Geri verme borcunun konusu ve kapsamı TBK.nun 79 ve 80.maddede “aynen geri verme ilkesi” ne göre düzenlenmiştir. Ancak kural, aynen geri verme olsa da, aynen geri vermenin mümkün olmadığı hallerde, zenginleşme değer üzerinden, başka bir deyişle para olarak geri verilmesi gerekir. Ayrıca, İİK.nun 24/4.maddesi gereğince; taşınır tesliminde, borçlunun yedinde bulunmazsa ilamda yazılı değer dikkate alınır. Bu itibarla, mahkemece; öncelikle ziynet eşyalarının özellikleri belirtilmek suretiyle aynen iadesine, bunun mümkün olmaması halinde bilirkişi raporuyla ziynet eşyalarının dava tarihi itibariyle değerinin tahsiline karar verilmesi gerekirken, ödeme tarihindeki değere ilişkin hüküm tesisi isabetli olmamıştır....
Mahkemece; tarafların evli iken, boşanma davası açıldığını, tarafların boşanmalarına dair verilen kararın kesinleşmediğini, davacının evi terk ederken şahsi eşyalarını ve çeyiz eşyalarını aldığı ancak altınların düğünden sonra davalının ailesi tarafından alındığı, bozdurulduğu, takıların yeniden yapılacağının söylendiği ancak yeniden yapılmadığının tanık beyanlarından anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne ve taleple bağlı kalınarak 1 adet 22 ayar 82,22 gr altın takı setinin aynen iadesine, aynen iade olmadığı takdirde 4,978,20 TL değerinin, 1 adet beşi bir yerdenin aynen iadesine, olmadığı takdirde 1.850,00 TL değerinin, 22 ayar 10 adet 20 gramdan toplam 200 gram bileziğin aynen iadesine, olmadığı takdirde bedeli olan 9.900 TL değerinin, 4 adet 22 ayar 18 gramdan toplam 72 gram bileziğin aynen iadesine, olmadığı takdirde 3.564,00 TL değerinin, sonuç olarak toplam 20.292,20 TL'nin davalıdan tahsiline, 5.900 TL'sine dava tarihinden 14.312 TL' sine ıslah tarihi olan 16.03.2012 tarihinden...
.-... ve ... nolu taşınmazların taraflara intikal ettiğini belirterek taşınmazların mümkün ise aynen değil ise satılarak ortaklığın giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ... ve ... aynen taksimin mümkün olduğunu, satışı kabul etmediklerini, gerekiyorsa ivaz ilavesi ile taksime karar verilmesini talep etmiş, davalı ... davaya cevap vermemiş duruşmaya katılmamıştır. Mahkemece ortaklığın satılarak giderilmesine karar verilmesi üzerine hüküm davalılar ... ve ... tarafından sunulan dilekçe ile aynen taksime yönelik olarak temyiz edilmiştir. Türk Medeni Kanunu’nun 642.maddesine göre; “Mirasçılardan her biri, sözleşme veya kanun gereğince ortaklığı sürdürmekle yükümlü olmadıkça, her zaman mirasın paylaşılmasını isteyebilir. Her mirasçı, terekedeki belirli malların aynen, olanak yoksa satış yoluyla paylaştırılmasına karar verilmesini sulh mahkemesinden isteyebilir....
Belediye Başkanlığının yazılarına göre hükme esas alınan ifraz krokisinin belediye encümenince onaylanmadığı anlaşıldığından mahkemece ifraz krokisinin onay makamına gönderilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gibi ortaklığın aynen taksim suretiyle giderilmesine karar verilmesi halinde Harçlar Kanununun 1 sayılı Tarifesi uyarınca aynen taksimine karar verilen taşınmazların değeri üzerinden karar tarihi itibariyle binde 3,96 karar ve ilam harcı alınması gerektiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, dava konusu 511 ada 11, 17, 18 ve 30 parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki ortaklığın aynen taksim suretiyle giderilmesine karar verilmiştir....
Mezkur ihbarnamede; Dosya kapsamına göre,sanığın evvelce ertelenmiş olan adli para cezasının 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 51/7. maddesi uyarınca aynen infazına karar verilmiş ise de, anılan Kanun da hapis cezalarının ertelenmesine ilişkin düzenlemenin yer aldığı, maddede para cezalarının ertelenmesine dair bir düzenleme bulunmadığı gözetilmeden,sanığın önceden işlemiş olduğu suç sebebiyle hakkında hükmedilen erteli para cezasının aynen infazına karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle, 5271 sayılı CMK'nun 309. maddesi gereğince anılan kararın bozulması lüzumunun ihbar olunduğu anlaşıldı....
