İZMIR 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/541 Esas
KARAR NO : 2024/144
DAVA : Ticari Şirket (Tescil)
DAVA TARİHİ : 23/06/2023
KARAR TARİHİ : 20/02/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; Müdürlüğümüzün Merkez... sicil numarasında kayıtlı ... hakkında, İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas Sayılı dosyasından gönderilen 25/11/2022 tarihli müzekkere ekinde yer alan mahkeme kararı ile şirketin ortağı olan...'ın şirket ortaklığından bedelsiz olarak çıkmasına izin verilmesine karar verildiğinin bildirildiğini, Müdürlüğün sicil kayıtlarının tetkikinde... Otomotiv Taşımacılık Turizm İnşaat Temizlik Hizmetleri Gıda Bilişim Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin 29/04/2008 tarihinde Müdürlüğümüze tescil edildiğini, ..., ... ve ...'in kurucu ortak olarak yer aldığı, ilk elli yıl için ...'in şirket müdürü olarak seçildiğinin tespit edildiğini, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... K sayılı 08/09/2021 tarihli kararı ile ...'ın ... 'nin ortaklığından bedelsiz olarak çıkmasına izin verildiğini, söz konusu mahkeme kararının 10/01/2022 tarihinde kesinleştiği tespit edildiğini, Müdürlüklerine bildirilen mahkeme kararı gereği, söz konusu kararın tescili için TSY'nin 36. Maddesi gereği tescile davet işlemlerinin yürütüldüğünü, davalı şirkete gönderilen 30/11/2022 tarihli yazı ve şirketin en son yetkilisi olan ...'e 30/11/2022 tarihli ... sayılı yazı ile mahkeme kararının tescili için TTK'nın 33. Maddesi ve TSY'nın 36. Maddesi gereği tescile davet işlemlerinin uygulanması gerektiği, gerekli evraklar ile veya tescilden kaçınma için haklı bir sebebi var ise ispata elverişli delillerle beraber 30 gün içerisinde Müdürlüklerine başvurulmasının ihtar edildiğini, 30/11/2022 tarihli ve 30/11/2022 tarihli Sayı ... sayılı ihtarname) Ancak yasal süresinde tescilden kaçınma sebeplerine ilişkin herhangi bir bildirimde bulunulmadığı gibi tescil için de başvurulmadığını, bunun üzerine TTK'nın 33/ll fıkrası gereği idari para cezası uygulanması için İzmir Valiliği'ne bildirimde bulunulduğunu, İzmir - Valiliği'nin 02/06/2023 tarihli ... Sayılı yazısı ile ilgili şirket hakkında idari para cezası uygulandığının bildirildiğini, İzmir Valiliği'nin idari para cezası uygulanmasına ilişkin kararına rağmen tescil talebinde bulunmaması, kaçınma sebeplerinin de bildirilmemesi sebebiyle TTK'nın 33/1IlI fıkrası gereği mahkememize başvurduklarını, bu nedenlerle Müdürlüklerinin Merkez-... sicil numarasında kayıtlı ... hakkında, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...K sayılı 03/08/2021 tarihli kararı ile dava dışı ...ın ortaklıktan çıkmasına dair kararının Ticaret Sicili Müdürlüğü tarafından resen tescili ile çıkan ortağın payının kime iktisap ettirileceğine, yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Ticaret Sicil kayıtları, Mahkememizin... Esas sayılı dosyası delil olarak değerlendirilmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE;
1-Dava, sicil müdürlüğünün davetine rağmen, davalı şirketin dava dışı ortağına ait şirket hisselerinin ortaklıktan çıkmaya yönelik mahkeme kararı doğrultusunda devri hususunun tescil edilmemesi nedeniyle mahkemece karar verilmesi istemine ilişkindir.
2-Ticaret sicili 6100 sayılı TTK'nun 24. ve devamındaki maddelerde düzenlenmiştir. TTK'nun 32/3. maddesinde; "Tescil edilecek hususların gerçeği tam olarak yansıtmaları, üçüncü kişilerde yanlış izlenim yaratacak nitelik taşımamaları ve kamu düzenine aykırı olmamaları şarttır.", 31. maddesinde; "Tescil edilmiş hususlarda meydana gelen her türlü değişiklik de tescil olunur. Tescilin dayandığı olgu veya işlemler tamamen veya kısmen sona erer ya da ortadan kalkarsa sicildeki kayıt da kısmen yahut tamamen silinir.Her iki hâlde 27 ilâ 30 uncu madde hükümleri geçerlidir.", 33. maddesinde; "Tescili zorunlu olup da kanuni şekilde ve süresi içinde tescili istenmemiş olan veya 32 nci maddenin üçüncü fıkrasındaki şartlara uymayan bir hususu haber alan sicil müdürü, ilgilileri, belirleyeceği uygun bir süre içinde kanuni zorunluluklarını yerine getirmeye veya o hususun tescilini gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispat etmeye çağırır. Sicil müdürünce verilen süre içinde tescil isteminde bulunmayan ve kaçınma sebeplerini de bildirmeyen kişi, sicil müdürünün teklifi üzerine mahallin en büyük mülki amiri tarafından bin Türk Lirası idari para cezasıyla cezalandırılır. Süresi içinde kaçınma sebepleri bildirildiği takdirde, sicilin bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesi, dosya üzerinde inceleme yaparak tescili gerekli olan bir hususun bulunduğu sonucuna varırsa, bunun tescilini sicil müdürüne emreder, aksi takdirde tescil istemini reddeder. Süresi içinde tescil isteminde bulunmayan veya kaçınma sebeplerini bildirmeyen kişinin ikinci fıkradaki cezayla cezalandırılması bu fıkra hükmünün uygulanmasına engel oluşturmaz.", 34. maddesinde; "İlgililer, tescil, değişiklik veya silinme istemleri ile ilgili olarak, sicil müdürlüğünce verilecek kararlara karşı, tebliğlerinden itibaren sekiz gün içinde, sicilin bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile itiraz edebilirler. Bu itiraz mahkemece dosya üzerinden incelenerek karara bağlanır. Ancak, sicil müdürünün kararı, üçüncü kişilerin sicilde kayıtlı bulunan hususlara ilişkin menfaatlerine aykırı olduğu takdirde, itiraz edenle üçüncü kişi de dinlenir. Bunlar mahkemeye gelmezlerse dosya üzerinden karar verilir." şeklinde düzenlemelere yer verilmiştir.
