İSTANBUL 4. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/270 Esas
KARAR NO : 2024/106

DAVA : Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ : 20/04/2022
KARAR TARİHİ : 22/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...’nin hissedarlarından olduğunu, davalı tarafından 23/03/2022 tarihinde gerçekleştirilen Genel Kurul toplantısından önce müvekkiline Genel Kurul toplantısının gündemine ilişkin bilgilendirme yazısı gönderildiğini, söz konusu genel kurul toplantısı 23.03.2022 tarihinde gerçekleştiğini, genel kurul toplantısında kanuna ve hukuka aykırı birçok karar alındığını, söz konusu kararlara karşı müvekkili ... ve birtakım hissedarlar muhalefette bulunmuşsa da söz konusu kararların oy birliği ile alındığını, davalı kooperatifin 2021. Yılı olağan genel kuruluna ilişkin müvekkili ...'a bildirim yapıldığını, 2021 yılı olağan genel kurul toplantısının gerçekleştiğini, hukuka ve kanuna aykırı karaların alındığını, davalı kooperatif tarafından hukuka aykırı kararlar alındığından davalı kooperatifin yönetim kurulunu cezalandırılması gerektiğini, açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile ...Kooperatifi'nin 23/03/2022 tarihli genel kurul kararının icrasının ve bu kararlar çerçevesinde yönetim kurulu tarafından işlem yapılmasının dava sonuna kadar tedbiren durdurulmasına, ...'nin ... tarihli genel kurul 3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17,18 ve 19. Gündem maddelerine ilişkin alınan kararların iptaline, kooperatif yönetim kurulu Koop. K. Ek 2. madde uyarınca cezalandırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; genel kurul toplantısı usul ve yasaya uygun şekilde yapıldığını, toplantıya katılan üyelerin tüm şerh ve itirazlarının kayıt altına alındığını, davacının tedbir talebinin kabul edilemeyeceğini, zira ihtiyati tedbire ilişkin şartların mevcut olmadığını, davacı tarafça kooperatif yararına alınan kararların haksız ve dayanaksız şekilde iptalinin talep edildiğini, zilyetliğin tespiti davasına yönelik verilen yetki de iddia edilenin aksine genel kurulda tartışıldığını, itirazı olan üyelerin itirazlarının tutanağa işlendiğini, alınan işbu kararla üyelerin haklarının korunmasının hedeflendiğini, kooperatifçe alınan tüm kararlar usul ve yasaya uygun olduğunu, gündemdeki tüm maddelere kötü niyetli olarak genel kurulda yapılacak müzakerelere dahi katılmadan önceden peşin olarak hazırlanan yazılı bir itirazla itiraz eden davacı ve diğer paydaşların kötü niyetle hareket ettiğini, izah olunan nedenlerle haksız ve dayanaksız davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Bilirkişi raporu, ... 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, ticaret sicil kayıtları, müzekkere cevapları, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE:
Dava, Kooperatif genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık konusu; davalı kooperatifin ... tarihli genel kurulun 3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17,18 ve 19 numaralı gündem maddelerinin dava dilekçesinde anlatılan nedenlerle alınan kararların dürüstlük kuralı, hukuk ve kanuna uygun olup olmadığı ve iptali şartlarının oluşup oluşmadığı ile Kooperatif YK üyelerinin Kooperatifler Kanunu Ek 2. Madde uyarınca cezalandırılıp cezalandırılmayacaklarına ilişkindir.
