DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/45 E.  ,  2024/2405 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/45
Karar No : 2024/2405

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … İl Özel İdaresi
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … İnş. Haf. Madencilik Petrol San. ve
Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirketin ruhsatsız olarak maden üretim faaliyetinde bulunduğundan bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesi ve Maden Yönetmeliği'nin 54. maddesi uyarınca 341.036,15 TL para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Bilecik İl Özel İdaresi'nin … tarih ve … sayılı idari yaptırım kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; ihbar üzerine davacı şirkete ait maden ocağında, kırma eleme tesisinde ve davacı şirketin ruhsatsız malzeme alımı yapıldığı iddia edilen yerde yapılan denetim sonucunda, davacıya ait şantiye sahasında bulunan 200 m3 tüvenan malzeme ile maden ruhsat sahası dışında dere yatağından alınan malzemenin aynı olduğu değerlendirilerek para cezasının uygulandığı, ancak dosya kapsamında davacıya ait şantiye sahasında bulunan malzeme ile maden ruhsat sahası dışında dere yatağından alınan malzemenin aynı olduğu yönünde herhangi bir inceleme yapılarak rapor tanzim edilmediği, dere yatağından alınan malzeme ile şantiye sahasındaki malzemenin aynı olduğu varsayımından hareketle işlem tesis edildiği, denetim tutanağı ve diğer bilgi ve belgelerden davacı şirket tarafından dere yatağından malzeme alımı yapıldığının hukuken kabul edilebilir delillerle açık ve net olarak ortaya konulamadığı, yeterli araştırma, tanık ifadesi ve somut bilgi ve belge olmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, gelen ihbarlara istinaden dava konusu II(a) grubu kalker ocağına gidilerek inceleme yapıldığını, şirkete ait şantiye binasının bulunduğu alanda 200 m³ tüvenan malzemenin olduğunun, şantiye alanından kuru dere yatağında memba yönünde dört farklı alandan kum-çakıl malzemesi alındığını, bu malzemenin bulunan malzemeyle aynı özellikte olduğunun yetkili personel tarafından tespit edildiğini, 06/11/2018 tarihinde el konulan yaklaşık 200 m³ tüvenan malzemenin yediemin olarak davacı şirkete ait ocağın öperatörü H.K.'ye bırakılmışsa da 30/07/2019 tarihinde yerinde yapılan incelemede teslim edilen tüm malzemenin yerinde bulunmadığının tespit edildiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğunu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Bilecik ili Merkez ilçesi Kuyubaşı Köyü mevkiinde II-a grubu maden kalker ocağı ve kırma eleme tesisinde ruhsatsız alanda üretim yapıldığına yönündeki ihbar üzerine davalı idare tarafından 06/11/2018 tarihinde mahallinde denetim yapılmıştır.
Davalı idarece yapılan denetim sonrası düzenlenen tutanakta, davacı şirket tarafından stoktaki malzemenin sevkiyatına devam edildiğini, stoklanan malzemenin 200 m3 tüvenan malzeme olduğu, ruhsat alanı dışında şantiye alanına yakın dere yatağından 4 farklı alandan malzeme alımı yapıldığı, şantiye alanında bulunan tüvenan malzeme ile dere yatağından alınan malzemenin aynı olduğu tespit edilmiştir.
07/11/2018 tarihinde dere yatağından yapılan ölçümler sonucu toplam 9.628,35 m³ malzeme alındığının belirlendiği, davacı şirket tarafından ruhsatsız olarak maden üretim faaliyetinde bulunduğundan bahisle Bilecik İl Özel İdaresi'nin … tarih ve … sayılı Valilik oluru ile 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/5 maddesi ve Maden Yönetmeliği'nin 54. maddesi uyarınca 341.036,15 TL para cezası ile cezalandırılmıştır.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
6592 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle değişik 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/5. maddesinde "Ruhsatı olmadan veya başkasına ait ruhsat alanı içerisinde üretim yapıldığının tespiti hâlinde faaliyetler durdurularak üretilen madene mülki idare tarafından el konulur. Bu fiili işleyenlere, ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin ocak başı satış bedelinin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır." düzenlemesi bulunmaktadır.
28 Şubat 2019 tarih ve 30700 Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7164 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle değişik 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/5. maddesinde "Ruhsatı olmadan veya başkasına ait ruhsat alanı içerisinde üretim yapıldığının tespiti hâlinde faaliyetler durdurularak üretilen madene mülki idare tarafından el konulur. Bu fiili işleyenlere, ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin ocak başı satış bedelinin beş katı tutarında idari para cezası uygulanır." kuralı bulunmaktadır.
21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliği'nin 54. maddesinde "Ruhsatı olmadan, başkasına ait ruhsat alanı içerisinde, ruhsata konu olmayan maden üretimi veya grubu dışında üretim yapıldığının Genel Müdürlükçe, il özel idaresince veya mülki amirlerin yetkilendirdiği kişiler tarafından tespit edilmesi halinde, durum bir tutanak ile tespit edilir. Bu tutanakta üretimin yapıldığı yer, üretimi yapanın adı ve adresi, maden cinsi ve miktarı gibi bilgiler yer alır. Üretilen madene mülki idare amirliğince el konulur. Bu kişilere, bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin, ocak başı satış bedelinin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır. El konulan madenler, mülki idare amirliklerince satılarak bedeli büyükşehir olan illerde ilgili muhasebe birimi hesabına, diğer illerde il özel idaresi hesabına aktarılır." düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, fiilin gerçekleştiği yıl dikkate alındığında, ruhsatsız sahada üretimde bulunulması halinde faaliyetin durdurularak üretilen madene el konulacağı ve el konulan veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin ocak başı satış bedelinin iki (2) katı tutarında idari para cezası uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Uyuşmazlıkta; dava konusu dere yatağından ruhsatsız olarak malzeme alındığının sabit olduğu, zira 06/11/2018 tutanak ile davacı şirket tarafından stoktaki malzemenin sevkiyatına devam edildiğini, stoklanan malzemenin 200 m³ tüvenan malzeme olduğunun, ruhsat alanı dışında şantiye alanına yakın dere yatağından dört (4) farklı alandan malzeme alımı yapıldığı, şantiye alanında bulunan tüvenan malzeme ile dere yatağından alınan malzemenin aynı olduğunun Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü teknik uzmanları tarafından tespit edildiği; total station cihazıyla hacim hesabı da yapılarak maden sahasından alınan malzeme miktarı ile stoklanan mazlemenin aynı hacimde olduğu anlaşılmaktadır. 06/11/2018 tarihli teslim tutanağı ile el konulan sözkonusu malzemenin davacıya ait şantiye alanında öperatör olarak çalışanına yediemin olarak teslim edildiği görülmekle davacı tarafından idari para cezasına konu maden ruhsatı bulunmadan maden üretiminde bulunma fiilinin gerçekleştiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda idari para cezasına konu fiilin davacının kendisi tarafından gerçekleştirildiğinin açık ve net olarak ortaya konulduğu görüldüğünden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık; İdare Mahkemesinin dava konusu işlemin iptali yönündeki kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 30/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.