3-Davalı ...'nin 16/05/2008 tarihli 7064 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nin 737. Sayfasında yayımlanan şirket anasözleşmesinin 4. maddesine göre şirketin tescil ve ilan edilmiş adresinden ayrılmış olmasına rağmen, yeni adresini süresi içinde tescil ettirmemiş şirket için bu durum fesih sebebi sayılacağının düzenlendiği görülmüştür.
TTK’nın 636/1-a maddesine göre, şirket sözleşmesinde öngörülen sona erme sebeplerinden biri gerçekleşmişse, şirket sona erer.
4-Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün TTK 33.maddesi uyarınca uygulayacağı tescil prosedüründe öncelikle hakkında tescili gerektiren bir değişiklik bulunan şirkete usulüne uygun olarak tescile davet yazısının tebliğ edilmesi gerekmektedir. Gerek kanun metninde gerekse Ticaret Sicili Yönetmeliği'nin 36. Maddesinde yer alan "tescil başvurusunda bulunmakla yükümlü kişileri, otuz gün içinde tescil başvurusunda bulunmaya veya tescili gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispat etmeye çağırır. Bu davette, kanuni dayanaklar gösterilmek suretiyle davetin gerekçesi, tescili gereken belgeler ve tescil yükümlülüğünün yerine getirilmemesinin yaptırımları belirtilir." düzenlemesi uyarınca tescil yükümlüsü kişilere ihtarlı davetiye tebliğ edilmeksizin mahkemeden tescil talep edilmesi mümkün değildir.
5-Dosya kapsamının incelenmesinden İzmir Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün 30/11/2022 tarihli tescile davet yazısı bulunduğu, dava dilekçesi ekinde yazının muhatabına tebliğine dair bir delil bulunmadığı, mahkememizce 05/07/2023 tarihli tensip zaptının 14 nolu ara kararı ile tescile davet yazısının davalı şirkete tebliğine dair belgelerin sunulması hususunda davacı ... müdürlüğüne süre verildiği, verilen süre içerisinde davacı tarafça 2 adet tebligat gönderi hareket bilgisinin dosyaya sunulduğu, ... takip koduyla kayıtlı postanın adres yetersizliği nedeniyle iade edildiği,... takip koduyla kayıtlı postanın ise adreste tanınmama nedeniyle iade edildiği görülmüştür.
Mahkememizce davalı şirket adına çıkartılan tebligatların da yine adreste tanınmama ve adres yetersizliği nedeniyle iade edildiği görülmüş, yapılan kolluk araştırmasında ticaret siciline kayıtlı olan adres ve çevresinde davalı şirketin tanınmadığına, böyle bir şirketin belirtilen adreste bulunmadığına dair 30/10/2023 tarihli kolluk araştırma tutanağı düzenlendiği görülmüştür.
Buna göre, mahkemeden tescil talebinde bulunulmadan önce tescil mükellefiyeti bulunan şirkete usulüne uygun olarak tescile davet yazısının tebliğ edilerek süresi içerisinde beyanda bulunulmaması veya tescil talebinde bulunulmaması halinde bu hususta mahkemeden talepte bulunulması, tebliğ yapılamaması veya şayet şirketin kayıtlı adresinde faaliyet göstermediğinin ve yeni faaliyet adresinin anlaşılması halinde yukarıda açıklanan anasözleşme hükmü ve TTK’nın 636/1-a maddesi gereğince Ticaret Bakanlığı tarafından şirketin feshi davası açılması gerektiği (Bkz. aynı yönde Yargıtay... Hukuk Dairesi'nin ... Karar sayılı ilamı ve Bursa Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi'nin ... Karar sayılı ilamı) halde, davalı şirkete tescile davet yazısı tebliğ edilmeksizin, ayrıca adresten ayrılma ve yeni adresin tescil edilmemesi halinde şirketin feshine ilişkin prosedür işletilmesi gerektiği halde doğrudan tescile zorlama davası açılması yerinde görülmemiştir.
6-Dava öncesinde davalı şirkete tescile davet yazısı gönderilmesi mahiyeti itibariyle özel nitelikte bir dava şartıdır. Zira bu eksiklik nedeniyle esastan ret kararı verilmesi halinde bu husus kesin hüküm teşkil edeceğinden tescile davet prosedürüne ilişkin usul işlemlerinin yerine getirilmemesinin dava şartı noksanlığı olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu durumda usul işlemlerinin tamamlanarak aynı hususta yeni bir dava açılabileceği gözetilerek davanın özel
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın davalı şirkete tescile davet yazısı tebliğ edilmeksizin açıldığı anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 114/2. ve 115/2. Maddeleri uyarınca özel dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL harçtan peşin olarak alınan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 247,7‬0-TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu karar verildi.20/02/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır