İZMIR 5. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/617 Esas
KARAR NO : 2024/152 Karar
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 20/09/2021
KARAR TARİHİ : 22/02/2024
Mahkememizde görülen İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 20/09/2021 tarihli dava dilekçesi ile; davacı şirketin davalıdan 14/09/2020 tarih, ... yevmiye nolu araç satış sözleşmesi ile ... plakalı ... Çekicisi aracı satın aldıklarını, aracın hasarsız ve kazasız olduğunun davalı tarafından beyan edildiğini, araç satın alındıktan sonra motorda bir takım aksaklık ve arızaların olduğunun fark edilmesi üzerine aracın servise gönderildiği, servis tarafından aracın incelenmesi sonucunda ilk tespitte aracın hasarlı olduğu, motorun daha önce açılıp revize edildiğinden tekrar revizeye uygun olmadığını ve tamamen yenisi ile değişmesi gerektiğini, pistonlarda arıza ve çatlak görüldüğü, eksantrik ve piyano horozlarının bozuk olduğunun görüldüğünü, aracın bu hali ile kullanılamaz durumda olduğu gibi bir çok esaslı ayıbın daha da olduğunun tespit edildiğini, davalı tarafa ayıbın giderilmesi hususunda telefon ile iletişime geçildiğini, akabinde Karşıyaka ... Noterliğinin 07/04/2021 tarih, ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile zararın giderilmesinin talep edildiğini, sonuç alınamadığını, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Değişik İş Sayılı dosyasında delil tespiti talep edildiğini, yapılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile araçta maddi hasarın ve işçilik bedeli 70.904,34 TL olduğunu, tamir süresinin 20 gün olduğunu, ikame araç bedelinin ise 8.000,00 TL olmak üzere toplam 78.904,34 TL zararın tespit edildiğini, aynı zamanda motorun komple indirilememiş olması sebebi ile kesin bir tespit yapılamadığını, ayrıntılı inceleme istenmiş ise de söz konusu talebin uzun süre sürüncemede kaldığından aracın tamir edilmek zorunda kalındığını, yapılan tamir sonrası giderlere ilişkin faturalara dayalı olarak İzmir ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ve ... Esas sayılı takip dosyaları ile icra takibine gidildiğini, davalı tarafından icra takibine itiraz edildiğini, yargılamanın devamı sonrasında davanın kabulüne dair verilecek kararın ifa edilebilir olması ve sonuçsuz kalmaması için davalının taşınır, taşınmaz malları ile alacaklarına ihtiyaten haciz kararı verilmesi ile davalı tarafa %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava ettikleri görülmüştür.
Dava dilekçesinin davalıya tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından verilen yanıt dilekçesi ile, müvekkili aleyhine yapılan icra takiplerinde borca itiraz ile birlikte yetki itirazında bulunulduğunu, müvekkilinin ikametgahının Kemalpaşa'da olduğunu, yetkili İcra Dairesinin Kemalpaşa İcra Dairesinde olduğunu, Kemalpaşa ilçesindeki ticari davalarda Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğunu, müvekkilinin 14/09/2021 tarihli araç satış sözleşmesi ile 650.000 km'deki iveco markalı çekici - BD romork çekicisi aracı 130.000,00 TL bedelle davacıya sattığını, müvekkil satıcı araç satışı gerçekleşmeden önce aracın tüm kusurlarını davacı tarafa bildirdiğini ve davacı alıcı bu kusurları kabul ederek aracı satın aldığını, müvekkilinin aracın motorunun satıştan bir buçuk ay önce yapıldığını, davacı alıcıya bildirdiğini ve davacı satın aldıktan sonra sekiz ay kullandığını, aracın tekniğine aykırı ve yoğun kullanılması ile sürücü hataları sebebiyle de motor hasarları olabileceğini, satıştan sekiz ay sonra motor arızasının meydana gelmesinde davalı satıcının sorumlu tutulamayacağını, müvekkilinin davacı ile arasındaki yakın ilişkinin bozulmasını istememesi nedeniyle kusurlu olduğunu kabul etmemekle birlikte aracın geri verilmesi ve bedelin davacıya iade edilebileceğinin teklif edildiği halde davacının bu teklifi kabul etmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... ve ... E sayılı takip dosyalarının uyap üzerinden dosyamız içine alındığı görülmüştür.
İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasının yapılan incelemesinde alacaklının dosyamız davacısı şirket olduğu, borçlunun dosyamız davalısı gerçek kişi olduğu, ... plakalı aracın tamir bedeli olarak 135,00 TL , 11.770,50 TL ve 95.138,68 TL bedelli 3 adet faturadan kaynaklı toplam 107.044,18 TL alacağın davalıdan tahsilinin istendiği, takibe ve yetkiye itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.
İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasının yapılan incelemesinde alacaklının dosyamız davacısı şirket olduğu, borçlunun dosyamız davalısı gerçek kişi olduğu, ... plakalı ayıplı aracın ek tamir bedeli olarak 7.080,00 TL bedelli faturadan kaynaklı alacağın davalıdan tahsilinin istendiği, takibe ve yetkiye itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.
İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyası celp edilerek dosyamız arasına alınmış, dosyada bilirkişi olarak atanan bilirkişi tarafından düzenlenen raporun dosyaya sunulduğu ve taraflara tebliğ edildiği, davalı vekilinin rapora itiraz dilekçesini sunduğu, ek raporun ise tebliğine ilişkin herhangi bir kaydın bulunmadığı anlaşılmıştır.
... plakalı aracın trafik kayıtları ve devirlerini gösterir tüm kayıtlar celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Dava, davacı ile davalı arasında ikinci el çekici aracın satışına ilişkin ticari ilişki olduğu, davacı tarafından satın alınan araçta oluşan arızanın motorda ki ayıp nedeni ile oluştuğu, bu nedenle de aracın tamir edildiği, tamir masrafının davalı tarafından karşılanması gerektiği iddiası ile davalı aleyhine başlatılan iki ayrı icra takibine itirazın iptali istemiyle Mahkememiz nezdinde iş bu davanın açıldığı, davalı tarafça icra müdürlüğü dosyasında yetkiye itiraz edildiği, ayrıca meydana gelen arızanın kullanım veya sürücü hatasından oluşabileceği hususuna ilişkin olduğu görülmüştür.
Her ne kadar icra takiplerinin yapıldığı yere ilişkin yetki itirazında bulunulmuş ise de, satım sözleşmesine konu aracın davacı uhdesinde iken iddia edilen şekilde ayıplı olduğu beyan edilmiş olmakla, gerek davacının bulunduğu yerin İzmir yetki alanında içinde kalması, gerekse sözleşme sonrası sözleşmeye bağlı yükümlülüklerin iddia edilmiş olması dikkate alınarak alacaklının bulunduğu yer icra dairesinin yetkili olduğu görülmekle, yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Dava konusu ... plakalı aracın önceki malik durumunu da gösterir trafik kayıtları celp edilerek dosyamız içine alınmıştır.
Davalının nakliye işi ile iştigal ettiği, satıma konu aracın ticari araç olduğu ve davacı şirketin ticari şirket olduğu görülmekle, dava konusu uyuşmazlık yönünden mahkememizin görevli olduğu kabul edilmiş ve yargılamaya bu şekilde devam edilmiştir.
Dava konusu aracın tamirine ilişkin kayıtların davacı tarafça dosyaya sunulduğu görülmüştür.
Davacı tarafça ve davalı tarafça bildirilen tanıklar dinlenmiştir.
Davacı şirket tarafından satın alınan ... plakalı aracın hangi tarihte satıldığı, satıldıktan ne kadar sonra nasıl bir arızanın meydana geldiği, meydana gelen arızanın araçta ki hangi kısımda oluştuğu ve bu kısmın daha öncesinde müdahale edilen yer olduğu iddiası dikkate alındığında daha öncesinde müdahale edilmiş olmasının bu arızaya neden olup olmayacağı, motorda ki arızanın sürücü hatası veya normal kullanımla dahi olsa meydana gelip gelmeyeceği, motorda ki arızanın motorun ayıplı olmasından kaynaklı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın gizli veya açık bir ayıp olup olmadığı, motorda iddia edilen müdahalenin aracın ayıplı olmasına neden olup olmadığı, davacı tarafça yaptırılan tamirat bedellerinin araçta ki arıza ile uyumlu olup olmadığı, davalının ikinci el araç satışı konusunda satış sırasında ayıba ilişkin herhangi bir yükümlülük üstlenip üstlenmediği, üstlenmemiş olsa dahi tespit edilen arızanın niteliğine göre bu ayıptan sorumlu olup olmayacağı tespiti için dava konusu ... Plakalı araç üzerinde makine mühendisi bilirkişi aracılığı ile keşif yapılmış, keşiften sonra dosyanın tevdi edildiği bilirkişi tarafından 02/07/2023 tarihli raporun dosyaya sunulduğu görülmüştür.
Raporun yapılan incelemesinde; dava konusu araç üzerinde yapılan keşif sırasında çekicinin kilometresinin 864.265,60 km de olduğu, araç kabini öne yatırılarak yapılan motor yağı kontrolünde motor yağ seviyesinin en alt seviyede olduğu ve aracın motor yağ seviyesi düşük ikaz lambasının yanmakta olduğu, satış sonrası taraflar arasında yapılan Whatsaap yatışmalarında aracın körükler, frenler , mazot sensörü, kayıt deposu, akü, lastikler arka kapakların kollarında problem olduğu, göstergelerde sorun olduğu, mazot deposunda delik olduğu şeklinde bilgi alış verişlerinin yapıldığı, davacı Şirket tarafından davalıdan satın alınan ... plakalı İveco marka çekicinin yaşına ve bakımlarına bağlı olarak ortaya çıkan arızaları dışında bir arıza ortaya çıkmadığı ancak 7 ay çalışma süresi sonunda motor arızası ile karşılaşıldığının anlaşıldığı, aracın satın alınması öncesinde ciddi bir Ekspertiz Firmasında kontrol ve testleri yapılmış olsaydı yapılacak motor testlerinde aracın motorunun % olarak gücü, performansı, yağ yakıp yakmadığı, karterde su olup olmadığı, motor şanzıman yağ kaçakları, mazot deposundaki delik, özellikle lastiklerin dıştan bakılınca, aşınma durumlarının tespitinin yapılabilecek olduğu, davacı tarafından satın alınan aracın, satın alınmış olduğu 14/09/2020 tarihinden davalıya ihtarnamenin çekilmiş olduğu 07/04/2021 tarihine kadar ... ile yazışma yapılan lastik, akü, mazot deposu, fren arızaları dışında motorla ilgili bir durumun olmadığı ve aracın 7 ay boyunca çalıştırıldığı, meydana gelen motor arızasının şayet davalı tarafından 40.000,00 TL karşılığında motor revizyonu yaptırıldı ise revizyonda kullanılan motor malzemelerinin yeterli kalitede olmaması veya yapılan işçiliklerin uygun olmaması nedeniyle motor arızası oluşabileceği veya 7 ay boyunca aracın kullanımı ve bakımının yeterli özen ve dikkatli yapılmaması neticesinde ortaya çıkmış olabileceği, meydana gelen olayın bu haliyle Ayıp olarak kabul edilemeyeceği yönünde kanaat bildirildiği görülmüştür.
Raporun taraflara tebliğ edildiği, davacı vekilinin rapora itiraz dilekçesini dosyaya sunduğu, itiraz edilen hususlar yönünden rapor düzenlenmek üzere dosyanın yeniden bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından düzenlenen 28/01/2024 tarihli ek raporun dosyaya sunulduğu görülmüştür.
Ek raporun yapılan incelemesinde, davacının aracı satın almadan 1 ay önce motorunun yenilendiği, davalı tarafından beyan edilmiş olmakla aracın satın alınmasından sonra 8 ay içinde belirlenen arızayı yapıp yapmayacağının tespiti yönünden motor revizyonunda kullanılan motor malzemelerinin orijinal ve yeterli kalitede olmaması veya yapılan rektifiye ve motor toplama işçiliklerinin tekniğine uygun olmaması nedeniyle motor arızası oluşabileceği veya araç sürücüsü ve bakım ekibini 7 ay boyunca aracın kullanımı ve periyodik bakımlarının yeterli özen ve dikkatli yapmaması sonucunda belirlenen arızaların meydana gelebileceği, motoru yenilenmiş bir araçta periyodik bakımlara uyulmaması, motor yağı ve filtrelerinin zamanında değiştirilmemesi, kalitesiz yakıt kullanılması ve eksik motor yağı ile çalışılması hallerinde de bu tür arızaların meydana gelebileceği, belirtilen hususlar aracın markası ve modeli ne olursa olsun motor revizyonuna ihtiyaç gösteren bir araçta kullanılması gereken başlıca motor malzemelerinin orijinal olmaması, blok ve kapak rektifiye işlemlerinin ehil kişilerce yapılmaması, motor toplama işinin uzman kişilerce yapılmaması hallerinde toplanan motorlarda bir süre sonra bu tür arızalar çıkma ihtimalinin bulunabileceği yönünde kanaat bildirildiği görülmüştür.