Davalı Kooperatifin kayıtları ile defter ve belgelerin incelenmesi hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir durum olduğundan bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Bilirkişiler ilk olarak 23.10.2023 tarihli rapor hazırlayarak dosyaya sunmuştur. Tarafların Kooperatif defter ve kayıtlarının yerinde incelenmediği, bilirkişilerce benzer dosyalarda Kooperatif kayıtları üzerinde yapılan incelemenin esas alındığı itirazı üzerine bu kez defter ve kayıtların yerinde incelenerek hazırlanan 18.01.2024 tarihli ek rapor dosyaya sunulmuştur. Anılan bilirkişi ek raporunda;
"1. Davaya konu 23.03.2022 tarihinde yapılan 2021 hesap yılına ait yönetim ve denetim kurulu faaliyet raporlarının ayrı ayrı 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 86. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkartılmış 11.06.2008 tarihli ve 26903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış olan tebliğ hükümlerine uygun olarak düzenlendiği,
2. Davacının davaya konu genel kurul toplantısına asaleten katıldığı ve5, 6, 7, 9,10,11,12,13,14,15,16,17,18,19 no.lu kararlarda red oyu kullandığı gibi alınan bu kararlara karşı muhalefet şerhini toplantı tutanağına kanun ve ana sözleşme hükümlerine uygun olarak derç ettirdiği, toplantıya katılıp muhalefet şerhini tutanağa derç ettiren davacının iptal edilebilir nitelikteki bu kararlar yönünden iptal talebinde bulunma şartını yerine getirmiş olduğu,
3. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 51.madde ve Ana sözleşmenin toplantı ve karar nisabını belirleyen 33.maddesine göre kooperatifin dağılması, diğer bir kooperatif ile birleşmesi veya ana sözleşmenin değiştirilmesi kararlarında, kullanılan oyların 2/3’ ünün aranacağı, 1163 sayılı kanunun kooperatiflerin dağılmasını düzenleyen 81 mad sinde ise 21.10.2021 tarihinde yapılan son değişiklik ile kooperatiflerin tür değiştirerek Anonim şirkete dönüşebileceğinin düzenlendiği,
4. Davaya konu genel kurulun 19 no.lu gündem maddesiyle kooperatifin 100 ortaklı bir anonim şirkete dönüşmesi için gerekli hazırlıkların yapılması ve bu hususta yönetim kuruluna gerekli çalışmaları yapması hususunda 20 kabul 5red oyuna karşılık oy çokluğu ile karar alınmasında karar nisabında nitelikli 2/3 çoğunluğun sağlandığının tespit edilmesi nedeniyle tür değişikliğine ilişkin işlemlerin yürütülmesine dair alınan bu kararda, karar nisabının bulunduğu yönünde sonuç ve kanaate ulaşıldığı,
5. Davalı kooperatifin davaya konu genel kurulunda alınan tüm kararlarında toplantı ve karar nisabı yönünden 1163 sayılı kanun ve ana sözleşme hükümlerine aykırılığının bulunmadığı,
6. Genel kurul toplantılarının geçerli olması için, ortaklar tarafından yapılan beyanlar ile muhalif kalanların muhalefet sebeplerini, genel kurulda sorulan soruları, verilen cevapları, yapılan seçimler ile alınan kararları içeren bir tutanağın düzenleneceği , toplantıya asaleten ve vekaleten katılanların sayısı ile her karar için kullanılan olumlu ve olumsuz oyların sayılarının ayrıca tutanakta gösterilmesi gerektiğinden , genel kurulda alınan kararların bu yön itibariyle 1163 sayılı kanun ve ana sözleşmeye hükümlerine uygun olduğu yönünde sonuca ulaşıldığı,
7. Genel kurulda alınan bir kararın varlığından bahsedebilmek için genel kurulca oylama yapılarak red ve kabul yönünde bir karar alınması gerektiği, aksi halde genel kurulda alınmış mevcut bir kararın varlığından bahsedilemeyeceğinden olmayan bir karar aleyhine de iptal davasının açılmasının mümkün olmayacağı, bu nedenle davacı yanca iptali istenen 3 ,4, 8 nolu kararlarda genel kurulda kabul ve red yönünde oylama yapılarak kanun ve ana sözleşmeye uygun olarak mevcut bir karar bulmadığından bu maddeler yönünden iptal talebinde bulunulamayacağı,
8. Kooperatif ortaklarının geçmiş dönemden kalan aidat borçlarına ilişkin uygulanan faizlerin tek sefere mahsus olmak üzere geçmişe etkili olacak şekilde silinmesine dair oy çokluğu ile alınan 10 nolu kararın 1163 sayılı kanunun 23. Maddesinde tanımlanan eşitlik ilkesine aykırı olması , nedeniyle iptalinin gerekeceği yönünde sonuç ve kanaate ulaşıldığı,
9. Davacı ...’ın ortaklıktan çıkarılmasına dair alınan 31 Ocak 2022 tarih, ... sayılı yönetim kurulu kararının oy çokluğu ile onaylanmasına dair alınan 12 no lu kararın yukarıda açıklanan nedenlerle iptalinin gerekeceği yönünde sonuç ve kanaate ulaşıldığı,
10. Davaya konu 5, 6, 7, 9, 11,13 , 14, 15, 16, 17 18, 19 nolu kararların 1163 sayılı kanunun 42. Maddesinde tanımlanan genel kurulun görev ve yetkisi içinde olması ve alınan kararlarda karar nisabının bulunduğunun tespit edilmesi karşısında, bu kararlar yönünden iptal koşullarının oluşmadığı ve iptal istemine konu bu kararların ana sözleşmeye, kanuna ,dürüstlük kuralına ve eşitlik ilkesine aykırı olmadığı,
11. Kök Raporumuzdaki görüşlerimizi ve yerinde inceleme sonuçlarımızla birlikte bu ek raporda ilave açıklamalar da yaparak tekrar ettiğimiz..."
Görüşlerine yer verilmiştir.
Davalı Kooperatifin kayıtları ile defter ve belgelerin incelenmesi hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir durum olduğundan HMK md. 266 gereği bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Bilirkişi tarafından yapılan inceleme gerekçeli, tarafların ve hakimin denetimine açık olmakla hükme esas alınmıştır.
İptali istenen 3 nolu gündem maddesi yönünden; Yönetim Kurulu tarafından hazırlanarak genel kurula sunulan 2021 yılı Yönetim Kurulu Faaliyet raporuna ilişkin olup, sunulan raporun genel kurulda okunduğu ve müzakere edildiğine ilişkin bilgiler yer aldığı, iptali istenen 3 nolu gündem maddesinde yönetim kurulu faaliyet raporunun kabul ve reddine yönelik genel kurulca oylama yapılarak somut bir karar alınmadığı, yönetim kurulu faaliyet raporunun genel kurula sadece okunduğu anlaşılmaktadır.
İptali istenen 4 nolu gündem maddesi yönünden; Denetim Kurulu Raporuna ilişkin olup, denetim kurulu tarafından hazırlanan ve genel kurula sunulan 2021 yılı Denetim Kurulu raporuna ilişkin olarak genel tutanağında, sunulan raporun genel kurulda okunduğu ve müzakere edildiğine ilişkin bilgiler yer aldığı, iptali istenen 4 nolu gündem maddesinde denetim kurulu faaliyet raporunun kabul ve reddine yönelik genel kurulca oylama yapılarak somut bir karar alınmadığı, denetim kurulu faaliyet raporunun genel kurula sadece okunduğu anlaşılmaktadır.
3 ve 4 numaralı gündem maddelerinde iptale tabi alınmış bir karar bulunmadığından davacının iptal talebi kabul görmemiştir.
İptali istenen 5 nolu gündem maddesi yönünden; 2021 yılı Bilanço ve Gelir Tablosuna ilişkin olup, yönetim kurulu tarafından hazırlanan ve genel kurula sunulan 2021 yılı Bilanço ve Gelir Tablosuna ilişkin olarak genel kurul tutanağında, Bilanço ve Gelir Tablosunun genel kurulda okunduğu ve müzakere edildiğine ilişkin bilgiler yer aldığı müzakereler sonucunda yapılan oylamada Bilanço ve Gelir Gider Tablosu’nun 20 kabul, 5 red oyuna karşılık oy çokluğu ile kabulünekarar verilmiştir.
Genel Kurul üyelerine sunulan Kooperatifin 2021 yılı Bilanço ve Gelir-Gider Tablosu üzerinde bilirkişi aracılığı ile yapılan incelemede önemli kalemlerin ticari defter kayıtlarıyla ve Yönetim Kurulu Yıllık Çalışma Raporu ve Denetim Kurulu Raporuyla uyumlu olduğu, Kooperatifin 2021 yılı Bilanço ve Gelir Tablosu üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde eksik veya yanlış bir tespite ulaşılamadığı, rakamların ticari defter kayıtlarına uyumlu hazırlandığı anlaşılmıştır.1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 42. Maddesinde tanımlanan genel kurulun görev ve yetkisi içinde olması ve alınan kararlarda karar nisabının bulunduğunun tespit edilmesi karşısında, söz konusu genel kurul kararının kanun ve ana sözleşme, dürüstlük kuralına ve eşitlik ilkesine aykırı olmadığından iptal talebinin reddine karar verilmiştir.
İptali istenen 6 nolu gündem maddesi yönünden; 2021 yılı Yönetim Kurulu üyelerinin ve Denetim Kurulu üyelerinin ibrasının genel kurula sunulduğu 5 red ve 14 kabul oy çokluğuyla kabul edildiği, kooperatifin 2021 Yılı Yönetim Kurulu Yıllık Çalışma Raporu, Denetim Kurulu Raporu, Bilanço ve Gelir-Gider Tablosu’ndaki bilgilerin kanun, ana sözleşme ve ticari defter kayıtlarıyla uyumlu olduğu, yanlış veya eksik bir tespit yapılmadığından koşulları oluşmayan iptal talebi yerinde görülmemiştir.
İptali istenen 7 nolu gündem maddesi yönünden; 2022 yılı tahmini bütçesinin genel kurula sunulmasına ilişkin olup, ilgili madde 20 kabul 5 red oyuna karşılık oyçokluğu ile kabul edilmiştir. Genel kurul tarihinden itibaren üyelerden tahsil edilecek aylık aidat tutarının 8.000 TL, yıllık 96.000 TL ve 2022 yılı toplam aidat tutarının 3.264.000 TL olmasına geciken aidat ödemeleri için ortaklardan gecikme faizi tahsil edilmemesine, yönetim kurulu üyelerine 5.000.TL huzur hakkı ödenmesine devam edilmesine 20 kabul 5 red oyuna karşılık oy çokluğu ile karar verildiği görülmüştür.
2021-2022 yıllarında TÜİK’in mevcut enflasyon oranı ve harcanması gereken emek ve mesai miktarı göz önünde tutulduğunda, 2021 yılında yönetim kurulu üyesi başına 5.000 TL huzur hakkı miktarının makul olabileceği, benzer şekilde 2019 ve 2020 yılına ait genel kurullarda üye aidatının 5.000 TL olduğu göz önünde tutulduğunda ayrıca sürmekte olan hukuk danışmanlığı masrafları da dikkate alındığında 2021 yılı genel kurulunda kararlaştırılan 8.000 TL aidat bedelinin ihtiyaçlara uygun ve makul olabileceği kanaatine ulaşılmıştır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 42. Maddesinde tanımlanan genel kurulun görev ve yetkisi içinde olması ve alınan kararlarda karar nisabının bulunduğunun tespit edilmesi karşısında, söz konusu genel kurul kararının kanun ve ana sözleşme, dürüstlük kuralına ve eşitlik ilkesine aykırı olmadığından iptalini gerektirecek bir işlemin mevcut bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
İptali istenen 8 nolu gündem maddesi yönünden; ilgili madde için genel kurul tutanağında, kooperatifin taraf olduğu zilyetlik tespiti ve tapu kaydına tescil davalarından 195/6 parsel ile ilgili dava sonucunda yapılacak muhtemel milli emlak 2B bedellerine ilişkin ödemeler konusunda genel kurula bilgi verildiğinin belirtildiği, 8 nolu gündem maddesinde genel kurulca oylama yapılarak somut bir karar alınmadığı, bu nedenle ortada iptali istenecek 8 nolu bir karar karar bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davacının da içinde yer aldığı 5 ortak tarafından 8 nolu gündem maddesi için; ...’a ödenecek ücretlerin daha önce ... ile yapılmış olan ve yürürlükte olan sözleşme gereğince ... İnşaata yüklendiği şeklinde şerh düşülmüş ise de, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 42. Maddesinde tanımlanan genel kurulun görev ve yetkisi içinde olması ve alınan kararlarda karar nisabının bulunduğunun tespit edilmesi karşısında, söz konusu genel kurul kararının kanun ve ana sözleşme, dürüstlük kuralına ve eşitlik ilkesine aykırı olmadığından iptalini gerektirecek bir işlem bulunmamaktadır.
