YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/4783 E.  ,  2024/2165 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/171 E., 2023/5 K.
KARAR : Direnme

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce yapılan inceleme sonunda kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi tarafından Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı dava dilekçesinde özetle; davalı nezdinde Mart 2016 döneminde çalışmaya başladığını, 9 ay bilfiil gazete dağıtım elemanı olarak çalıştığını, çalıştığı süre boyunca sigortasının yapılmadığını belirterek bildirilmeyen hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ...Yay. İnş. Turz. Doy. Tük. Mad. Taş. Dış. Tic. Ltd. Şti. vekili; davacının müvekkili şirkette hiçbir çalışması bulunmadığını, Kurum kayıtları esas olup iddianın eşdeğer belgelerle ispatlanması gerektiğini belirterek; davanın reddini talep etmiştir.

Fer'i müdahil SGK vekili; davanın kamu düzenine ilişkin olup her türlü araştırmanın re'sen yapılması gerektiğini, davada hak düşürücü sürenin dolduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 29.04.2021 tarihli ve 2017/126 Esas, 2021/339 Karar sayılı kararıyla; davacının davalı 1074798 sicil numaralı Nova Dağıtım Yayıncılık İnşaat Turizm Dayanıklı Tüketim Maddeleri Taşımacılık Dış Tic. Ltd. Şti. bünyesinde 01.03.2016-30.11.2016 tarihleri arasında asgari ücret üzerinden hizmet akdine dayalı olarak sigortasız çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 17.03.2022 tarihli ve 2020/581 Esas, 2022/483 Karar sayılı kararıyla; davalıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire bozma ilamında; davalı işyeri bordroları celp edilip, talep dönemini kapsar şekilde, tanıkların kendi çalışma dönemleri de tespit edilerek; bordro tanıkları dinlenilmeli; öte yandan davacının gazete dağıtım işini yaptığı iddiası karşısında, abonelerin tespit edilerek, çalışmanın süresi, davacının ücreti tespit edilmek suretiyle; toplanan deliller ışığında varılacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Verilen Direnme Kararı
İlk Derece Mahkemesi kararı ile Tanık ...'in beyanları ile davacının davalı işyerinde 2016/3-2016/11 dönemleri arası çalıştığına yönelik iddiasının sübuta ermesi, davacının sunduğu tahsilat makbuzları ve gazete abonelerinin kimlik ve adres bilgilerini gösterir dağıtım listesinin de davacının iddiası yönünden destekleyici nitelikte delil teşkil etmesi hususları birlikte değerlendirildiğinde; davacının talebine konu hizmet döneminde davalı işyerinde gazete dağıtımı işinde fiilen çalıştığının ispatlandığı, davacının asgari ücretin üzerinde ücret aldığına yönelik bir iddiası bulunmaması karşısında bu yönde bir araştırma ve inceleme yapılmasının esasa katkı sunmayacağı, başkaca tanık dinlenmesinin usul ekonomisi ve makul sürede yargılama ilkesine aykırı olacağı gerekçesiyle önceki kararda direnilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil SGK vekili; davanın kamu düzenine ilişkin olup re'sen araştırma ilkesinin geçerli olduğunu, kurum kayıtları esas olup iddianın eşdeğer belgelerle ispatlanması gerektiğini, davadan önce kuruma başvurulması gerekli olup, başvurulmadı ise dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini belirtmiştir.

Davalı ...Yay. İnş. Turz. Doy. Tük. Mad. Taş. Dış. Tic. Ltd. Şti vekili; davanın niteliği gereği her türlü araştırmanın re'sen yapılması gerekirken davalı işyerinde çalışmayan tanık anlatımları esas alınarak hüküm kurmasının yerinde olmadığını, 2016/3- 2016/11 arası müvekkil işyerinde çalıştığını iddia eden davacının müvekkili şirkette hiçbir çalışması bulunmadığını, adi nitelikteki ve her zaman sonradan hazırlanabilecek belgelerde müvekkili şirketin imza ve kaşesi bulunmadığını, bu belgelerin haricen de hazırlanabileceğini, çalışma iddiası ispatlanmadan verilmiş kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

D. Gerekçe
1. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 ve 373 üncü maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı madde hükümleridir.

2. Değerlendirme
Davacının sunduğu tahsilat koçanları ve abonelik bilgileri ile davacı tanıkları ve kamu tanığı olan bordro tanığının, sair delilleri destekleyici beyanları ile İlk Derece Mahkemesinin direnme hükmünde dayandığı yasal dayanaklar ve gerekçeye göre Dairemize ait anılan bozma ilamının ortadan kaldırılması gerektiği anlaşılmıştır.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası ve 373 üncü maddesinin beşinci fıkraları uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgilisinden alınmasına,

04.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.