Davacı tarafça davalıdan ... plakalı 2011 model çekici ve römork çekicisi aracın 14/09/2020 tarihinde satın alındığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafından satın alınan araçta motor arızası oluştuğu iddiası ile davalı adına İzmir ... Noterliğinin 07/04/2021 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesinin düzenlendiği ve aracın ayıplı olduğu iddiasında bulunulduğu, araçtaki arıza nedeniyle kanun gereği seçimlik haklardan olan ayıp oranında satış bedelinden indirim talep edildiği görülmüştür.
Davacı tarafça davalı aleyhine başlatılan takip dosyalarında araç içi yapılan tamirat bedellerini gösterir fatura bedellerinin tahsili isteminde bulunulduğu görülmekle satış bedelinden indirim seçimlik hakkını kullanmadığı anlaşılmıştır.
Davacı taraf dava konusu aracın satın alındığı tarihten itibaren ayıplı olduğu iddiasında bulunmuş ve bu ayıbın giderilmesi için yapılacak tamirat bedelinin davalı tarafından karşılanması gerektiği iddiasında bulunulmuştur, dava konusu aracın satın alındığı tarihin 14/09/2020 olduğu tarafların kabulünde olup teslime ilişkinde bu tarihin kabul edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Gerek dinlenen tanıklar ve gerekse taraflar arasında mevcut ... yazışmalarına göre dava konusu aracın motorunun yenilendiğinin davacı tarafa bildirildiği bunun haricinde araçtaki diğer eksik ve bakımı gerekli hususların davacıya bildirildiği ve davacının aracı bu koşulları bilerek satın aldığının kabulü gerektiği anlaşılmıştır. Zira dava konusu aracın satış bedelinin piyasa koşullarından daha az olduğu beyanında bulunulmuş, davacı tarafın bu hususa herhangi bir itirazının olmadığı görülmüştür.
Taraflar arasındaki asıl ihtilaf dava konusu araçta motor arızasının gizli veya açık ayıp olup olmadığı yönündedir.
Dava konusu aracın satıldığı tarihte 650.000 km'de olduğu ve aracın 130.000,00 TL ye satıldığı hususun davalı tarafça beyan edildiği görülmekle, keşif tarihi itibari ile aracın km'sinin 864.265,60 km'de olduğu, yaklaşık 210.000 km mesrafe gittiği bu mesafenin 7 aylık sürede gerçekleştiği anlaşılmıştır. Bu belirtilen mesafede kullanım sonucu, bu nevi bir aracın , bu nevi bir arıza yapması hususunda alınan rapora göre motor yenileme sırasında yapılan işçilik ve malzeme yanında aracın kullanımı sırasında aracın bakım ve servis işlemlerinin süresinde ve yeterince yapıldığını gösterir delillerinde dosyada bulunmadığı, kaldı ki keşif sırasında araçtaki yağ seviyesinin en alt seviyenin altında olduğu, aracın bu hali ile kullanıldığını da görülmüştür.
Davacı tarafça satın alınan aracın ikinci el araç olduğu ve araç üzerinde birden fazla yerde tamir ve tadilat gerektiği taraf tanıklarının beyanlarına ve yazışmalara göre anlaşılmaktadır. Bu durumda davacı şirketin aracın motoruna ilişkin incelemeyi satın aldıktan itibaren TTK md.23 ve TBK 'da gösterilen süreler içinde yaparak veya yaptırarak ayıp ihbarında bulunması gerektiği ancak teslimden itibaren 8 günlük süre içinde inceleme veya incelettirme yaptırdığına ilişkin herhangi bir işlemi gösterir delillin dosyada mevcut olmadığı, davacının ayıp ihbarını süresinde yapmadığının kabulü gerektiği, bu hali ile ayıba dayalı olarak tamir bedelini davalıdan talep etme hakkının doğduğunun kabulünü gerektirir herhangi bir delilin dosyada tespit edilemediği anlaşılmış davanın reddine ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın REDDİNE,
Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcının peşin alınan 1.378,34 TL harcın mahsubu ile 13.818,43‬ TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden vekilin harcadığı emek ve mesaiye karşılık yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre 18.259,87 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan 40,00 TL tebligat ve yazışma giderinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunun mad.18/A-13 hükmü uyarınca dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve tarafların anlaşamamaları nedeni ile Adalet Bakanlığı Bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Karar kesinleştiğinde artan gider avansının taraflara ödenmesine,
Dair karar, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvuru yolu açık olmak üzere davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/02/2024
Yazman...
e-imzalı
Yargıç ...
e-imzalı