İptali istenen 9 nolu gündem maddesi yönünden; ilgili madde için genel kurul tutanağında; davaların sonuçlanmasından sonra kooperatifin işlemlerinin hacmi ve parasal büyüklükler artacağından, kooperatifin yeniden yapılandırılması amacıyla yönetim kurulu tarafından uluslararası standartta kurumsallaşma sağlanması adına buna uygun kadro kurulması, ofis kiralanması, personel ulaşımı için yeterli araç satın alınması yahut kiralanması için yönetim kuruluna yetki verilmesine ve bu doğrultuda yönetim kuruluna 2022 yılına mahsus olmak üzere 474.000 TL bütçe tahsis edilmesine 20 kabul 5 red oyuna karşılık oy çokluğu ile karar verilmiştir.
Davalı Kooperatif tarafından hazırlanan 2021 yılı bütçesine ilişkin tablo incelendiğinde “dava ve takip ve avukatlık gideri için toplam 600.000 TL’nin bütçelendiği bilirkişi raporundan anlaşılmıştır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 42. Maddesinde tanımlanan genel kurulun görev ve yetkisi içinde olması ve alınan kararlarda karar nisabının bulunduğunun tespit edilmesi karşısında, söz konusu genel kurul kararının kanun ve ana sözleşme, dürüstlük kuralına ve eşitlik ilkesine aykırı olmadığından iptal talebi kabul edilmemiştir.
İptali istenen 10 nolu gündem maddesi yönünden; ilgili madde için genel kurulda, ortakların geçmiş dönemden kalan aidat borçlarına ilişkin uygulanan faizlerin tek sefere mahsus olmak üzere geçmişe etkili olacak şekilde silinmesine 20 kabul 5 red oyuna karşılık oy çokluğu ile karar verilmiştir.
Davacı tarafça aidat ödemesini yapan üyelerden gecikme faizi alındığı halde bu güne kadar ödeme yapmayanların gecikme faizinin affı, ödeme yapanlara karşı haksızlık olacağından bahisle şerh düşülmüştür. Kooperatifler Kanunu 23. maddesine göre “Ortaklar bu kanunun kabul ettiği esaslar dahilinde hak ve vecibelerde eşittirler."
1163 Sayılı Kooperatifler Kanunun 23. maddesinde karşılığını bulan eşitlik kuralı gereğince kooperatif ortakları hak ve yükümlülüklerde eşit olup, kooperatif aynı durumdaki ortaklarına eşit işlem yapmak zorundadır. Kooperatif, diğer ortaklardan gecikme faizi almış ise, süresinde aidat borcunu ödemeyen diğer üyelerden de gecikme faizi alması gerekmektedir. Bu nedenle Genel kurulun geçmişe etkili olmak üzere gecikme faizlerinin silinmesine dair alınan 10 nolu kararın iptali gerekmektedir.
İptali istenen 11 nolu gündem maddesi yönünden; ilgili madde için genel kurulda, üye aidatlarını ödemeyen ortaklarla ilgili kooperatif ana sözleşmesi 14. Madde ile 1163 sayılı kooperatifler kanununun 27. Maddesi uyarınca işlem yapılması ve bu hükümler gereği ortaklıktan çıkartılma işlemlerini yapmak üzere yönetim kuruluna yetki verilmesine 20 kabul 5 red oyuna karşılık oy çokluğu ile karar verilmiştir.
Bilirkişiler tarafından kooperatif kayıtları üzerinde yapılan incelemede; 2021 yılında ortakların ödedikleri aidat bedelleri için herhangi faiz geliri tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı, Kooperatifin 31.12.2021 tarihi itibariyle ortaklarından gündemin 7. Maddesinde açıklandığı üzere 795.737,94 TL alacağının bulunduğu, bu alacak rakamı içerisinde 2021 öncesindeki dönemlerde tahakkuk etmiş faiz alacağının bulunabileceği tespitlerine yer verilmiştir. Bu nedenle, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 42. Maddesinde tanımlanan genel kurulun görev ve yetkisi içinde olması ve alınan kararlarda karar nisabının bulunduğunun tespit edilmesi karşısında, söz konusu genel kurul kararının kanun ve ana sözleşme, dürüstlük kuralına ve eşitlik ilkesine aykırı olmadığından iptalini gerektirecek bir işlemin mevcut bulunmadığı kabul edilmiştir.
