DIYARBAKIR ASLIYE TICARET MAHKEMESI

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :

BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALILAR :

VEKİLİ :

DAVA : Ticari Şirket (Fesih İstemli)
DAVA TARİHİ : 22/02/2022
KARAR TARİHİ : 22/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Fesih İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Eski adıyla .....olan müvekkili ....., .....ile birlikte .....tarihli .....sayılı Türk Ticaret Sicil Gazetesinin 122.sayfasında yayınlanan .....Ticaret Limited Şirketi'ni kurduklarını, Şirketin TTK hükümlerine uygun olarak .....tarihinde Türk Ticaret Sicil Gazetesinde ilan olunduğunu, şirketin toplam sermayesinin .....Türk Lirası olup her biri .....Türk Lirası değerinde .....paya bölündüğünü, Bu paylardan .....paya karşılık gelen .....Türk Lirası ....., .....paya karşılık gelen .....Türk Lirası .....ait olarak şirketin kurulduğunu, müvekkili .....un payının bir kısmını devretmiş olduğundan şirket üzerinde .....adet paya karşılık gelen .....Türk Lirası değerinde payının bulunduğunu, diğer paydaş olan .....ise kalan .....adet paya karşılık gelen .....Türk Lirası değerinde paya sahip olduğunu, müvekkilinin şirketin kurucu ortağı ve aynı zamanda şirketin isim sahibi olduğunu, şirket ortaklarından ayrılanlar olduğunu ve şirket ortaklığına .....geldiğini, .....ortaklığa başlamasından sonra her şey olumsuz anlamda çok değiştiğini, .....davalı şirketin resmiyetteki ve görünürdeki ortağı ve yöneticisi olduğunu, ancak davalı .....ne şirket işlerinden ne de eğitim faaliyetlerinden anlamadığını, .....abisi .....yönlendirmesi ile ve davacı müvekkilin rızası hilafına şirket ortağı olduğunu, şirketin asıl ve gayriresmi ortağının .....olduğunu, müvekkilini şirketten uzak tuttuklarını, müvekkilinin en basit ve en haklı bilgi alma taleplerini bile iki kardeşin geri çevirdiklerini, davacı müvekkilinin şehirden ve şirketten uzakta olmasını fırsat bilen kardeşlerin şirketi istedikleri gibi yönettiklerini, ortaklara bilgi vermediklerini, şirketin kârını hiçbir zaman doğru göstermediklerini ve şirket kazancının çok büyük kısmını yasa dışı olarak kendilerine aldıklarını, müvekkilinin defalarca ihtarname göndermesine, şifahen ulaşmasına, konuşmaya çalışmasına, mesajlar göndermesine vb. birçok çabaya rağmen ....., .....veya şirketten herhangi olumlu bir dönüş olmadığını, hatta karşı yanın şirket bilgilerinin çoğunun gizli olduğunu, inceleme yapılamayacağını bile iddia ederek bilgi vermekten kaçındığını, davalı şirketin sürekli olarak zarar ettiğini, mal varlığının kötü yönetildiğini ve aslında kâr eden şirketin zarar ediyor gibi gösterildiğini, ortaklar arasındaki güven ilişkisinin sona erdiğini ve müvekkilinin ortaklıktan dışlandığını, müvekkilinin uzun süre şirkette hak ettiği maddi kazancı alamadığını, açıklanan nedenlerle: davacının ortak olduğu .....Ticaret Limited Şirketinin haklı nedenlerle feshine, bunun mümkün olmaması halinde davacı ortağa payının gerçek bedelinin ödenmesi ile davacı ortağın şirketten çıkarılmasına, davacının ödenmemiş payları hesaplanarak şimdilik .....-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak .....tarihinden itibaren ticari faizi ile tahsiline, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte .....-TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına, dava sürecinde tedbiren şirketi yönetmesi için bir kayyım atanmasına, şirket hisselerinin devrolunmaması adına hisselere ihtiyati tedbir konulmasına, Eldeki dava uğrunda gönderilen ihtarname bedelleri olan şimdilik toplam .....-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak dava tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı ....., müvekkili şirketin %90 lık hissesini yine müvekkili olan ......TL karşılığında .....tarihinde sattığını, ayrıca her ne kadar resmiyette davacının hisse oranı %10 olarak görünse de davacının gerçek hissesinin %5 olduğunu, ayrıca iddia edildiği gibi davacı yanın isim sahibi olduğu yönündeki beyanlarının gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafın beyan ettiği üzere davacı şahsın isminin .....olduğunu, müvekkili şirketin itibar kazanmasından sonra kendi şahsi isimini ve soy isimini mahkeme kararı ile .....yaptığını, davacı tarafın çoğunluk hissesini sattıktan sonra müvekkili şirketi zor durumda bırakmak adına her türlü yolu denediğini ve bıktırmaya çalıştığını, davacı tarafça her seferinde bilgi ve belge paylaşılmadığını iddia edilerek haksız yere suç duyurularında bulunulduğunu, davacı tarafın istenilen bilgiye ulaşamadığını ve şirketten uzaklaştırılmaya çalışıldığı iddiasının yerinde olmadığını, zira kurum müdürü, kurum ortakları ve muhasebe departmanı her türlü bilgi ve belgeyi kendisi ile paylaştığını, hem genel kurullarda hemde şifai olarak yapılan telefon görüşmelerinde her türlü bilginin kendisi ile paylaşıldığını, müvekkili şirketin sürekli olarak zarar ettiği, malvarlığının kötü yönetildiği ve kâr eden şirketin zarar ediyor gibi gösterildiği yönündeki iddiaların asılsız olduğunu, bu nedenlerle davacı tarafın tüm taleplerin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DEĞERLENDİRME :
Dava, limited şirket ortağı olan davacının haklı nedenlerle ortaklıktan çıkma isteğine ilişkindir.
Davalı .....Ticaret Limited Şirketi'nin Diyarbakır Ticaret Sicil Müdürlüğünde .....sicil numarasıyla kayıtlı olduğu, davacının davalı şirket ortaklarından olduğu hususu, dosyada mübrez ticaret sicil dosyasının incelenmesinden anlaşılmıştır.
Dosyanın incelenmesinde taraflar arasında davacının davalı .....Ltd.Şti'ne ortak olduğu noktasında bir ihtilaf bulunmadığı, ihtilafın, davalı şirketin feshinin gerekip gerekmediği, davacının ödenmeyen kar payı ve çıkma alacağının bulunup bulunmadığı, var ise miktarı ve manevi tazminat talep etme hakkının bulunup bulunmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Limited Şirket'lerin sona erme sebepleri ve sona ermenin sonuçları 6102 sayılı TTK'nun 636. Maddesinde düzenlenmiştir.
Madde 636 - (1) Limited şirket aşağıdaki hallerde sona erer:
a) Şirket sözleşmesinde öngörülen sona erme sebeplerinden birinin gerçekleşmesiyle,
b) Genel kurul kararı ile,
c) İflasın açılması ile,
d) Kanunda öngörülen diğer sona erme hallerinde,
(2) Uzun süreden beri şirketin kanunen gerekli organlarından biri mevcut değilse veya genel kurul toplanamıyorsa, ortaklardan veya şirket alacaklılarından birinin şirketin feshini istemesi üzerine şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesi, müdürleri dinleyerek şirketin, durumunu Kanuna uygun hale getirmesi için bir süre belirler, buna rağmen durum düzeltilmezse, şirketin feshine karar verir.
(3) Haklı sebeplerin varlığında, her ortak mahkemeden şirketin feshini isteyebilir. Mahkeme, istem yerine, davacı ortağa payının gerçek değerinin ödenmesine ve davacı ortağın şirketten çıkarılmasına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme hükmedebilir.
(4) Fesih davası açıldığında mahkeme taraflardan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alabilir.
