İSTANBUL 17. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO:2023/491 Esas
KARAR NO:2024/7

DAVA:Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:25/09/2023
KARAR TARİHİ:11/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... Ltd. ... gemisinin emniyetli yönetim şirketi olduğunu, ilgili jeneratöre ilişkin ödemenin bu şirket tarafından gerçekleştirildiğini, .... Ltd. şirketi, ödemenin kendisi tarafından gerçekleştirilmesi nedeniyle zarara uğradığını, .... Ltd.'nin ise ... gemisinin sahibi olduğunu, bu yüzden ... A.Ş. ile imza altına alınan ilgili sözleşmede .... Ltd. alıcı sıfatını haiz olduğunu, malikinin... Co. Ltd. olan ve acentelik faaliyetleri Türkiye'de müvekkili şirket ... A.Ş. tarafından yürütülen ... isimli, ... IMO numaralı, ... Cumhuriyeti bayraklı gemide kullanılmak üzere, ... A.Ş.'den ... marka ... model ve ...-... Seri No'lu dizel jeneratör satın alındığını, ... gemisinin İskenderun Limanı'na yanaşmış vaziyette iken gemide görevli çarkçıların jeneratörden bir uğultunun geldiğini fark etmeleri üzerine jeneratörün çalışmasının durdurulduğunu, karterin açılarak içine bakıldığını ve neticede karterin içerisinde düzeneğin içinde bulunmaması gereken metal parçalarının bulunduğunun fark edildiğini, öncelikle jeneratörün satın alındığı ve markanın Türkiye distribütörü olan davalı şirket ile temasa geçildiğini, yapılan incelemeler neticesinde davalı şirketçe de söz konusu jeneratörün arızalı olduğu kabul edildiğini lakin arızanın jeneratörde kullanılan yakıttan kaynaklandığının belirtildiğini, satın alma sözleşmesi gereğince yakıttan kaynaklanan arızaların garanti kapsamında olmadığı belirtilerek servis, bakım ve yedek parça hizmetleri için ücret talebinde bulunulduğunu, müvekkilinin söz konusu makineyi tamir ettirdiğini ve bu çerçevede davalı karşı tarafa 10.363,91 USD (22.09.2023 tarihi itibariyle Merkez Bankası Döviz Satış Kuruna Göre 27.152,80 TL) ödeme yapıldığını, ilgili jeneratörün tamiri için taraflarınca ödenen tutarın taraflarına ödenmesine, jeneratörün kullanıldığı ... gemisinin jeneratörün tamiri gerekçesiyle tersaneye çekilmesi nedeniyle geminin sabit giderleri, yakıt kumanya gibi sarf malzemlerinin tutarları, tersaneye giriş çıkış ücretleri, geminin yapacağı seferlerden mahrum kaldığı kâr başta olmak üzere tarafların uğradığı bütün zararların öncelikle yapılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edilmesi ve sonrasında karşılanmasına, bütün alacak kalemlerine temerrüt tarihinden itibaren en yüksek ticari avans faiz işletilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın, davacı tarafın dava sıfatı yokluğundan husumetten reddi gerektiğini, dava konusu jeneratörün, yanlış yakıt kullanımı nedeniyle arızalandığını, jeneratöre yetkili servis dışında müdehale yapıldığını,, her anlamda sözleşmesel garanti şartlarının ihlal edildiğini, ... firmasına ait ... gemisine konulan ... ... marin dizel jeneratör seti 11.11.2022 tarihinde İskenderun limanında ... servis tarafından ayarları yapılarak gemi yüküyle test sonrası sorunsuz şekilde teslim edildiğini, 10.02.2023 tarihinde ... gemisinde bulunan motorda bir uğultu sebebiyle jeneratör karterini kontrol için gemi personeli tarafından açtıklarında metal parçaları bulduklarını söylenerek, 15.02.2023 tarihinde müvekkilden servis talep ettiğini, 17.02.2023 tarihinde gemiye teknik ekip gönderildiğini ve jeneratörün incelendiğini, teknik ekip ilk olarak motor karterinin daha önce yetkili servis gözetimi olmadan gemi personeli tarafından söküldüğünü ve yağın tamamen boşaltılmış olduğununun gözlemlendiğini, gemiye gönderilen yetkili servisin, ilk olarak motorda görsel olarak direkt ana yatak ve kol yatağı kontrollerinin yapıldığını, yataklarda ve gezi aylarında herhangi bir problem görülmediğini, makine kasnak tarafından el ile döndürüldüğünü ve herhangi bir sıkışma veya sürtünme görülmediğini, daha sonra altı numaralı gözde sıcaklığa dayanaklı özel alaşım metalden üretildiğini, piston tepesinin tamamen eridiğinin gözlemlendiğini, bunun sebebi yanma odasında yakıt kaynaklı aşırı yanma olduğunu, buna yakıtın kalitesi, yakıtın temizliği, yakıtın bulunduğu tankın temizliği ve yakıtın kükürt oranı gibi etkenler sebep olmadığını, makinenin normal çalışma prensibinde erime kaynaklı hasar olması mümkün olmadığını, akabinde beş nolu pistonda kısmi hasar ve gömleklerde piston hasarı sebepli krepaj gözlemlendiğini, bunun nedeni altı numaralı gözdeki yakıt kaynaklı aşırı yanma sonucu oluşan erime olduğunu, motorda gözlemlenen yanma kaynaklı hasarın oluşma nedeni yakıt kaynaklı olduğu ilk incelemede dahi açıkça anlaşıldığını, söz konusu zararı veren yakıt, yanma sonrası makineye zarar vermiş ve yanma sonucu parçalarda erime meydana geldiğini, bu derece bir zararın makinenin kendi çalışma prensibi çerçevesinde harici bir etki olmadan meydana gelmesi ya da üretim kaynaklı olmasının mümkün olmadığını, ... Gemisi ve alım satım konusu jeneratör üzerinden yapılmayan tespiti; ne teknik ne de hukuken kabulü mümkün olmadığını, işbu dava, muhteviyatı gereği belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, belirli ve belirlenebilir alacağın belirsiz olarak açılması hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; ... isimli gemide kullanılmak üzere davalıdan satın alınan jeneratörün ayıplı çıkması nedeniyle meydana gelen zararın tazmini isteğine ilişkindir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 03/10/2023 tarih, ... sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiş ve yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Mahkemenin görevi HMK'nun 114.maddesi gereğince kamu düzeni ile ilgili bir dava şartı olduğundan, HMK'nun 115.maddesine göre yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gerekmektedir.
Mahkememiz 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nun 5.maddesi uyarınca Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu 1.Dairesinin 10/07/2012 tarih ve 1888 sayılı kararıyla Türk Ticaret Kanunundan ve diğer kanunlardan doğan Deniz Ticaretine ve Deniz Sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde ... Ltd.nin ... gemisinin emniyetli yönetim şirketi olduğunu, ilgili jeneratöre ilişkin ödemenin bu şirket tarafından gerçekleştirildiğini, gemide kullanılmak üzere, .... A.Ş.'den ... marka ... model ve ...-... Seri No'lu dizel jeneratör satın alındığını, jeneratörün arızalanması üzerine davalının servis, bakım ve yedek parça hizmetleri için ücret talebinde bulunulduğunu, müvekkilinin söz konusu makineyi tamir ettirdiğini belirterek tamir için ödenen bedelin iadesi ile meydana gelen zararın tazminini talep etmiştir.
Dosyaya davalı ...Ş. ile ... Co Ltd. arasında düzenlenen 26/04/2022 tarihli 39.000,00 USD bedelli , bir adet jeneratör setinin satımına ilişkin satış sözleşmesi sunulmuştur. Buna göre taraflar arasındaki uyuşmazlık TBK 207 ve devamı maddelerinde düzenlenen alım satım ilişkisinden kaynaklanmaktadır. Uyuşmazlık TTK'nın 5. kitabında düzenlenen deniz ticaretinden veya deniz sigortasından kaynaklanmadığı gibi, deniz ticaretine ilişkin hükümlerin uygulanmasını gerektirecek iddia ya da savunma da bulunmamaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın çözümü bakımından Mahkememiz görevli değildir.
TTK 1352. Maddesinde geminin işletilmesi, yönetimi, korunması ve bakımı için sağlanan eşya, malzeme, kumanya, yakıt, konteynerlar dahil teçhizat ve bu amaçlarla verilen hizmetler deniz alacağı olarak kabul edilmiş ise de bu husus "cebri icraya ilişkin özel hükümler" başlığı altında düzenlenmiş olup, ihtiyati haciz taleplerine ilişkindir. Görev tayininde taraflar arasındaki temel hukuki ilişkinin esas alınması gerekmektedir. Nitekim deniz ticaretinde kullanılacak konteynerın satışına ilişkin olarak Mahkememizin ... sayılı dosyasında verilen görevsizlik kararının istinaf edilmesi üzerine yapılan incelemede İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 2022/1523 Esas 2022/1187 Karar sayılı ilamında da taşıma ilişkisinden bağımsız olarak yapılan konteyner satışında Mahkememizin görevli olmadığı, bu durumda taraflar arasında taşıma ilişkisi bulunup bulunmadığının tespiti gerektiği belirtilmiştir.
Bu açıklamalara göre 26/04/2022 tarihli sözleşme ile satın alınan jeneratörün gemide kullanılacak olmasının ihtiyati haciz talebi dışındaki esas davada Mahkememizi görevli hale getirmeyeceği, tarafların tacir olduğu, uyuşmazlığın ticari satımdan kaynaklandığı anlaşılmakla davanın genel görevli Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden Mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Mahkememizin karşı GÖREVSİZLİĞİNE, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunun tespiti ile görevsizlik kararının yasa yoluna başvurmaksızın kesinleşmesi halinde merci tayini bakımından dosyanın HMK 21/c maddesi gereğince 5235 sayılı yasanın 36/2 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
2-Yargılama gideri ve vekalet ücretine yönelik taleplerin 6100 sayılı HMK'nun 331/2 maddesi gereğince görevli mahkeme tarafından DEĞERLENDİRİLMESİNE,
3-Sair hususların gerekçeli kararda hükme bağlanmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
11/01/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır