YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/10718 E.  ,  2024/3835 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/76 E., 2023/176 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, davacının davalı işverene ait kömür ocaklarında 21.09.1996 -23.11.2003 tarihleri arasında çalıştığını, ancak işveren tarafından kuruma işe giriş bildirgesi verilmediği gibi prim de ödenmediğini belirterek sigortasız olarak çalışılan hizmetlerin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili, davacının davalı işverene ait işyerinde hiç çalışmadığını, bu nedenle işe giriş bildirgesi verilmeyerek prim de ödenmediğinden açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 13.11.2009 tarihli ve 2008/43 E. 2009/392 K. sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne, davacının, davalı işverene ait işyerinde; 13.09.2003-22.11.2003 tarihleri arasında dönemin asgari ücreti üzerinden sigortasız olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1.Mahkeme kararına karşı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 25.04.2011 tarihli ve 2009/17438 E., 2011/6017 K. sayılı kararında; Mahkemece, davalı iş yerine ait bütün bilgi ve belgelerin celp edilmesi, bordro ve komşu iş yeri tanıkları tespit edilerek beyanlarının alınması, Kurum raporu olup olmadığının araştırılması gerektiği, davanın kısmen reddine karar verildiğinden davada kendisini vekille temsil ettiren davalılar lehine vekalet ücreti takdir edilmemesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı
1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 08.05.2014 tarihli ve 2011/406 E. 2014/295 K. sayılı kararıyla; işyerinin Uzunköprü sınırlarında olması, komşu işyeri tanıklarının burada bulunması, keşif yapılma ihtimali ve delillerin işyerinin bulunduğu yerde toplanmasının kolay ve ekonomik olması, Uzunköprü’de Sosyal Güvenlik Merkezinin bulunması nedeniyle bu nitelikteki davalardan yetki kamu düzeni ile ilgili bulunduğundan Mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın görevli yetkili Uzunköprü İş Mahkemesine gönderilmesine (Taraflardan birinin 6100 sayılı Kanun'un 20 nci maddesi uyarınca 2 hafta içerisinde kararı veren Mahkemeye başvurarak talepte bulunması halinde dosyanın yetkili Mahkemeye gönderilmesine) karar verilmiş, karara karşı davalı ... vekili tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur.

2.Dairemizin 29.09.2014 tarihli, 2014/15725 E. 2014/18917 K. sayılı kararında; yetkisizlik kararı verilmesinin yerinde olmadığı, işin esasına girilerek karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Üçüncü Bozma Kararı
1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 25.09.2018 tarihli ve 2014/448 E. 2018/383 K. sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne, davacının davalı ...’a ait 165.22 sicil sayılı işyerinde Kuruma bildirilen süreler hariç 21.09.1996 – 12.09.2003 tarihleri arasında ayda 30 gün süre ile dönemin asgari ücretleri ile hizmet akdine dayalı sigortalı niteliğinde çalıştığının tespitine, 12.09.2003 – 22.11.2003 tarihleri arasında dönem yönünden dava açıldıktan sonra işverence diğer davalıya bildirim yapıldığı ve diğer davalı tarafından hizmetler kabul edildiğinden bu dönemle sınırlı istemin konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, karara karşı davalılar vekilleri tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.
2.Dairemizin 10.12.2019 tarihli, 2018/6917 E. 2019/9677 K. sayılı kararında; öncelikle kömür ocağını işleten ...'in ocağın açık olduğu dönemler, ocaktaki çalışma şekli ve çalışan kişiler hakkında beyanının alınması, dosya içeriğinde 20.08.1996 tarihinde ocağın kapatıldığı bilgisi olduğuna göre kapatma işlemini yapan birimin araştırılması, ocağın kapatılmasından sonra yeniden açılma tarihinin belirlenmesi, Türkiye Taş Kömürü Kurumundan ocağın açık kapalı olduğu dönemlerin sorulması, bu şekilde kömür ocağının açık ve faaliyette olduğu dönemlerin tespit edilmesi, dosyada dinlenen tanıkların bildirilen çalışmalarının kesintili olması nedeniyle Kurum denetim raporu ve Sulh Hukuk Mahkemesinin tespit dosyası getirtilerek, çalışmanın kesintili, kısmi süreli olup olmadığının, mevsimsel çalışma yapılıp yapılmadığının belirlenmesi, talep edilen dönemde bordrolarda çalışması bulunan kişilerden re'sen tanık tespiti yapılarak dava konusu ile ilgili beyanlarının alınması, bu şekilde yapılacak araştırma sonucunda elde edilecek deliller değerlendirilmek suretiyle hüküm kurulması gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Davanın kısmen kabulüne, davacının davalı ... ...’a ait 165.22 sicil sayılı işyerinde Kuruma bildirilen süreler hariç 07.10.1996 – 12.09.2003 tarihleri arasında Ekim ayından Mart ayı sonuna kadar haftada 5 gün ayda 20 gün süre ile hizmet akdine dayalı sigortalı niteliğinde çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 12.09.2003 – 22.11.2003 tarihleri arasındaki dönem yönünden dava açıldıktan sonra işverence diğer davalıya bildirim yapıldığı ve diğer davalı tarafından hizmetler kabul edildiğinden bu dönemle sınırlı istemin konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, yeterli inceleme yapılmadan hüküm kurulduğu, davalı ... vekili, çalışmanın ispatlanamadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 21.09.1996-23.11.2003 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ve 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddeleridir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davalı Kurum ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Kurum ve davalı ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgilisinden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

15.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.