(5) Sona ermenin sonuçlarına anonim şirketlere ilişkin hükümler uygulanır.
Mahkememizin .....tarihli celse 1 no'lu ara kararı gereğince davacının ödenmeyen kar payı ve çıkma payı alacağının tespiti amacıyla HMK. nın 273. maddesi gereğince bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişiler tarafından sunulan .....tarihli raporda sonuç olarak;
"Davalı kurumun .....tarihli Türkiye Ticaret Sicil Gazete ilanın da Genel kurul toplantısına davet yapıldığı görüldüğü, Davalı kurumun .....TL ödenmeyen sermayesinin olduğu tespit edildiği ve ödenmeyen sermayenin hangi ortağa ait olduğunun belirtilmediği anlaşılmış olup, kar payı dağıtımında bu hususunun göz önünde bulundurulması gerektiğinden hesaplama yapılamadığını, tespitten sonra hesaplamanın yapılabileceğini, Mahkemenin istemiş olduğu banka bakiye bilgisi ise tarafların dosyaya banka ekstreleri sunamadıklarından dolayı, ayrıca heyet olarak istenilmesine rağmen bilgi paylaşılmadığından dolayı tarafımızca tespiti yapılamamıştır. davalı kurumun .....TL geçmiş yıl karları olduğu ve ayrıca davalı kurumun geçmiş yıl zararlarında .....TL olduğu ve bu zararların genel kurulda görüşülüp görüşülmediğinin tespitinin yapılması gerektiği, bu tespitler yapıldıktan sonra varsa kalan kar dağıtımının yasal yedek akçeler ayrıldıktan sonra ortakların hisse oranlarına göre hesaplanacağı" şeklinde rapor ibraz edildiği görülmüştür.
Mahkememizin .....tarihli celse 1 no'lu ara kararı gereğince; tarafların itirazların değerlendirilmesi ve davacının geçmiş hangi yıllarda kar payı hak ettiği, kar payı dağıtımının yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise yıllara sari dağılımı, şirket kayıtlarında ve banka kayıtlarında yerinde inceleme yapılarak şirketin rayiç değerine göre davacının(varsa kar payı düşüldükten sonra) çıkma payının hesaplanması amacıyla bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişiler tarafından sunulan .....tarihli ek raporda;
"Şirket .....yılında .....TL sermaye ile kurulduğu, sermayenin 1/4 olan .....TL şirket kuruluşunda ödendiği ticaret sicil kayıtlarında görülmüştür. Davalı şirkete itişkin .....tarih .....Sayılı Ticaret Sicil Gazetesi sayfa .....incelendiğinde şirket genel kurulu tarafından .....yıllarına ait gelir tabloları ve bilançoların tasidi kararı alındığı (davacının tasdik etmediği ancak oy çokluğu ile kararın alındığı) ayrıca .....TL karın hisse senedi oranlarında dağıtılmasına karar verildiği anlaşılsa da alınan karardan sonra şirket muhasebecisi İle yapılan görüşme sonucunda her hangi bir kar dağıtımı yapılmadığı anlaşıldığından takdir mahkemeye olmak üzere .....dönemlerinde kar ve zarar doğrultusunda hak kazanılan net dönem karları üzerinden hesaplama yapılmıştır.
Şirketin geçmiş yıl karlarından geçmiş yıl zararları çıkarıldıktan sonra (.....TL dağıtılabilir kârın olduğu görülmüştür.
Davacının alabileceği kar payı .....TL olarak hesaplanmıştır. Ödenen .....TL esas sermayenin kuruluş döneminde ortaklık paylarına göre .....,.....TL'sinin .....ait olduğu, çıkma payı talep edilen dönem itibari ile .....payın .....” a, .....payın .....” a ait olduğu anlaşıldığından bu pay oranları doğrultusunda esas sermaye değerinden payları oranında .....” a .....-TL davacı .....' un .....-TL hesaplanmıştır. Davacının toplam .....-TL alacağı olduğu" şeklinde rapor ibraz edildiği görülmüştür.