Yapılan açıklamalar ışığı altında somut olayın incelenmesine gelince; davacı ..., müşterek muris ...’den intikal eden 4 adet bağımsız bölümde ortaklığın satış suretiyle giderilmesini talep etmiş, davalılar ... ve ... ... da taşınmazların aynen taksiminin mümkün olduğunu belirterek aynen taksimine karar verilmesini talep etmişlerdir....
Mahkemece, ortaklığın aynen taksim suretiyle giderilmesine karar verilmiştir. Hükmü, davalı ...kayyımı vekili temyiz etmiştir. Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Bu davalarda davalı...da davacı...gibi aynı haklara sahiptir. Bu nedenle davacının satış suretiyle paylaşma istemesi davalıların aynen paylaşma istemesine engel teşkil etmez. Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davalarında mahkemece malın aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilebilmesi için taşınmazın yüzölçümü, niteliği, pay ve paydaş sayısı ile imar mevzuatına göre aynen bölüşmenin mümkün olup olmadığının araştırılması gerekir. Taşınmazın önemli ölçüde bir değer kaybına uğraması söz konusu ise aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilemez. Keza paydaşlar rıza göstermedikleri takdirde taşınmazın bir bölümü paylı bırakılamaz....
Hukuk Dairesi'nin 28.11.2011 tarih 2011/8882 E. 2011/13166 K. sayılı ilamında Mahkeme hükmü öncelikle aynen iadeye aynen iade mümkün olmadığı taktirde 19.464,00 TL ziynet eşyası bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine şeklinde düzeltilmiştir. Bu nedenle alacaklı düzeltilen ilam doğrultusunda öncelikle ziynet eşyalarının aynen iadesi yönünde takip başlatabilir. Bir başka anlatımla İİK'nun 24/3. maddesi gereği hükmolunan ziynet eşyasının borçlu yedinde bulunması halinde elinden zorla alınmasını ve kendisine ödenen parayı iade etmesi halinde de ziynet eşyasının kendisine teslimini isteyebilir. Aynen iadenin mümkün olmaması halinde ise, ziynet eşyalarının değeri açıkça 19.464,00 TL olarak belirlenmiş olup, faize de hükmedilmediğinden, karar tarihinden itibaren faiz hesabı ile ulaşacağı miktar ve feri alacaklar hesaplanıp varsa bakiye alacak için takip yapılabilir. 24.04.2012 tarihli takip talepnamesine uygun olarak düzenlenen icra emrinde ......... 2....
Asliye ticaret mahkemesinde görülen 2001/425esas sayılı dosyada 1985 yılında yapılması gereken teslimata ilişkin aynen ifa ve 2000/200 esas sayılı dosyada 1984 yılında yapılması gereken teslimata ilişkin aynen ifa talebinde bulunulmuştur. Eldeki temyize konu davada ise mahkeme kararı ile hükmedilecek aynen ifa sonrası gecikme tazminatı talep edilmiştir. Mahkemece alınan bilirkişi raporu ile yapılan hesaplamada Ankara ..... Noterliği'nin 10.05.1985 tarihli ihtarnamesi ile temerrüte düşürdüğü 143.513,989 ton demir kütüğü üzerinden geç teslimi sebebi ile gecikme tazminatını isteyebileceği kabul edilerek hesaplama yapılmış ise de, Ankara 1....
Somut olayda; davacı, dava dilekçesinde belirttiği ziynet eşyalarının ve paranın aynen iadesini, olmadığı taktirde bedellerinin davalıdan tahsilini istemiştir. Harca esas değer dava dilekçesinde 5.000 TL olarak gösterilmiş yargılama sırasında ise yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde ise davacı tarafça talep edilen ziynet eşyalarının ve paranın toplam değerlerinin 9.844,92 TL olduğu belirlenmiştir. Ziynet ve para alacağı davalarında bedel iadesi ile birlikte aynen iadeye ilişkin istem de var ise, aynen iade istemi o eşyaların (ziynetlerin) gerçek bedelini de içerdiğinden, davacının talebi doğrultusunda aynen iadeye karar verilmiş olması halinde, talep konusu eşyaların (ziynet ve para) bilirkişi raporu ile belirlenen bedelleri üzerinden eksik nisbi harcın tamamlatılması gerekecektir....


