YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/822 E.  ,  2024/3869 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/566 E., 2023/1661 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2018/322 E., 2021/9 K.

Taraflar arasındaki devam eden tarımsal faaliyet ile teslim edilen tarımsal ürün bedellerinden yapılan prim tevkifatına istinaden 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin yaklaşık 30 yıldır tarım ve hayvancılıkla uğraştığını, ... Şeker Fabrikasına satmış olduğu pancar ürün bedeli üzerinden 1997, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003 ve 2004 yıllarında prim tevkifatı yapıldığını, müvekkilinin 7143 sayılı Kanun'dan faydalanmak için davalı Kuruma müracaat ettiğini, davalı Kurum tarafından düzenlenen ihya ödeme planında müvekkilinin Bağ-Kur sigortalılık başlangıç tarihi olarak 01.06.2004 kabul edilerek 3803 gün üzerinden borçlandırma yapıldığını, müvekkilinin bu yanlışlığın ve sigorta başlangıç tarihinin 1997 olarak düzeltilmesi için Kuruma yaptığı başvurunun cevapsız bırakıldığını belirterek; müvekkilinin 1997-01.06.2004 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ve müvekkilinin bu dönem için tahakkuk edecek prim borçlarının ödenmesi konusunda 7143 sayılı Kanun'dan faydalanması gerektiğinin tespitini istemiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacıdan yapılan ve Kurum kayıtlarına aktarılan prim tevkifatlarından 2002 yılına kadar (2002 yılı dahil) olanların davacının talebine istinaden iade edildiği, 2003 yılında kesilen tevkifat tutarının ise Kurum kayıtlarına 15.05.2004 tarihinde intikal ettiği ve intikal tarihini takip eden aybaşı olan 01.06.2004 tarihi itibariyle davacının Tarım Bağ-Kur tescilinin yapıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; davacının, davalı Kuruma 01.06.2004 tarihinde Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı, davacının ilk defa 1997 tarihinde Şeker Fabrikasına ürün teslim ettiği, 05.08.1998 tarihinden itibaren ... Şeker Pancarı Ekicileri Kooperatifinde üyelik kaydının bulunduğu, 01.03.2005 tarihinde Ziraat Odası Başkanlığına üye kaydının yapıldığı ve üyelik kaydının halen devam ettiği, Emniyet kanalıyla yapılan araştırmalarda ve tanık beyanlarıyla da davacının tarımsal faaliyette bulunduğunun anlaşıldığı, prim kesintisine dayalı tespit davalarında, ilk prim kesintisinin yapıldığı yılı takip eden yıllarda da, prim kesintisinin veya ürün tesliminin yani tarımsal faaliyetin düzenli olması gerektiği, prim kesintisi veya ürün tesliminin iki yıla kadar olan süre dışında devam ettiği durumlarda da düzenli olduğu dolayısıyla tarımsal faaliyetin sürekli olduğunun kabul edilebileceği, buna göre davacının ilk prim tevkifatı yapıldığı ve Kurum hesabına yatırıldığı 16.05.1997 yılını takip eden aybaşı olan 01.06.1997 tarihinden itibaren 2926 sayılı Kanun kapsamında tescilinin yapılması 01.06.1997-31.12.1997 ile yeniden ürün bedellerinden tevkifatın yapıldığı ve Kurum hesabına yatırıldığı aybaşını takip eden 10.06.1999-01.06.2004 tarihleri arasında kesintisiz zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescil edilmesi gerektiğinin tespitine, davacının 01.06.1997-31.12.1997 ve 01.06.1999-01.06.2004 tarihleri arası döneme ait prim borçlarının 7143 sayılı Kanun'a göre (peşin ödeme esasına göre) yapılandırılması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
Süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacıdan yapılan ve Kurum kayıtlarına aktarılan prim tevkifatlarından 2002 yılına kadar (2002 yılı dahil) olanların davacının talebine istinaden iade edildiği, 2003 yılında kesilen tevkifat tutarının ise Kurum kayıtlarına 15.05.2004 tarihinde intikal ettiği ve intikal tarihini takip eden aybaşı olan 01.06.2004 tarihi itibariyle davacının Tarım Bağ-Kur tescilinin yapıldığını, tevkifatı iade alan davacının iade aldığı tevkifatların ilişkin olduğu dönemler için talepte bulunamayacağını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesi tarafından; somut olayda davacının ... şeker fabrikasına satmış olduğu pancar ürünü nedeniyle 1997, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003 ve 2004 yıllarında tevkifat yapıldığı ve bunların kurum kayıtlarına intikal ettiği noktasında taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığı, yapılan tevkifatlardan 1997, 1999, 2000, 2001 ve 2002 yıllarına ilişkin olanlarının davacının talebi üzerine iade edildiği belirtilmiş ise de, dosyaya alınan sigorta sicil dosyasında davacının tevkifat iadesine yönelik bir talebine rastlanmadığı, iadenin tevkifatın Kurum kayıtlarına girmesinden sonra yapıldığı, belirtilen yıllara ilişkin tevkifat tutarları iade alınmış olsa da, ürün teslimat niteliği gözetildiğinde, ürün tesliminin de sigortalılığın geçerliliğine yönelik bir delil olması karşısında, davacının tevkifatların yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren o yılın sonuna kadar Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun kabulü gerektiği, davacıdan 1997 ila 2004 yıllarında, 1998 yılı hariç olmak üzere pancar yetiştiriciliği nedeniyle prim tevkifatı yapıldığı, tevkifatın sadece 1998 yılı için yapılmadığı, bu suretle davacının tarımsal faaliyetinin sürekli olduğunun anlaşıldığı, Mahkemenin davacının 01.06.1997-31.12.1997, 01.06.1999-01.06.2004 tarihleri arasındaki sürede Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğuna ilişkin kabulünde bir isabetsizlik bulunmadığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, devam eden tarımsal faaliyet ile teslim edilen tarımsal ürün bedellerinden yapılan prim kesintisine istinaden 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2, 7, 9, 10, 36 nci maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.