İptali istenen 12 nolu gündem maddesi yönünden; İlgili madde için genel kurulda, kooperatif üyeliğinin tesisi ile ilgili usulüne uygun olarak alınmış bir yönetim kurulu kararı bulunmayan ve kooperatif ana sözleşmesi uyarınca sermaye taahhüdünün diğer ortaklarca ödenmiş taksiti ile diğer ortakların her birinin o tarihe kadar ödemiş oldukları paralara eşit meblağı ödemeyen ve bunlara ilişkin kayıtları, istenmesine rağmen sunmayan ...’ın ortaklıktan çıkarılmasına dair alınan 31 Ocak 2022 tarih, ... sayılı yönetim kurulu kararının 20 kabul 5 red oyuna karşılık oy çokluğu ile onaylanmasına karar verilmiştir.
İlgili maddede geçen "kooperatif üyeliğinin tesisi ile ilgili usulüne uygun olarak alınmış bir yönetim kurulu kararı bulunmayan" nedeni yönünden;
Kooperatif ortaklığı, kooperatif yetkili organlarının bu hususta alacağı açık bir kararla gerçekleşebileceği gibi, bu hususta açık bir karar olmasa bile kooperatifin bu kişi ile üyesi sıfatıyla yazışmalar yapması, onu genel kurullara çağırması, belirli miktarda ödeme kabul etmesi veya konut tahsis ve teslim etmesi ve tadilata izin verilmesi şeklinde somut ilişkiler ile zımnen de gerçekleşebilir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16/son maddesine göre, çıkarma kararı kesinleşinceye kadar ortakların, hak ve yükümlülükleri devam eder. İhraç kararı alınsa dahi kesinleşmesine kadar yapılan ödemeler, mevcut ortaklığın kapsamında yapılması gereken ödemeler olup, zımni yeni bir üyeliğe esas alınması gereken ödemeler değildir. İhraç kararın kesinleşmesinden sonra yapıldığı kooperatifçe bilinerek kabul edilen ödemeler bu şekilde benimsenmiş ise, zımni üyeliğe konu olabilir. (Yargıtay 23. HD 2013/5241 E, 2013/7129 K)
Davacı ...’a ilişkin olarak bilirkişiler tarafından kooperatif Üye Kayıt Defteri üzerinde yapılan incelemede, davacının ... olarak 24.05.2002 tarihinde 37 sırada üye olarak kaydedildiği, üyeliğinden dolayı kooperatife 31.12.2021 tarihi itibariyle 25.000 TL borcunun bulunduğu, üye olarak kooperatife ödemiş olduğu avans tutarının ise 31.12.2021 tarihi itibariyle 61.439,74 TL olduğu tespit edilmiştir. Davacının , davalı kooperatife .... tarihinde ... numaralı ortak olarak üye olduğu, üyeliği istifa eden ...' dan devraldığı, ... ın da bu üyeliği ... numaralı üye ... ın vefatı nedeniyle miras yolu ile elde ettiği ve ... ın ... tarihinde üyelikten istifa ettiği, davacının davalı kooperatife yönelik üyelik sorumluluklarını mali olarak yerine getirdiği, davacıdan aidat tahsilatı yapıldığı ve bu aidatların kooperatif hesaplarında tutulduğu ve aidatların hesaplarda ki diğer paralar ile beraber kullanıldığı, davalı kooperatifin davacıyı üye olarak kabul ettiği, kooperatif ile ilgili olarak sürekli olarak mail veya diğer iletişim kanalları ile bilgi verdiği, davacının 22.06.2019 tarihinde yapılan genel kurulda divan başkanı olduğu, 08.04.2021 tarihli 2020 yılı genel kurulu denetleme raporunun incelenmesinde denetim kurulu üyesi olduğu, tespit edilmiştir. Tüm bu tespitler davacının davalı Kooperatif üyesi olduğunu göstermektedir.
İlgili maddede geçen " Kooperatif ana sözleşmesi uyarınca sermaye taahhüdünün diğer ortaklarca ödenmiş taksidi ile diğer ortakların her birinin o tarihe kadar ödemiş oldukları paralara eşit meblağı ödemeyen ve bunlara ilişkin kayıtları istenmesine rağmen sunmaması" nedeni yönünden;
Kooperatif ortaklığından çıkarılma nedenleri ve esasları Kooperatifler Kanunu'nun 16 ncı maddesinde düzenlenmiş olup, bu madde gereğince ortaklar ana sözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar. Kooperatiflerde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen ortakların Kooperatifler Kanunu'nun 27 nci maddesindeki prosedüre uyularak kooperatiften çıkarılmasına karar verilebilmektedir.
Parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen ortağın ihraç edilebilmesi için ilk olarak ihtar gönderilmesi gerekir. Söz konusu ihtar ile ortağın "uygun bir süre" içinde yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiği, aksi hâlde Kooperatifler Kanunu'nun 27 nci maddesi ve ana sözleşmenin ilgili maddesi gereğince gerekli işlemlerin yapılacağı bildirilmelidir. Ortağa verilecek uygun süre ana sözleşmede belirlenecek olup tip ana sözleşmelerde bu süre "on gün" olarak belirlenmektedir. Bu süre istemin ortağa tebliğinden itibaren başlar. Kooperatif ortağı ilk ihtara uymadığı takdirde ikinci bir ihtarda bulunulur. Bu ihtarın tebliğinden itibaren "bir ay" içinde ortağın yükümlülüklerini yerine getirmesi istenir. (YHGK 2022/6-1054 E, 2023/88 K,)
Davacının ödemelerinde gündem maddesinde yazılı olduğu gibi eksikliklerin olması halinde davalı kooperatif tarafından , davacıya aidat ödemelerini yerine getirmesi amacıyla Kooperatifler Kanunu'nun 27 nci maddesi ve ana sözleşmenin ilgili maddesi gereğince ihtarname çekilmeli ve ödememe ısrarında bulunması halinde ortaklıktan çıkarılmasına karar verilmelidir. Dava dosyasının incelenmesinde bu yönde alınan bir karar ve ihtarnameye rastlanmadığından 12 nolu gündem maddesinin iptaline hükmedilmiştir.
İptali istenen 13, 14, 15,16,17, 18 ve 19 nolu gündem maddeleri yönünden;
13 nolu gündem maddesi; İlgili madde için genel kurulda, ortaklıktan çıkarmalar nedeniyle kooperatif ortaklık yapısında doğacak zararları önlemek, yakında doğacak ağır kooperatif yükümlülüklerini karşılayabilmek ve konut projesini gerçekleştirmeyi finanse edebilir bir ortaklık yapısı oluşturmak üzere toplam ortak sayısının 100’ü aşmayacak şekilde yeni ortaklar alınmasına 20 kabul 5 red oyuna karşılık oy çokluğu ile karar verildiği, 14 nolu gündem maddesi; İlgili madde için genel kurulda, geçmiş dönem kooperatif yönetim tarafından imzalanmış hizmet alım sözleşmelerinin incelenmesi, birikmiş borçların temerrüde düşmeyecek şekilde makul miktarlarda ödemelerle tasfiye edilmesi, gereksiz ve etkisiz olanların feshedilmesi konusunda yönetim kuruluna yetki verilmesine 20 kabul 5 red oyuna karşılık oy çokluğu ile karar verildiği, 15 nolu gündem maddesi; İlgili bu madde de Yönetim Kuruluna kooperatifin hali hazırda devam etmekte olan Zilyetliği Tespit Davalarının sonuçlandırılması amacına yönelik olarak sulh, trampa, takas, davadan feragat ve temyizden feragat, uyuşmazlıkların alternatif çözüm yollan ile sonuçlandırılması dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere Kooperatifin tarafı olduğu Zilyetliği Tespit davaları konusunda Genel Kurulca, Yönetim Kurulu'na verilecek yetkilerin müzakere edilerek tartışıldığı ,Müzakereler ve sonrasında yapılan oylama sonucu "Yönetim Kurulu'na, kooperatifin hali hazırda devam etmekte olan Zilyetliği Tespit Davalarının sonuçlandırılması amacına yönelik olarak sulh, trampa, takas, davadan feragat ve temyizden feragat, uyuşmazlıkların alternatif çözüm yollan ile sonuçlandırılması dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere Kooperatifin tarafı olduğu Zilyetliği Tespit davaları konusunda tam yetki verilmesine 20 kabul, 5 ret oyu ile oyçokluğu ile karar verildiği, Davacının da içinde yer aldığı 5 ortak tarafından ilgili gündem maddesi için devam eden davaların sulh yoluyla çözümlenmesine gerek olmadığı yönünde muhalefet şerhini tutanağa derç ettirildiği görülmüştür. 16 nolu gündem maddesi; İlgili bu madde de kooperatifin, ... A.Ş. ile yapmış olduğu, 16.06.2016 tarihli "Taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi" ile 16.06.2016 tarihli Alacağın Devri (temlik) sözleşmesinin feshinin görüşülmesi ve müzakeresi sonucunda yapılan oylamada "... A.