İSTANBUL 12. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/298 Esas
KARAR NO : 2024/127

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/05/2023
KARAR TARİHİ : 22/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkil aleyhine ... 25. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü icra takibi yoluyla takibe başlandığı, Müvekkil adına tarafımızca ... 37. İcra Hukuk Mahkemesinin ..sayılı dosyasında zaman aşımı nedeni ile borca itiraz edilmiş ve lehimize karar ihdas edildiği, takipten sonra açılan davada da hukuki yararın bulunması gerektiği, ödeme süresinde zamanaşımını ileri sürmeyen borçlunun zamanaşımına dayalı menfi tespit davası açması mümkün olmadığı, Müvekkil lehine ... 23. İcra Mahkemesinin ... E sayılı dosyasında zaman aşımı iddiası ileri sürüldüğü tüm bu nedenlerle müvekkilin 6.429,53 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesinini, karşı taraf banka aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini ve yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını vekaleten talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, menfi tespit talebine ilişkin olduğu anlaşıldı.
Dava konusu takip bonoya dayalıdır. Bu durumda zamanaşımı itirazında TTK 749 ve 750 maddelerinin uygulanması gerekir.
TTK 778(1)-h maddesi atfı ile uygulanması gereken TTK 749 maddesinde zamanaşımının vade tarihinden itibaren üç yıl olduğu, 750(1) madde de ise zamanaşımının dava açılması, takip talebinde bulunulması, davanın ihbar edilmesi veya alacağın iflas masasına bildirilmesiyle kesileceği, 751(2) maddede ise zamanışımı kesilince süresi aynı olan yeni bir zamanaşımı işlemeye başlayacağı düzenlenmiştir.
Borçlunun zamanaşımı defini süresi içerisinde ya dava sırasında ya da İcra takibi sırasında ileri sürmesi gerekir.
Borçlunun zamanaşımı definde bulunması üzerine bononun hamili, kambiyo hukukundan kaynaklanan haklarını kaybeder. Görüldüğü üzere burada bononun kambiyo senedi vasfını kazanmasından sonra zamanaşımı definin kaybettirici etkisi söz konusudur. Bu itibarla zamanaşımı definin kaybettirici etkisi nedeniyle zamanaşımına uğrayan bono alacağının, adi borca dönüşmesine imkân bulunmadığı gibi zamanaşımına uğrayan bononun da adi senede dönüşmesi mümkün değildir.
Zamanaşımına uğrayarak kambiyo senedi vasfını kaybeden bono adi senede dönüşmemekle birlikte bu bonodan HMK’nun 202. maddesi kapsamında (yazılı) delil başlangıcı olarak yararlanılabilecektir
Somut olayda; davacı tarafından ... 25.icra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı icra dosyasında kambiyo senedine özgü yolla icra takibi başlatıldığı, bonunun ödeme tarihinin 15/07/2019 olduğu, icra takibinin ise 29/12/2022 tarihli icra takibi itibariyle bononun zamanaşımına uğradığı, davalı vekili tarafından süresi içerisinde zamanaşımı itirazında bulunduğu, bu haliyle alacağın dayandığı bononun kambiyo vasfını yitirdiği anlaşılmıştır. Söz konusu belgenin TTK kapsamında kıymetli evrak niteliğini yitirmiş olması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmıştır.
Açılan davada, HMK 114/1-c maddesi uyarınca görev hususunun dava şartlarından olması gözetilerek HMK 138 maddesi de dikkate alınarak dava şartlarının öncelikle karara bağlanması gerektiği yine HMK 115/1 maddesi gereğince de dava şartlarının yargılamanın her safhasında mahkeme hakimliğince resen dikkate alınması gerektiği hususu ile HMK 1. maddesi gereğince görev hususunun kanunla düzenlenen kamu düzenine ilişkin olması hususları hep birlikte değerlendirilmiş ve öncelikle bu yönde karar vermek gerekmiştir. Görevli mahkemenin genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna kanaat getirildiğinden mahkememizin görevli olmaması nedeniyle davacının davasının HMK 114/1-c maddesindeki görev dava şartı yokluğundan, HMK 115/2 maddesi gereğince usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak düzenlendiği üzere;
1-6100 sayılı HMK'nun 114/1-ç. ve 115/2. maddeleri uyarınca, Mahkememizin yetkisizliği nedeniyle, davanın DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN USULDEN REDDİNE,
2-6100 sayılı HMK'nun 20/1. maddesi uyarınca, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın yetkili ve görevli ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE gönderilmesine,
3-6100 sayılı HMK'nun 331/2. maddesi uyarınca, yargılama giderlerinin yetkili ve görevli Mahkemece ele alınmasına,
4-6100 sayılı HMK'nın 20/1. maddesi uyarınca, kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde dava dosyasının yetkili Mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin, harç, vekalet ücreti, yargılama giderleri ve avans iadesi hususlarının Mahkememizce değerlendirileceğinin taraflara ihtarına,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde bu konuda yapılacak başvurunun harç ve masrafı karşılanmak suretiyle mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Daireleri nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/02/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır