YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/3126 E.  ,  2023/6729 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/2096 Esas, 2022/384 Karar
HÜKÜM : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/475 E., 2019/192 K.

Taraflar arasındaki tanıma ve tenfiz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı yanın "LUCKY EGG" ve "HIP HOP" ibareli ürünlerinin müvekkillerinin sırasıyla "TIC TAC" ve "KINDER JOY" markaları ve ürünlerinden taklit edilmesi nedeniyle müvekkilleri aleyhinde yaratılan marka tecavüzü ve haksız rekabetin tespiti için 24 Ekim 2012 tarihinde davalı şirkete karşı Paris Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde dava açıldığını ve işbu dava sonucunda, Paris Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 20 Kasım 2014 tarihli ve 13/02989 sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiğini, davalının "HIP HOP" ibareli ürünlerinin müvekkili Ferrero adına kayıtlı "TIC TAC" markaları aleyhinde marka tecavüzü ve tüm müvekkilleri aleyhinde de haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, davalının "LUCKY EGG" ibareli ürünlerinin müvekkili Soremartec adına kayıtlı "KINDER JOY" markaları aleyhinde marka tecavüzü ve tüm müvekkilleri aleyhinde de haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine ve davalının marka tecavüzü fiilleri nedeniyle müvekilleri Ferrero ve Soremartec şirketlerine tazminat olarak 10.000,00 avro, haksız rekabet teşkil eden fiilleri nedeniyle de tüm müvekkilleri adına tazminat olarak toplam 16.000,00 avro ödemesine ve ayrıca Fransız Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 700 üncü maddesi uyarınca da, davalı tarafından müvekkillerine tazminat olarak toplam 4.000,00 avro ödenmesine hükmedildiğini, söz konusu kararın davalı şirkete 13.03.2015 tarihinde tebliğ edildiğini ve davalının kararı süresi içerisinde istinaf etmemesi nedeniyle kararın kesinleştiğini, söz konusu kararın gereğinin yerine getirilmesi için davalı şirkete iyi niyetli olarak mektuplar gönderildiğini, ancak olumsuz cevaplar verildiğini, davalı şirket aleyhinde yasal yollardan takibe başlayabilmek için Paris Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilerek kesinleşen 20 Kasım 2014 tarihli ve 13/02989 sayılı kararın tazminata ilişkin kısmının mahkeme tarafından tenfizini talep etmek zorunluğu doğduğunu iddia ederek Paris Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilerek kesinleşen 20.11.2014 tarih ve 13/02989 sayılı kararın tazminata ilişkin kısmının, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunu'nun (5718 sayılı Kanun) 50 ve devamı maddeleri uyarınca tenfizine, kararda hükmedilmiş bulunan 30.000,00 avronun, karar tarihinden itibaren işletilecek olan ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili ön inceleme duruşmasında; dava dilekçesinde paranın tahsiline şeklinde bir ibare yazılmışsa da, asıl talebin mahkeme kararının tenfizine ilişkin olduğunu belirttiği, bilahare ibraz ettiği 07.03.2019 tarihli dilekçesinde ise davada yabancı mahkeme kararının müvekkillerine tazminat ödenmesine dair hükmünün tenfizini talep ettiklerini, başka alacak taleplerinin bulunmadığını beyan etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; yabancı mahkeme kararının objektif esas ve değerlere uygun bir gerekçeyle tesis edilmediğini, söz konusu yerel mahkeme kararının yetersiz ve yanlı olduğunu, tamamen kendi vatandaşı ve ülkesi firmalarını korumak saikiyle hareket ettiğini, hakkaniyete uygun delil toplanmadığını ve objektif bir değerlendirme yapılmadığı hususunun aşikar olduğunu, mahkeme gerekçesinde, "HIP HOP" ve "LUCKY EGG" adlı ürünlerinin detaylı özelliklerini karşılaştırmasına ve farklılıkları bulunduğu hususu açık olduğunu ve mahkeme de bu farklılıkların bulunduğunu gerekçesinde kabul ettiğini, tüketicinin yanılacağı şeklinde subjektif değerlendirmesinin yanılgıyı ve yanlılığı ortaya koyduğunu ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı vekili ikinci cevap dilekçesinde ise, yabancı mahkeme ilamının aynı zamanda haksız