Mahkememizin .....tarihli celse .....no'lu ara kararı gereğince; Heyete işletme uzmanı bilirkişi dahil edilerek tarafların itirazların değerlendirilmesi ve gelen bilgi ve belgeler de değerlendirilerek davalı şirketin fesih şartlarının oluşup oluşmadığı, kar payı, şirket rayiç değeri ve davacının çıkma payı hesabı yönünde bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişiler tarafından sunulan .....tarihli raporda sonuç olarak;
"1-Şirket .....yılında .....TI. sermaye ile kurulduğu, sermayenin 3/4 'ü .....yılı Kurumlar vergisi beyannamesinde tamamının ödendiği görülmüştür.
2- Davalı şirkete ilişkin .....tarih .....Sayılı Ticaret Sicil Gazetesi sayfa .....incelendiğinde şirket genel kurulu tarafından .....yıllarına ait gelir tabloları ve bilançoların tasidi kararı alındığı (davacının tasdik etmediği ancak oy çokluğu ile kararın alındığı) ayrıca .....-TL karın hisse senedi oranlarında dağıtılmasına karar verildiği anlaşılsa da alınan karardan sonra şirket muhasebecisi ile yapılan görüşme sonucunda her hangi bir kar dağıtımı yapılmadığı anlaşıldığından takdir sayın mahkemeye olmak üzere .....dönemlerinde kar ve zarar doğrultusunda hak kazanılan net dönem karları üzerinden hesaplama yapılmıştır. Şirketin geçmiş yıl karlarından geçmiş yıl zararları çıkarıldıktan sonra (.....TL dağıtılabilir karın olduğu görülmüştür.
Geçmiş yıl karlarından geçmiş yıl zararları düşürüldükten sonra .....TL den kar payları hesaplanmıştır. Davacının alabileceği kar payı (-) .....TL olarak hesaplanmıştır. Ancak, Yukarıda da arz ettiğimiz üzere Davacı Avukatının ifade etmiş olduğu Fatura göz önünde bulundurulduğunda Davacı payına .....TL kar payı hesaplanmıştır.
3-Ödenen .....TL esas sermayenin kuruluş döneminde ortaklık paylarına göre .....TL 'sinin ....., .....TL'sinin .....ait olduğu, .....Kurumlar Vergisi beyannamesinde .....TL sermayeninde ödendiğinden çıkma payı talep edilen dönem itibari ile .....payın .....” a, .....payın ...../ a ait olduğu anlaşıldığından bu pay oranları doğrultusunda esas sermaye değerinden payları oranında .....' a .....-TL, davacı .....' un .....-TL hesaplanmıştır.
4- Davacının toplam .....- alacağı olduğu" şeklinde rapor ibraz edilmiştir.
.....tarihli celsede;
Davacı vekili tarafından ıslah dilekçeleri doğrultusunda karar verilmesini, ayrıca rapor alınması taleplerinin olmadığı, davalı vekili tarafından ise hesaplanan çıkma payının kabul edildiği, ihtarname giderlerine ilişkin yargılama giderlerinin de kabul edildiği beyan etmiştir.
Limited Şirketlerde feshi ve tasfiyeyi düzenleyen TTK.nun 636/3. maddesinde haklı sebeplerin varlığı halinde her ortağın mahkemeden şirketin feshini talep edebileceği mahkemece fesih yerine davacı ortağın payının gerçek değerinin hesaplanarak şirketten çıkarılmasına yada duruma uygun olabilecek bir çözüme hükmedebileceği belirtilmektedir. Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, şirketin feshini isteyen ortağın fesih koşullarının oluşmasında kusursuz yada daha az kusurlu olması gerekmektedir. Ancak, ortaklar arasında meydana gelen ve güveni sarsan durumlar tamamen davacı ortağın eylemlerinden kaynaklanıyorsa bu durumda haklı sebeple fesih davası açması mümkün bulunmamaktadır.
Ortaklığından ayrılmaya izin verilmesi istemli davanın, salt şirkete yöneltilerek açılması yeterli iken davada taraf sıfatı olmayan ortağa davanın yöneltilmesi doğru olmadığından mahkememizce ortağa yönelik açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir (Aynı yönde .....Karar sayılı kararı).
Açıklanan hukuki gerekçeler ışığında somut olay irdelendiğinde, her ne kadar sermaye şirketi olsa da limited şirketlerde ortaklar arasındaki güven ilişkisinin ortaklığın devamı için vazgeçilmez olduğu, tarafların dosyaya ibraz etmiş oldukları dilekçeler ile birbirlerine karşı ithamları göz önüne alındığında, her iki ortağın aralarındaki güven ilişkisinin sarsıldığı, ortaklar arasında şirketin gayesine ulaşmasına engel olacak şekilde huzursuzluk bulunduğu, bu sebeple ortaklık ilişkisinin devamı imkanının kalmadığı, bu sebeple eldeki davada limited şirketin haklı nedenle fesih koşullarının oluştuğu, yine iki ortaklı davalı şirkette diğer ortak olan davalının da şirketin tasfiyesini istemesi bu suretle limited şirketin faaliyetine devam etme arzusunun olmadığını ortaya koyması karşısında TTK 636/3-son cümle uyarınca fesih dışında davacının ortaklıktan çıkarılması ve/veya halin icabına göre en uygun başkaca bir çözümün olmadığı nazara alınarak, davanın kabulü ile davalı limited şirketin fesih ve tasfiyesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm fıkrası tesis kılınmıştır.
Manevi tazminat talebi yönünden ise her ne kadar davacı tarafça manevi tazminat talebinde bulunulmuş ise de; TBK'nın 58. maddesi uyarınca kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören kimse uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir. Kişisel haklara saldırıda manevi tazminat istenebilmesi için TBK'nın 58. maddesinde belirtilen şartların gerçekleşmesi gerekir. Bu şartlar ise şahsiyet haklarına saldırı olması, saldırının haksız olması, manevi zarara uğranılması, kusurlu olunması ve illiyet bağı bulunmasıdır. Davacı tarafça davalılara gerçek kazancın bildirilmediği ve şirketten dışlandığı gerekçe göstererek manevi tazminat talep edilmiş ise de; söz konusu eylemlerin MK'nın 24 ve TBK'nın 58. maddeleri anlamında kişilik haklarının ihlali olarak kabulü mümkün bulunmadığından dolayısıyla manevi tazminat yönünden TBK'nın 58. maddesinde öngörülen manevi tazminat koşulları oluşmadığından davacı tarafın manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davacının fesih ve kar payı talebine ilişkin olarak;
Davacının, davalı .....Ticaret Ltd. Şti.'ye yönelik açtığı davanın KABULÜ ile;
TTK 636/3 maddesince davalı şirketin feshi tasfiyesi yerine, davacının ortaklıktan çıkarılmasına, davacı için brüt .....TL çıkma payının davalı .....Ticaret Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
Davacının davalı .....’a yönelik açtığı davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Davacının manevi tazminat talebinin reddine,
3-Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 1.908,88 TL harçtan başlangıçta alınan 80,70 TL peşin harç ve 480,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 1.348,18‬ TL harcın davalı .....Ticaret Ltd. Şti.'den alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin harç ve 480,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 641,4‬0 TL nin davalı .....Ticaret Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan, 4.400,00 TL Bilirkişi ücreti, 1.795,96 TL ihtarname gideri, 302,5‬0 TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 6.498,46‬ TL yargılama giderinin, davalı .....Ticaret Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davalı .....Ticaret Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
7- Manevi tazminat yönünden;
A-Davalı .....Ticaret Ltd. Şti kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı .....Ticaret Ltd. Şti'ne verilmesine,
B-Davalı .....kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı .....verilmesine,
8-HMK 333. madde gereğince gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, Davacı vekili ile davalılar vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı

Başkan Üye Üye Katip