YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/12554 E.  ,  2024/4139 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1822 Esas, 2023/214 Karar
KARAR : Usulden ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Körfez 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/220 Esas, 2021/148 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 345 inci, 346 ncı maddesinin birinci fıkrası, 348 inci maddesinin ikinci fıkrası ve 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun yasal süre içerisinde olmadığından süre yönünden reddine verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Kocaeli ili, Körfez ilçesi, Hereke Mahallesi 2798 parsel sayılı taşınmazın davalı idare tarafından fiilen yol olarak kullanılmakla birlikte taşınmazın imar planında park ve imar yolu olarak belirlendiğini, taşınmazın belirlenecek bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; ...Mahallesi 1744 m² yüzölçümlü 2798 parsel numaralı taşınmazın 1/1000 ölçekl...ve ...Mahallesi Revizyon İmar Planında bir kısmının yol bir kısmının da park alanında kaldığını, ... Plan Proje Müdürlüğünün 09.03.2020 tarihli ve 58758514 sayılı yazısıyla; "2798 numaralı parselin mülkiyet kullanım hakkının sağlanabilmesi için parselin düzenleme ortaklık payı kesintisi sonrası kalan bölümünün konut alanında tahsis edilmesi amacıyla gerekli imar planında değişikliği yapılacağını, imar planı değişikliği sonrasında imar uygulaması yapılmak suretiyle 2798 numaralı parselin konut alanı olarak tahsisi sağlanacağını, bu nedenlerle dava konusu parselin konut alanı olarak imar planı değişikliği yapılacağı ve imar uygulamasının da yapılmasıyla davanın yersiz olacağı açık olduğundan bahisle" davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, dava konusu taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, bedeline hükmedilen davacının tapuda hissesine düşen kısmın taşınmazın tapusunun iptaline, davalı idare adına tesciline, yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; emsal olarak alınan taşınmazın dava konusu taşınmaza uzak olduğu için uygun olmadığını, emsal alınan taşınmaz imar parseli iken dava konusu taşınmazın kadastro parseli olduğunu, dosyaya sunulan diğer emsallerin daha uygun olduğunu, dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede %40 oranında düzenleme ortaklık payı oranı kesilmesi gerekirken emsal alınan taşınmazdan kesilen %25,65 oranında düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılmasının doğru olmadığını, dava konusu taşınmaz imar uygulaması gördüğünü, 3328 ada 3 parsel olduğunu, dava konusu taşınmazın bulunduğu ... ve ...Mahalleleri muhtelif alanlarda 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin 07.09.2021 tarihli ve 91 sayılı meclis kararı ile alındığını, bu kapsamda dava konusu alanda fiili ve hukuki el atmanın sona erdiğini, yargılama süresince bu hususun defalarca yinelendiğini; fakat yerel mahkeme tarafından bu durumun beklenilmediğini, fiili el atılan kısım dışındaki alan için ıslah yapılamayacağını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı tarafından 29.09.2021 tarihinde istinaf harcının yatırıldığı anlaşılmış ise de dosya arasında hakim ya da yazı işleri müdürü havalesini taşıyan fiziki veya UYAP ortamından süresinde sunulmuş herhangi bir istinaf başvuru dilekçesinin bulunmadığı, 6100 sayılı Kanun’un 342 nci maddesine göre istinaf başvurusunun dilekçeyle yapılması zorunlu olduğu, dosyada usulüne uygun olarak süresinde sunulan istinaf dilekçesi olmadığı, davalı vekilinin istinaf başvurusunu 06.10.2021 tarihinde sona eren yasal süre geçtikten sonra yaptığı, buna göre 6100 sayılı Kanun’un 345 inci maddesi gereğince başvurunun süresinde olmayıp 6100 sayılı Kanun’un 345 inci maddesi gereğince davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; yerel mahkemece verilen kararın 21.09.2021 tarihinde UETS vasıtasıyla Av. ...’a tebliğ edildiğini, daha sonra istinaf başvurularının hazırlanarak 29.09.2021 (yasal süresi içerisinde) tarihinde UYAP üzerinden mahkeme dosyasına gönderildiğini, UYAP üzerinden iş emir no (9275936012) ile yapılan sorgulamada da bu açıkça görüleceğini; ayrıca mahkeme kalemiyle yapılan görüşmede söz konusu istinaf dilekçesinin mahkeme sorgu ekranında 29.09.2021 tarihinde oluşturulmuş olduğu görüldüğünü, daha sonra UYAP'ta oluşan bir hata nedeniyle dilekçenin silinerek UYAP sistemine mahkemece yeniden kaydedildiğini, bu nedenle dilekçenin sistemde 27.10.2021 tarihli görüldüğünü, dosyaya sunmuş olunan istinaf dilekçesinin 05.10.2021 tarihinde mahkeme kalemince davacı vekiline UETS vasıtasıyla 05.10.2021 tarihinde iletildiğini, davacı vekili de 26.10.2021 tarihinde bu dilekçeye cevap dilekçesini UYAP üzerinden dosyaya gönderildiğini, İstinaf mahkemesi tarafından tüm bunlara dikkat edilmeyerek bu işlemlerden sonraki bir tarih olan 27.10.2021 tarihinde istinaf yoluna başvurulduğundan bahisle istinaf başvurunun süre yönünden reddine karar verildiğini bu nedenle kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Kanun’un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesi.

3. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar sayılı kararı.

4. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararı.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.İlk Derece Mahkemesinin gerekçeli kararının davalı idareye 21.09.2021 tarihinde tebliğ edilmiş olup, Davalı idarenin istinaf dilekçesi ise 29.09.2021 tarihinde sunduğu hâlde, UYAP’ta oluşan bir hata sebebiyle silindiği ve Yazı İşleri Müdürü tarafından manuel olarak sisteme kaydedildiği, anlaşılmış olup davalı idarenin istinaf dilekçesinin süresinde olmadığından bahisle reddine karar verilmesinin doğru olmadığından başvurunun esastan incelenmesi için kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde iadesine,

Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.