rekabete ilişkin de olduğunu, müvekkilinin savunma hakkının kısıtlandığını ve davaya Türk Hukukunun uygulanmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 5718 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesinin c bendi uyarınca, tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması, yabancı kararın elde edilmesinde uygulanan yabancı hukukun Türk kamu düzenine aykırılığının incelenmesi esasen söz konusu olmaması, tenfiz kararı verecek hakimin yabancı hakimin bu karara hangi kanunu, nasıl uyguladığını inceleme yetkisine sahip bulunmaması karşısında davalı savunmalarına itibar edilmeyerek davanın kabulü ile, 5718 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesine öngörülen koşulları taşıyan yabancı mahkeme kararının tenfizine karar vermek gerektiği, davacı vekili ayrıca tahsile ilişkin talebi bulunmadığını bildirdiğinden, tahsil yönünde karar verilmesine yer olmadığı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatı gereği, yabancı mahkeme ilamlarının tenfizine ilişkin davaların, tespit davası hükmünde olduğu, maktu harca tabi olduğu gerekçesiyle davacıların tenfize ilişkin davasının kabulüne, taraflar arasındaki Fransa Paris Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 20 Kasım 2014 tarih ve 13/02989 sayılı kararının tazminata ilişkin kısmının 5718 sayılı Kanun'un 50 nci ve devamı maddeleri uyarınca tenfizine, davacının tahsile ilişkin talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; tarafların tacir olması, tenfizi istenen kararın sonucu itibarıyla davacı-davalı yanın ticari işletmesiyle ilgili olması ve davanın salt marka tecavüzü olmaması, haksız rekabete ilişkin olması nedeniyle, ticari dava niteliği bulunduğundan davaya bakmaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğunu, mahkemenin görevsizlik kararı vermesi gerektiğini, yabancı mahkeme kararının objektif esas ve değerlere uygun bir gerekçeyle tesis edilmediğini, Fransız mahkemesinin müvekkilinin sırf Fransız piyasasında ürünlerin tanıtımını engellemek maksatlı yanlı ve yetersiz gerekçeyle müvekkilini tazminat ve başka ağır yaptırımlara mahkum ettiğini, davaya konu ürün karşılaştırmalarına itiraz etmelerine rağmen itirazlarının değerlendirilmediğini, savunma haklarının ihlal edildiğini, müvekkilinin LUCKY EGG ürünü ile ilgili daha önce Fransa'da aynı konuda dava açıldığını, Bakırköy 1. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2018/389 E. sayılı dosyasında tanıma tenfiz kararı verildiğini, istinaf aşamasında bulunduğunu, HIP-HOP markası ile ilgili Fransa'da açılan diğer bir davanın yargılamasının devam ettiğini, farklı senelerdeki aynı ürüne ilişkin aynı miktarda (30.000,00 euro) tazminata hükmedilmesinin kararın hukuka uygunluğunun sorgulanmasına sebep olduğunu, tazminat ve zarar yönünden yeterli inceleme yapılmadığını, fahiş miktarda tazminata hükmedildiğini, tazminatın belirsiz, denetlenemez ve somut gerçeklikle orantısız olduğunu, müvekkilinin savunma hakkının kısıtlandığını, kararda temyize istinafa dair haklarına yer verilmemesinin adil yargılanma hakkının göz ardı edildiğini gösterdiğini, davacı markalarının Türkiye'de tescilli olmadığını, davacı tarafın tahsil talebinden vazgeçtiğinden lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, davacı tarafın dava dilekçesi ve diğer beyanlarında, Fransa Paris Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen kararda hükmedilmiş bulunan toplam 30.000 avronun karar tarihinden itibaren işletilecek olan ticari faiz ile birlikte tahsili isteminde bulunarak, bu talebine dair harç ikmalinde bulunduğunu, daha sonra verdiği beyan dilekçesi ile tahsile ilişkin talebinden vazgeçtiğini, talepten vazgeçme; ya "davanın geri alınması" ya da" talep sonucundan feragat etmek" şeklinde düzenlendiğini, davanın geri alınmasının davalının muvafakatına bağlı olduğunu, davanın hiç açılmamış sayılarak karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini, davalı muvafakat etmemişse yargılamaya devam edilerek esastan karar verilmesi gerektiğini, mahkemenin muvafakat sormadan tahsile ilişkin talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verdiğini, lehlerine vekâlet ücretine de hükmedilmediğini ileri sürerek mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tenfize konu yabancı mahkeme kararının marka hakkından kaynaklanan uyuşmazlık hakkında verildiği, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 156 ncı maddesi uyarınca tenfiz yargılamasının da Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde yapılması gerektiği, kararı veren mahkemenin görevli olduğu, davalı vekilinin göreve ilişkin istinaf sebebi yerinde görülmediği, Türkiye ve Fransa 1965 tarihli Lahey Sözleşmesine taraf olduğu, davalının Türkiye’de mukim bulunduğu ve dosyaya sunulan istinabe evraklarından kararın davalıya Lahey Sözleşmesine uygun şekilde tebliğ edildiği, istinaf başvuru hakkını kullanmadığı, davacının 5718 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesi gereği, yabancı mahkeme ilamının o ülke makamlarınca usulen onanmış aslını, onanmış tercümesini, ilamın tebliğ edildiğini, istinaf kanun yoluna başvurulmadığını gösteren, Fransa makamlarınca usulen onanmış yazı ile onanmış tercümesini sunduğu, sunulan mahkeme kararı ve belge içeriklerinden, davalının Fransa kanunları uyarınca, hükmü veren mahkemeye usulüne uygun bir şekilde çağrıldığı, kendisini vekil ile temsil ettirdiği, verilen kararın Türk Mahkemelerinin münhasır yetkisine giren konuda verilmediği, kamu düzenine açıkça aykırılığın bulunmadığı, 5718 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesinin (e) bendi hükmüne göre tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının Türk kamu düzenine açıkça aykırı olup olmadığını incelemekle yetineceği, yabancı mahkeme kararının elde edilmesinde uygulanan yabancı hukukun Türk kamu düzenine aykırılığının incelenmesinin ve yabancı hakimin bu karara hangi kanunu, nasıl uyguladığını inceleme yetkisine sahip olmadığı, mahkemenin, tenfiz konusunda hukukumuzda yer alan şartları araştırmakla yetineceği, tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının, ... Gıda Şirketinin, davacı şirketlere toplam 4.000,00 avro ödemeye mahkum edilmesine ilişkin kısmının, tutanakların düzenlenmesi için yapılan harcamaları kapsadığı gerekçesiyle diğer istinaf sebebi yerinde görülmediği, ancak davacı vekilinin açıklayıcı dilekçesinden, feragate yönelik beyanda bulunmadığı, davacı vekilinin tahsil hakkını saklı tuttuklarına yönelik beyanı karşısında, bu talebin atiye bırakılmak istenildiği ve fakat davalının açık muvafakatinin bulunmadığı bu durumda mahkemece talebin esası hakkında karar verilmesi gerektiği, davanın yabancı mahkeme kararının tenfizine ilişkin olduğu tenfizi talep edilen yabancı mahkeme kararında faizi ile tahsil yönünde hüküm bulunmadığından, mahkemece bu talebin reddine karar verilmesi gerekirken, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi ve davalı lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmemesi de yerinde olmadığından davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi haklı olduğu gerekçesiyle davacıların tenfize ilişkin davasının kabulüne, taraflar arasındaki Fransa Paris Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 20 Kasım 2014 tarih ve 13/02989 sayılı kararının tazminata ilişkin kısmının 5718 sayılı Kanun'un 50 ve devamı maddeleri uyarınca tenfizine, şeklinde hüküm kurulmakla yetinilmesi usul ve yasaya uygun olmadığı, mahkemenin tenfizine karar verilen yabancı mahkeme kararını hükümde açıkça göstermesi gerektiğinden davalı istinaf sebeplerinin kısmen kabulü nedeniyle, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemenin tahsil talebi hakkında karar vermesi ve davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hukuka uygun olduğunu, dava dilekçesinde davaya konu mahkeme kararının tazminatın ödenmesine dair hükmünün tenfizi istenirken sehven tazminat miktarının ticari faizi ile ödenmesine karar verilmesinin talep edildiğini, duruşmada ve açıklayıcı dilekçelerinde bu hususun düzeltildiğini, yüksek mahkeme Daireleri