YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/688 E.  ,  2024/1345 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1758 E., 2022/2035 K.
KARAR : İstinaf başvurusunun reddine, İlk Derece Mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b.2 nci maddesi uyarınca re'sen gözetilen sebeple kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne
İLK DERECE MAHKEMESİ : Cihanbeyli Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/815 E., 2022/411 K.

Taraflar arasındaki el atmanın önlenmesi, kâl ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun reddine, İlk Derece Mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b.2 nci maddesi uyarınca re'sen gözetilen sebeple kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 05.03.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde temyiz eden davalı asil ve vekili Avukat ..., karşı taraftan davacı vekili Avukat ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İşin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı Belediye vekili; mera niteliğindeki 539 ada 1 parselin kullanım hak ve tasarruflarının 6360 sayılı Kanun’un geçici 1/5 inci maddesi gereğince davacı ... Belediye Başkanlığına bırakıldığını, davalının davaya konu parsele bina yapmak, duvar ve tel çekmek suretiyle tecavüzde bulunduğunu, Kaymakamlıkça men kararı da verildiğini, devletin hüküm tasarrufu altında olan mera vasfındaki taşınmazlara karşı iyi niyet iddiasının da dinlenmeyeceğini belirterek el atmanın önlenmesi ile yapıların kâl'ini ve 10 yıllık ecrimisil bedelinin tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili; Kaymakamlık kararının hukuka aykırı alındığını, alınan karara karşı açılan idari davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, müvekkilinin babası ...'nin 1987-2018 yılına kadar Konya İli, ... İlçesi, ... Mahallesinde bulunan ve kamulaştırma bedeline karşılık takas olarak verildiği 5.000 m²'lik taşınmazı şikayetçi Belediyenin izni ile kullanmaya başlandığını, üzerine 1988 yılında ev yapıldığını, ruhsat aldığını, elektrik ve su gibi abonelikler tesis ettiğini, söz konusu yerlerin tüm emlak vergilerini ödediğini ve 32 yıldır kullandığını, müvekkilinin babası vefat edince Belediyenin kamulaştırma bedeline karşılık verilen yerin tapusunu vermediğini, dava konusu taşınmazın 10 mirasçıya ait olduğunu; ancak yalnızca müvekkili aleyhine şikayette bulunulduğunu, ...'nin başvurması ile bu yere inşaat ruhsatı ve yapı kullanma izni verildiğini, ecrimisil talebinin zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın mera vasfında olması nedeniyle davalı tarafın yapı kayıt belgesine istinaden hak talebinde bulunmasının ve takas sözleşmesine istinaden taşınmaza yönelik iddialarının hukuki dayanağının bulunmadığı, ecrimisilin haksız eylemden ... bir işgal tazminatı olduğu, meraların haksız kullanılması nedenine dayanılarak yararlanma hakkı bulunan köy veya belediyelerin ancak taşınmazdaki ot bedelini, mülkiyet hakkı sahibi olan Hazinenin ise, meralarda meydana gelen tahribat sebebiyle eski hale getirme masraflarının tahsilini haksız eylem sahibinden isteyebileceği, bu noktada davacı Belediyenin iş bu davada meradan yararlanma hakkına dayanarak ot bedeli istemi dışında ecrimisil isteme hakkının bulunmadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, el atmanın önlenmesi ve kâl talebinin kabulüne, ecrimisil talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı Belediyenin dava açmasında hukuki yararının olmadığını, davanın açıldığı tarihte davacının malik olmadığını, muris ...'nin diğer mirasçılarının da davada taraf olarak gösterilmesi gerektiğini, dava konusu edilen taşınmazın mera vasfını haiz olmadığını, encümen kararı gereği muris ...'nin taşınmazı ile dava konusu taşınmazın takas edildiğini, müvekkilinin dava konusu taşınmaz üzerinde herhangi bir haksız işgalinin bulunmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu 539 ada 21 parsel sayılı taşınmaz mera vasfıyla kayıtlı olduğu, yargılama sırasında imar uygulaması sonucu dava konusu alanın 1852 ada 1 parsel içerisinde ve yapıların imar yolunda kaldığı, 1852 ada 1 parselin 17.08.2021 tarihinde Hazine adına arsa vasfıyla tescil edildiği, 25.11.2021 tarihinde davacı ... Belediyesine devredildiği ve davacı Belediyenin malik olduğu, böylece dava konusu yerin dava tarihi itibarıyla mera vasfında olması nedeniyle davacı Belediyenin eldeki davayı açabileceği, el atmanın önlenmesi davası açmasında dava ehliyeti ve hukuki yararı bulunduğu, yargılama sırasında da davacı Belediyenin malik olması nedeniyle malik olduğu taşınmaza ve yola el atmanın önlenmesini isteme hakkı bulunduğu, davalının mülkiyet hakkına veya şahsi hakka dayalı üstün hakkın varlığının kanıtlanmadığı, Mahkemece her ne kadar 539 ada 1 parsel sayılı taşınmazda davalının müdahalesinin önlenmesine karar verilmiş ise de, 539 ada 1 parsel sayılı taşınmaz pasif durumda olduğu, kararın infaz kabiliyeti olmadığı gibi, kâl talep edilen taşınmazlar da imar yolu üzerinde bulunmasına rağmen bu hususun da belirtilmediği belirtilerek kararın re'sen gözetilen sebeplerle kaldırılarak, davanın kısmen kabulüne, davalının 1852 ada 1 parsele ve yola el atmanın önlenmesine, krokide gösterilen yolda bulunan yapıların kâl'ine, ecrimisil talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili duruşmalı olarak temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili istinaf sebepleriyle hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, meraya el atmanın önlenmesi, kâl ve ecrimisil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, “Mülkiyet İlişkisi” başlıklı 722 nci maddesi, “İyi niyetli olmayan zilyet bakımından” başlıklı 995 inci maddesi.

3. Mera, bir veya birden fazla köy veya kasaba halkına bağımsız veya birlikte tahsis edilmiş ya da kadimden beri hayvan otlatmak amacıyla kullanılan, hak sahiplerinin üzerinde intifa hakkı olan arazi parçasıdır. Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan mera, yaylak ve kışlaklar özel mülkiyete geçirilemez, amacı dışında kullanılamaz, zamanaşımı uygulanamaz, sınırları daraltılamaz (4342 sayılı Mera Kanunu m.3,4).

4. Meraya el atmanın önlenmesi veya aidiyetinin tespiti davası, kadim yararlanma hakkı olan köy veya belediye tüzel kişiliği ya da taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olması nedeniyle Hazine tarafından açılabilir.
3. Değerlendirme
Somut olayda, mera vasıflı taşınmaza el atmanın önlenmesi ve kâl talepli dava açılmış, yargılama sırasında dava konusu taşınmaz arsa vasfıyla davacı Belediyeye devredilmiştir. Dava konusu taşınmazın kadastro tutanağının incelenmesinde; üzerindeki A harfli evin davalının murisi ... tarafından yapıldığı belirtilmiştir. Öncelikle yıkım istekli davalarda yapı sahibinin, yapı sahibi ölü ise mirasçılarının davada taraf olması zorunludur. O halde ...’nin mirasçılık belgesi getirtilerek taraf teşkilinin sağlanması ve dava konusu taşınmaza ilişkin açılmış bir tapu iptali ve tescili davası var ise sonucunun beklenmesi gerekirken eksik araştırmayla yetinilerek karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

17.100,00 TL Yargıtay duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.03.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.