiye istinaden taraflarına verildiğini ve kaybolduğunu beyan ederek, dava konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Yargılama sırasında Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde 3 kez ilan yapıldığı, ilgili muhatap banka şubesine müzekkere ve keşideciye ihtarname gönderildiği görülmüştür. İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; Dava “zayi nedeniyle çek iptali” davasıdır....
ŞTİ keşideli 19.01.2022 keşide tarihli Çek seri No:.... olan IBAN No:.......olan 4.059,00 TL. lık çek öncelikle 3.kişilerin eline geçip bankaya ibrazı mümkün olduğundan işbu çekin ödenmemesi yönünden ihtiyati tedbir olarak ödeme yasağı konulmasına, işbu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi talep etmişlerdir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, zayi nedeniyle çek iptali davasıdır. Dava, TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 757. vd. maddeleri hükümlerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali davasıdır. TTK. hükümleri uyarınca dava dilekçesinde bahsi geçen çekle ilgili Ticaret Sicili Gazetesinde 17/12/2021, 27/12/2021 ve 04/01/2022 tarihlerinde üç kez ilan yaptırılmış, yapılan ilanlara rağmen çek ile ilgili mahkememize herhangi bir müracaatın yapılmadığı belirlenmiştir....
Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez. Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'ne müzekkere yazılarak 6102 Sayılı TTK'nın 760. maddesi uyarınca çek üzerinde hak iddia edenlerin veya bu çeki elinde bulunduranların mahkememize müracaat etmeleri hususunun 10 gün arayla 3 kez ilan edilmesi istenilmiş, 08/02/2021- 16/02/2021 ve 24/02/2021 tarihlerinde usulüne uygun yapılan gazete ilanlarına rağmen TTK'nın 761. maddesine göre üç aylık yasal süre içerisinde talep konusu çeki elinde bulunduran kişilerin mahkememize iptali istenen çekle ilgili herhangi bir müracaatta bulunmadığı anlaşılmıştır....