arasında tazminata yönelik tenfiz talepleri bakımından alınacak harç hususunda farklılıklar bulunduğunu, tahsil taleplerinin saklı tutulduğunun detaylı olarak açıklandığını, talepten vazgeçme veya davanın geri alınması değil davanın konusuz kalması durumunun söz konusu olduğunu, haklılık durumuna göre yargılama gideri vekalet ücreti belirleneceğini, tenfiz davalarında kısmen ret kararı verilmesi halinde davalı yararına vekalet ücreti verilemeyeceğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, tanıma ve tenfiz istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 5718 sayılı Kanun'un 50 nci ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gerek hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İlk Derece Mahkemesince 21.02.2019 tarihli duruşmada davacı vekiline dava dilekçesinin açıklatılması hususunda kesin süre verildiği, davacı vekilinin ise 07.03.2019 tarihli dilekçesinde ve ön inceleme duruşmasında talebinin yabancı mahkeme kararının tazminat yönünden hükmünün tenfizini talep ettiklerini ve yatırmış olduğu peşin harcın ise tenfiz talebine ilişkin olduğunu beyan ettiği anlaşılmış olmakla, 6100 sayılı Kanun’un 31 inci maddesi kapsamında davacının talebinin sadece tazminat bakımından tenfizi istemine ilişkin olduğu hususunun açıklanmasıyla tenfizi talep edilen yabancı mahkeme kararına ilişkin faiz ya da tahsil talebi bulunup bulunmadığı çelişkisi giderildiğinden işbu davada tenfiz talebinden ayrı tahsil ve faiz talebi bulunmadığının anlaşılmış olmasına göre istinaf mahkemesince “Davanın kısmen kabulüne kısmen reddine” ve “Tenfızi istenen yabancı mahkeme kararında ödenmesine karar verilen 30.000 avronun faiziyle tahsili yönünde hüküm bulunmadığından, bu kısma yönelik davanın REDDİNE,” ilişkin karar verilmiş olması ve reddedilen kısım nedeniyle davalı yararına vekâlet ücreti hükmedilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının hükmün 3 üncü maddesinde yer alan “Davanın kısmen kabulüne kısmen reddine” ve 4 üncü maddesinde yer alan “Tenfızi istenen yabancı mahkeme kararında ödenmesine karar verilen 30.000 avronun faiziyle tahsili yönünde hüküm bulunmadığından, bu kısma yönelik davanın REDDİNE” ve 5/c maddesinde “... vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine” ibarelerinin çıkarılarak kararın bu şekliyle düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (3) numaralı bendinde yer alan “Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine” ve (4) numaralı bendinde yer alan ““Tenfızi istenen yabancı mahkeme kararında ödenmesine karar verilen 30.000 avronun faiziyle tahsili yönünde hüküm bulunmadığından, bu kısma yönelik davanın REDDİNE” ve 5/c maddesinde “Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücreti Tarifesi gereğince hesaplanan 7.375,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine” ibarelerinin çıkartılmak suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Bu düzeltmelere göre, hüküm fıkrasının (3) nolu bendinin kaldırılmasına, (4) nolu bendin (3) no, (5) nolu bendin (4) no 6 nolu bendin (5) no olarak düzeltilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.11.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Dava yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkindir.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun yabancı mahkeme ilâmları başlıklı 4 üncü maddesi "Yabancı bir mahkeme tarafından verilen ilâmların tenfizi için açılacak davalardan, bu ilâmlarda hükmolunmuş şeyin değeri, nevi ve mahiyetine göre (1) sayılı tarife gereğince harç alınır." hükmünü havidir.

Kanun, yabancı mahkeme ilâmının para veya para ile ölçülebilir bir hükmü içermesi halinde nisbi tarifeye göre harç alınacağını yoruma muhtaç bırakmayacak kadar çok açık bir şekilde düzenlemiştir.

Eldeki davada da yabancı mahkeme ilâmı bir miktar paranın ödenmesi hüküm altına aldığından Kanun'un bu açık hükmü karşısında nisbi tarifeye göre harç alınması gerektiği kanaatinde olduğumdan, maktu harç alımına ilişkin mahkeme kararını doğru bulan çoğunluk görüşüne katılmıyorum.