DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/4309 E.  ,  2024/2333 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4309
Karar No : 2024/2333

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...'a vesayeten
…
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : .. .Üniversitesi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin .. gün ve E:.., K:.. sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği İkinci Öğretim Bölümü öğrencisi olan davacı tarafından, Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin 9. maddesinin a bendine istinaden yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası verilmesine ilişkin Mühendislik Mimarlık Fakültesi Yönetim Kurulunun ... tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararda; davacının "Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma" suçunu işlediği ve cezasının kesinleştiği anlaşıldığından dava konusu Fakülte Yönetim Kurulu Kararı ile Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin 9. maddesinin a bendi uyarınca yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı, davacının ceza yargılaması sonucu ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin .. tarih ve E:.., K:…30 sayılı kararıyla 7 yıl, 15 Ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği ve anılan kararın Yargıtay tarafından temyiz incelemesi neticesinde onanarak 22/06/2020 tarihinde kesinleştiği, bu durumda, davacı hakkındaki hapis cezasına ilişkin kararın kesinleştiği dikkate alındığında, yürütülen soruşturma neticesinde Yükseköğretim Kurulu Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin 9/a maddesi kapsamında davacının yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmediği, bununla birlikte; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2'nci maddesi hükmü uyarınca, idari yargı mercilerince, idari işlem niteliğinde karar verilemeyeceğinden, davacının idari işlem mahiyetinde olan üniversite kaydının dondurulmasına yönelik talebinin de incelenmeksizin reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, yargılama sonucu hapis cezası ile cezalandırıldığı, eğitim hakkının Anayasal bir hak olduğu, bu haktan yoksun bırakılamayacağı, kanuni dayanağı bulunmadığı, yönetmelik hükümlerine göre işlem tesis edilemeyeceği, işlemin hukuka aykırı olduğu, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü öğrencisi olan davacı tarafından, yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası verilmesine ilişkin Mühendislik Mimarlık Fakültesi Yönetim Kurulunun ... tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun -işlem tarihi itibariyle yürürlükte olan- ''Öğrencilerin Disiplin İşleri'' başlıklı 54. maddesinde "Soruşturma, yetkiler ve cezalar: a. Yükseköğretim kurumları içinde veya dışında yükseköğretim öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı harekette bulunan, öğrenme ve öğretme hürriyetini, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükün, huzur ve çalışma düzenini bozan, boykot, işgal ve engelleme gibi eylemlere katılan, bunları teşvik ve tahrik eden, yükseköğretim mensuplarının şeref ve haysiyetine veya şahıslarına tecavüz eden veya saygı dışı davranışlarda bulunan ve anarşik veya ideolojik olaylara katılan veya bu olayları tahrik ve teşvik eden öğrencilere; eylem başka bir suçu oluştursa bile ayrıca uyarma, kınama, bir haftadan bir aya kadar veya bir veya iki yarıyıl için kurumdan uzaklaştırma veya yükseköğretim kurumundan çıkarma cezaları verilir. b. Bir fakülte, enstitü veya yüksekokulun içinde veya dışında öğrencilerin işlemiş oldukları disiplin suçlarından dolayı soruşturma yapmaya ve doğrudan gerekli cezayı vermeye veya disiplin kuruluna sevketmeye ilgili fakülte dekanı, enstitü veya yüksekokul müdürü yetkilidir. c. Disiplin soruşturmasına, olay öğrenilince derhal başlanılır ve soruşturma engeç onbeş gün içinde sonuçlandırılır. d. Hakkında kovuşturma yapılan öğrenciye sözlü veya yazılı savunma hakkı verilir. Tanınan süre içinde savunma yapmayan öğrenci bu hakkından vazgeçmiş sayılır....." hükmüne yer verilmiş,
2547 sayılı Kanunun 54. maddesi ile 65. madde (a) fıkrası (9) numaralı bendine dayanılarak hazırlanan, 18.08.2012 tarihli ve 28388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin "Soruşturmanın yapılış şekli" başlıklı 14. maddesinde disiplin soruşturması süreci ile ilgili usul ve esaslar belirlenmiş,
Aynı Yönetmeliğin, ''Savunma Hakkı'' başlıklı 15. maddesinde, hakkında disiplin soruşturması açılan öğrenciye isnat edilen suçun neden ibaret olduğunun savunmasını yapacağı tarihten en az yedi gün önce yazılı olarak bildirileceği, bu yazıda; öğrenciden belirtilen gün, saat ve yerde savunmasını yapmak üzere hazır bulunmasının isteneceği, öğrenciye gönderilecek davetiyede; çağrıya özürsüz olduğu halde uymadığı veya özrünü zamanında bildirmediği takdirde, savunmadan vazgeçmiş sayılacağı ve diğer delillere dayanılmak suretiyle hakkında gerekli kararın verileceğinin belirtileceği ve soruşturmanın öğrencinin kendini gereği gibi savunmasına imkân verecek şekilde yürütüleceği, "Yükseköğretim Kurumundan Çıkarma Cezasını Gerektiren Disiplin Suçları" başlıklı 9/1-a maddesinde ise; "mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek" fiilinin yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası gerektirdiği düzenlemesine yer verildiği, yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, herhangi bir öğrencinin, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek fiillerini işlediğinin Mahkeme kararıyla ortaya konulması ve söz konusu kararın kesinleşmesi durumunda yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası ile cezalandırılabileceği hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun ''Öğrencilerin Disiplin İşleri'' başlıklı 54. maddesi ile Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği kapsamında, öğrencilerin disiplin cezası gerektiren fiil ve halleri karşılığında öngörülen disiplin cezalarının uygulanabilmesi için, öncelikli olarak bahsi geçen Kanun ve Yönetmeliğe uygun olarak disiplin soruşturması sürecinin başlatılması ve bu bağlamda kendisine suç isnat edilen öğrencinin savunmasının alınması yasal bir zorunluluktur.
Dava dosyası incelendiğinde; usulüne uygun olarak başlatılmış disiplin soruşturması süreci yürütülmeden ve savunması alınmadan davacı hakkında işlem tesis edildiği görülmekte olup, bu yönüyle dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki …. İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin . gün ve E:., K:.. sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 26/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.