Ş. ile yapılan 16.06.2016 tarihli "Taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi" ile 16.06.2016 tarihli "Alacağın Devri (temlik) sözleşmesinin" feshedilmesi konusunda Yönetim Kurulu'na yetki verilmesine 20 kabul ,5 ret oyu ile oyçokluğu karar verildiği, 17 nolu gündem maddesi; İlgili bu madde de Yönetim Kurulu'nca yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen, 16.06.2016 tarihli "Taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi" ile 16.06.2016 tarihli "Alacağın Devri (temlik) sözleşmesi" imzalanma sürecine denk gelen ve yapılan temlik ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında Kooperatifi zarara uğratacak nitelikte organize bir şekilde düzenlenmiş olma ve suç niteliği olma ihtimali olan sözleşme ile ilgili olarak Genel Kurul'a bilgi verildiği yapılan müzakereler sonucunda "Kooperatifi zarara uğratacak nitelikte organize bir şekilde düzenlenmiş olma ve suç niteliği olma ihtimali olan sözleşme ile ilgili olarak gerekli yasal sürecin başlatılması ve suç duyurusunda bulunulmasına ve yönetim kuruluna yetki verilmesine 20 kabul 5 red oyuna karşılık oy çokluğu ile karar verildiği, 18 nolu gündem maddesi; İlgili bu maddede Kooperatif amaçlarına uygun olarak 10.000,00-TL/m2 azami birim fiyatla ... Ili ... İlçesinde ortak başı 1.000.000-TL olmak üzere toplam 34.000.000-TL bedelle özel mülkiyetten arsa ve arazi satın alınması, tapu tescil vb. her türlü resmi işlemlerin yapılması için Yönetim Kurulu'na yetki verilmesi, bu arsa bedelinin üyelerden Yeni yatırım bedeli olarak ayrıca istenilmesine 20 kabul 5 ret oyu karşılığı oy oyçokluğu ile karar verildiği, 19 nolu gündem maddesi; İlgili bu maddede Kooperatifin 100 ortaklı bir anonim şirkete dönüştürülmesi hususunun görüşülmesi ve buna ilişkin iş ve işlemlerle ilgili çalışma yapılması konusunda Yönetim Kurulu'na görev ve yetki verilmesi hususunun görüşülmesine geçilerek ,Kooperatifin anonim şirkete dönüştürülmesi işlemlerine başlanması, bu amaçla ilgili raporların hazırlanması ve en geç Temmuz ayına kadar olağanüstü genel kurul yapılarak söz konusu tür değişikliğinin genel kurul onayına sunulması için Yönetim Kurulu'na yetki verilmesine 20 kabul 5 ret oyuna karşılık oy çokluğu ile karar verildiği, anlaşılmıştır.
Anılan gündem maddelerinin görüşülmesinde 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 42. Maddesinde tanımlanan genel kurulun görev ve yetkisi içinde olması ve alınan kararlarda karar nisabının bulunduğunun tespit edilmesi karşısında, söz konusu genel kurul kararının kanun ve ana sözleşme, dürüstlük kuralına ve eşitlik ilkesine aykırı olmadığından iptal talebi kabul edilmemiştir.
Kooperatif YK üyelerinin Kooperatifler Kanunu Ek 2. Madde ye aykırı eylemleri tespit edilemediğinden YK üyelerinin cezalandırılmasına ilişkin talebin reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile davalı kooperatifin ... tarihli ... sayılı yönetim kurulunun 10 ve 12 nolu kararlarının iptaline, diğer talepler yönünden davanın reddine,
2-Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile kalan 346,90 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-Davacı vekili lehine 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davalı vekili lehine 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL peşin harç, 80,70 TL başvuru 11,50 TL vekalet harcı, 511,50 TL posta ve 12.000,00 TL bilirkişi giderinden ibaret toplam 12.684,40 TL yargılama giderinin kabul ve red oranları dikkate alınarak 6.342,20 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacılar taraf üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/02/2024

Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır