DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/2091 E.  ,  2024/2301 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2091
Karar No : 2024/2301

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği (… Başkanlığı)

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...Otelcilik İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLLERİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, İstanbul İli, Esenyurt İlçesi ...ada, … parsel ve … ada ... parselde bulunan ... ve ... sayılı jeotermal kaynak arama ruhsatlı sahaya ilişkin olarak, İstanbul Valiliği tarafından tesis edilen ... gün ve ... sayılı işlemin arama ruhsatlarının süresinin ... tarihinde sona ermesi nedeniyle anılan sahalarda herhangi bir faaliyette bulunulmamasına ilişkin kısmının iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesi'nce verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile, dava konusu işlemin 2009/1 sayılı arama ruhsatının bulunduğu sahaya ilişkin olarak faaliyette bulunmamasına yönelik olarak tesis edilen kısmı yönünden; ... sayılı arama ruhsatı süresinin ... tarihinde sona erdiği ve bu ruhsatın alındığı sahaya ilişkin işletme ruhsatı başvurusunda bulunulmadığı ve bu ruhsatın süresinin uzatılmasını gerektirecek herhangi bir mahkeme kararının ya da idarenin bu yönde tesis etmiş olduğu bir işlemin olmadığı görüldüğünden, davalı idarece süresi sona ermiş bir arama ruhsatının bulunduğu sahaya ilişkin faaliyette bulunulmamasına yönelik olarak tesis edilen işlemde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından dava konusu işlemin bu kısmı yönünden davanın reddine; dava konusu işlemin 2009/2 sayılı arama ruhsatının bulunduğu sahaya ilişkin olarak faaliyette bulunmamasına yönelik olarak tesis edilen kısmı yönünden; davacı tarafından, 2009/2 sayılı arama ruhsatının bulunduğu sahaya ilişkin olarak yapılan işletme ruhsat başvurusunun reddi işleminin .... İdare Mahkemesi'nce "davacının arama ruhsat süresinin henüz dolmadığı 28.03.2019 tarihinde kendisine verilmiş ruhsat sahası içinde bulunan jeotermal kaynak için 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu'nun 6. maddesinde yer alan Arama ruhsatı sahibinin, arama ruhsat süresinin son günü akşamına kadar işletme projesi ile idareye işletme ruhsatı başvurusunda bulunması halinde işletme ruhsatı verilir, düzenlemesine uygun olarak yapmış olduğu işletme ruhsat başvurusunun reddi işleminde hukuka uyarlılık bulunmadığı gerekçesiyle" yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği görüldüğünden, dava konusu işlemin ...sayılı arama ruhsatının bulunduğu sahada faaliyette bulunmamasına yönelik olarak tesis edilen kısmı yönünden hukuka uyarlılık bulunmadığı gerekçesi ile işlemin bu kısmının iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Kararın, ...sayılı arama ruhsatının bulunduğu alanda faaliyette bulunulmamasına ilişkin kısmına yapılan istinaf başvurusunun reddine; kararın, ...sayılı arama ruhsatının bulunduğu alanda faaliyette bulunulmamasına ilişkin kısmına yapılan istinaf başvurusu yönünden, davacı tarafından, ...ve ...sayılı arama ruhsatları çerçevesinde ruhsata bağlı haklarının kullanımına mani olan diğer kurumlardan izin alınmaması mücbir sebebi nazara alınarak yükümlülüklerinin askıya alınması yönündeki talebinin İstanbul Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Doğal Kaynaklar Ruhsat ve Kültür Varlıkları Müdürlüğünce reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan dava sonucunda .... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş olup, anılan bu karara yapılan istinaf başvurusunun ise Dairelerinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla reddedildiği, buna göre, davacı tarafından, mücbir sebep kapsamında yükümlülüklerin askıya alınması talebinin reddine dair işlemin yargı kararıyla iptaline karar verildiği nazara alındığında, işlemin davacının ...sayılı arama ruhsatının bulunduğu alanda faaliyette bulunulmamasına ilişkin kısmında da hukuka uyarlık bulunmadığından, davacı istinaf başvurusunun kabulüne, .... İdare Mahkemesi kararının; ...sayılı arama ruhsatının bulunduğu alanda faaliyette bulunulmamasına dair kısmının reddine yönelik kısmının kaldırılmasına, dava konusu işlemin bu kısmının da iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; 5686 sayılı Kanunda jeotermal kaynak arama ruhsatlarının süresinin 3 yıl olarak düzenlendiği, ancak davacı tarafından defaatle mücbir sebep isteminde bulunularak süresi 2012 yılında biten ruhsatların süresinin ... tarihine kadar uzadığı, davacıya verilen tüm ek sürelere rağmen jeotermal kaynak aramaya yönelik çalışmalara başlamadığı, çalışmaların durdurulacağı varsayımı ile ek süreler talep ettiği, yeni dava süreçleri başlatarak işlem süresini uzatmaya çalıştığı, idarece yapılan işlem usul ve yasaya uygun olduğundan kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın ...sayılı arama ruhsatının bulunduğu alanda faaliyette bulunulmamasına ilişkin kısmının onanması, ...sayılı arama ruhsatının bulunduğu alanda faaliyette bulunulmamasına ilişkin kısmının ise bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu'nun "Arama Ruhsatı" başlıklı 5. maddesinde, "(1) Arama ruhsatı müracaatları, talep sahibi tarafından 1/25000 ölçekli pafta adı ve koordinatları belirtilerek beş bin hektarı geçmeyecek şekilde arama projesi ile birlikte idareye yapılır. Müracaatlarda öncelik hakkı esastır. Aynı yer için aynı anda birden fazla talep olması halinde, projeler incelenerek en hızlı ve en fazla yatırımı teklif eden proje sahibinin talebi tercih edilir.
(2) İdare, müracaat alanı hakkında bilgileri MİGEM’e bildirir. Arama için başvurulan saha, önceki diğer başvurular ile çakışıyorsa, MİGEM çakışan kısımları çıkararak kalan saha için "arama ruhsatı" verilebileceğini idareye bildirir. İdare, verilen ruhsatı koordinatları ile birlikte kayıtlara alınmak üzere MİGEM’e bildirir.
(3) Arama ruhsat süresi üç yıldır. Faaliyetlerin olumlu gelişmesi ve ilave etütlere ihtiyaç duyulması halinde revize proje verildikten sonra idarece uygun bulunması halinde bir yıl uzatılır ve uzatma MİGEM’e bildirilir. Arama ruhsatı süre uzatım talebi, ruhsat süresi bitiminden önce idareye yapılır.
(4) Arama ruhsatı döneminde idarenin bilgisi dahilinde, çevrenin kirletilmemesi kaydı ile sadece test amaçlı üretim yapılabilir..." hükmüne yer verilmiş; "İşletme Ruhsatı" başlıklı 6. maddesinde ise, "(1) Arama ruhsatı sahibinin, arama ruhsat süresinin son günü akşamına kadar işletme projesi ile idareye işletme ruhsatı başvurusunda bulunması halinde "işletme ruhsatı" verilir ve varsa tespit edilen bloke alanıyla birlikte MİGEM’e bildirilir.
(2) İşletme ruhsatı sahipleri, işletme faaliyetine geçmek için ilgili kurumlardan gerekli izinleri almakla yükümlüdür.
(3) İşletme ruhsatı sahibi, projesinde belirtilen süre içinde işletmeye geçmez veya herhangi bir sebeple işletme ruhsatının iptal edilmesi durumunda teminat irat kaydedilir ve saha idare tarafından ihaleye çıkarılır. İşletme projeleri ile ihaleye katılan isteklilerden idareye en fazla geliri teklif eden istekliye işletme ruhsatı verilir ve MİGEM’e bildirilir.
(4) İdareden izin alınmaksızın, projede yer alan herhangi bir kuyunun yenilenmesi, sayısının ve kapasitesinin artırılması, enjeksiyon, reenjeksiyon, üretim amaçlı tüm sondaj faaliyetleri ile diğer proje değişiklikleri ve revizyonları yapılamaz. İdare, gerekli görülen hallerde, bedelini ödemek kaydıyla, MTA’dan değerlendirme isteyebilir.
(5) İşletme ruhsatı süresi otuz yıldır. Süre sonunda ruhsat sahibinin talep etmesi durumunda onar yıllık dönemler halinde uzatılır. Süre uzatımları MİGEM’e bildirilir.
(6) Doğal çıkış halindeki jeotermal ve doğal mineralli sular için, kaptajı yapılarak doğrudan işletme talepleri de İdarece bu Kanun hükümlerine göre işletme ruhsatına bağlanır ve MİGEM’e bildirilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacı şirkete 5686 sayılı Kanunun 5. maddesi kapsamında İstanbul İli, Esenyurt İlçesi sınırları içerisinde ...ve ...sayılı Jeotermal Kaynak arama ruhsatları verilmiştir.
17/03/2013 tarihinde Esenyurt Belediyesince sondaj kuyusu açma çalışmalarının durdurulmasına yönelik işlem tesis edilmiş, bu işleme karşı açılan davada, .... İdare Mahkemesinin ... gün ve E:..., K:...sayılı kararı ile "Davalı idarenin savunmaları ruhsat alım aşamasında verilen uygun görüşlerini ortadan kaldırıcı nitelikte olmayıp, 5393 sayılı Yasanın 14/1 inci maddesinin somut olayda uygulama alanı yoktur. Davalı İdare savunmalarının aksine mevcut jeotermal kaynak arama ruhsatı düzenlenmesinde, verilmesinde, denetlenmesinde ya da iptalinde davalı belediyeye görev yükleyen bir hüküm bulunmadığından, davacının usulüne uygun arama ruhsatı gereğini yerine getirmeye engel olmasında ve tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır" gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Davacı tarafından, sahip olduğu ...ve ...numaralı jeotermal kaynak arama ruhsatları sayesinde başlattığı sondaj kuyusu açma çalışmalarının, Esenyurt Belediyesi tarafından durdurulmasının mücbir sebep kabul edilerek, yükümlülüklerinin askıya alınması yönündeki talebi ...tarih ...sayılı işlem ile reddedilmiş, söz konusu işleme karşı açılan davada, .... İdare Mahkemesinin ...gün ve E:..., K:...sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, mahkeme kararları gereğince davacının sahibi olduğu arama ruhsatı süreleri 12/03/2018 tarihine kadar uzatılmıştır.
Davacı şirket arama faaliyetlerine devam ederken Esenyurt belediye ekiplerince belediyenin ilgili müdürlüklerinden kazı çalışması için izin alınması, ...sayılı arama ruhsatı adresteki çalışmanın durdurularak belediyenin yetkili birimleri ile görüşülüp gerekli koordinasyonun sağlanması gerektiği, aksi takdirde 5393 ve 5236 sayılı Kanunlara göre yasal işlem başlatılacağı belirtilmiş ve buna ilişkin 25/10/2017 tarihli tebellüğ ilmühaberi davacı şirkete tebliğ edilmiş, akabinde ertesi gün 26/10/2017 tarihli mühürleme tutanağı ile söz konusu adreste yürütülen sondaj çalışmalarının belediye başkanlığından gerekli izinlerin alınmadığından bahisle Başkanlık Makamının Oluru ile durdurularak faaliyetten men edilmiş, belediye ekiplerince ...sayılı ruhsat sahasında davacı şirketçe yürütülen sondaj hazırlık çalışmaları da gerekli izin alınmadığından bahisle 04/11/2017 tarihli tutanak ile durdurulmuş, davacı şirketçe de söz konusu ...sayılı ruhsat çerçevesindeki sondajın 25/10/2017 tarihinde haksız olarak durdurulması, 26/10/2017 tarihinde mühürlenmesi ve ...sayılı arama ruhsatı çerçevesindeki çalışmanın ise 04/11/2017 tarihinde durdurulmasına ilişkin işlemlerin iptali istemiyle dava açılmıştır. .... İdare Mahkemesi'nce verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile "dava konusu işlemler ile dayanağı belgelerin gönderilmesine ilişkin üçüncü kez yapılan ara kararı istinaden davalı belediyece gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davalı belediyece dava konusu işlemlerin ve dayanağı bilgi ve belgelerin gönderilmediği, eski tarihli bir takım belgeler gönderildiği, bu itibarla tesis edilen dava konusu durdurma ve mühürleme işlemlerinin maddi ve hukuki dayanağının davalı belediyece ispat edilemediğinin anlaşıldığı, kaldı ki her ne kadar davalı belediyece sunulan savunma dilekçesinde dava konusu işlemin dayanağı olarak 5393 sayılı Kanunun 14/1 inci maddesi belirtilmiş ise de yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden jeotermal kaynaklara ilişkin arama ruhsatı verilmesinde, denetlenmesinde ya da iptalinde davalı belediyeye görev yükleyen herhangi bir hüküm bulunmadığı ve 5393 sayılı Kanunun 14/1'inci maddesinin somut olayda uygulanmasına olanak bulunmadığı görülmektedir." gerekçesi ile iptal kararı verilmiş, söz konusu karara karşı yapılan istinaf istemi ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:.., K:… sayılı kararı ile reddedilmiş ve karar Danıştay 8. Dairesinin 23/03/2023 tarih ve E:2019/945, K:2023/1423 sayılı kararı ile onanmıştır.
Bu süreçte, davacı şirket tarafından, ...ve ...nolu jeotermal kaynak arama ruhsatları çerçevesinde başlatılan sondaj kuyusu açma çalışmalarının Esenyurt Belediyesi tarafından durdurulması nedeniyle yükümlülüklerinin askıya alınması amacıyla yapılan başvurusu ...tarih ve … sayılı işlem ile reddedilmiş, söz konusu işleme karşı açılan davada, ..... İdare Mahkemesi'nce verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile, "davacı Şirket adına ...İli Esenyurt İlçesi sınırları içerisinde koordinatları ruhsat içeriğinde belirlenmiş bölgede, 5686 sayılı Kanun kapsamında sondaj kuyusu açmak ve jeotermal kaynak, mineralli su aramak için ...ve ...sayılı arama ruhsatlarının düzenlendiği halde mücbir sebep olarak davacının sondaj kuyusu açma ve kazı çalışmalarının Esenyurt Belediyesince durdurularak mühürleme işlemlerinin Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nde yer verilen "mevzuat gereğince diğer kurumlardan izin alınamaması" kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldığından tesis edilen işlemde hukuka uyarlılık bulunmamaktadır." gerekçesi ile iptal kararı verilmiş, söz konusu karara karşı yapılan istinaf istemi ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:…, K:… kararı ile reddedilmiş ve karar Danıştay 8. Dairesinin 27/01/2021 tarih ve E:2019/5295, K:2021/379 sayılı kararı ile onanmıştır.
Ayrıca, davalı idarece tesis edilen ...tarih ve ...sayılı "Jeotermal Kaynak Arama Ruhsat İptali" konulu işlemle, davacıya ait ruhsat sürelerinin sona erdiğinden bahisle, ruhsat hukukunun sona erdiği ve ruhsata dayalı herhangi bir faaliyet yapılmaması, aksi halde yasal işlem yapılacağının bildirilmesi üzerine, bu işlemin iptali istemiyle açılan davada, .... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile, işleme dayanak alınan işlemlerin hukuka aykırı oldukları gerekçesiyle yargı kararlarıyla iptal edildiği göz önüne alındığında, dayanağı hukuka aykırı olan dava konusu işlemde de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, söz konusu karara karşı yapılan istinaf istemi ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararı ile reddedilmiş ve karar Danıştay 8. Dairesinin 27/01/2021 tarih ve E:2019/5343, K:2021/381 sayılı kararı ile onanmıştır.
Bahsi geçen mahkeme kararları gereğince davacının arama ruhsatı süreleri ... tarihine kadar uzatılmıştır.

Verilen Mahkeme kararlarına rağmen mücbir sebebin devam ettiği belirtilerek ruhsattan kaynaklanan yükümlülüklerinin askıya alınması yönündeki davacı talepleri davalı idarenin .. tarih ve … sayılı işlemi ile reddedilmiş, davalı idare tarafından Esenyurt Belediyesine arama ruhsatlarıyla ilgili verilen ek süre zarfında yapılan çalışmaların durdurulmaması gerektiği belirtilmiştir.
Bunun üzerine, 13/05/2019 tarihli başvuru ile, Esenyurt Belediyesine müracaat edilmesine rağmen istemin zımnen reddedildiği, ruhsat sahasında yeniden yaptırdığı jeofizik ve gaz ölçümlerine göre jeotermal su verilerinin yetersiz bulunduğu, daha önce alınan izin mülkiyeti Milli Emlaka ait olan sondaj noktaları terk işlemi ve yeni belirlenen yine mülkiyeti Milli Emlaka ait olan arazilerde belirlenen sondaj noktalarında jeotermal verilerinin daha iyi olması nedeniyle gerekli çalışmaların yapılabilmesi için 08/04/2019 tarihli yazı ile izin başvurularının yapıldığı, ...ve ...sayılı arama ruhsatları çerçevesinde ruhsata bağlı haklarının kullanımına mani olan diğer kurumlardan izin alınmaması mücbir sebep olarak değerlendirilmesi ve yükümlülüklerin askıya alınması istenilmiştir.
...Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Doğal Kaynaklar Ruhsat ve Kültür Varlıkları Müdürlüğünün … tarih ve .. sayılı işlemi ile, bahse konu arama ruhsatları ile ilgili mücbir sebep kapsamında firmaya yeterli sürelerin verildiği ancak hukuki bir gerekçe ve faaliyeti engelleyecek bir durum olmamasına rağmen sahada aramaya yönelik faaliyetlerin olmadığı anlaşıldığından istem reddedilmiştir.
Ayrıca, davacı şirket tarafından, davalı idareye 28/03/2019 tarihli dilekçe ile başvurarak arama ruhsat sahasındaki Esenyurt Belediyesince kaçak olarak açılan kuyuların davacı şirketin arama ruhsat sahası içinde kaldığı gerekçesiyle ...sayılı ruhsat için işletme ruhsatı verilmesi talebiyle başvuru yapılmıştır.
...Valiliği Doğal Kaynaklar, Ruhsat ve Kültür Varlıkları Koruma Müdürlüğü tarafından ... gün ve ... sayılı işlemi ile, hem ...sayılı arama ruhsatı için yapılan işletme ruhsatı düzenlenmesi talebi uygun bulunmamış, hem de her ki ruhsat sahası için arama ruhsatlarının süreleri ... tarihinde sona erdiğinden anılan sahalarda faaliyette bulunulmaması gerektiği belirtilmiştir.
... gün ve ... sayılı işlemin, işletme ruhsatı düzenlenmesi talebi uygun bulunmamasına ilişkin kısmına ayrı, diğer kısımlarına ise ayrı dava açılmış, işlemin "ruhsat sahası için arama ruhsatlarının süreleri ... tarihinde sona erdiğinden anılan sahalarda faaliyette bulunulmaması" kısmının iptali istemiyle iş bu dava açılmıştır.
...sayılı ruhsat sahası ile ilgili olarak işletme ruhsat talebinin uygun bulunmaması sebebiyle sahada faaliyette bulunulmaması gerektiği belirtildiğinden, ...ve ...sayılı ruhsatlar için ayrı ayrı değerlendirme yapmak gerekmektedir.

Dava konusu işlemin ...sayılı ruhsat sahası için arama ruhsatlarının süresi sona erdiğinden faaliyette bulunulmaması gerektiğine ilişkin kısmı yönünden;
...sayılı arama ruhsat sahası için süresi içerisinde işletme ruhsatı başvurusunda bulunulmadığı hususunda şüphe bulunmamaktadır. Bu durumda, süresi sona ermiş bir arama ruhsatı söz konusudur. Arama ruhsatının süresinin uzatılmasını sağlayabilecek nitelikte olan tek husus davacı tarafından mücbir sebep sayılması istemiyle yapılan 13/05/2019 tarihli başvurudur. Nitekim, Bölge İdare Mahkemesince, davacının ...sayılı arama ruhsatının bulunduğu alanda faaliyette bulunulmamasına ilişkin kısmında da hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılırken, davacının ...ve ...sayılı arama ruhsatları çerçevesinde ruhsata bağlı haklarının kullanımına mani olan diğer kurumlardan izin alınmaması mücbir sebebi nazara alınarak yükümlülüklerinin askıya alınması yönündeki talebinin reddine ilişkin .. tarih ve .. sayılı işleminin iptali istemiyle açılan dava sonucunda .... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verildiği ve anılan bu karara yapılan istinaf başvurusunun reddedildiği gerekçesine dayanılmıştır. Her ne kadar, … tarih ve … sayılı işlemin iptali, davacının arama ruhsat süresinin uzaması ve hukuki denetimi yapılan işlemin hukuka aykırı hale gelmesi sonucunu doğurabilecek ise de, .... İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf isteminin reddine dair karar Dairemizin 27/02/2024 tarih ve E: 2021/2097 sayılı kararı ile, başvuru konusu olayların ilgili mevzuat gereğince diğer kurumlardan izin alınamaması hali olarak kabul edilemeyeceği sonucuna ulaşılarak dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu gerekçesi ile bozulmuştur.
Bu durumda, mücbir sebep sayılma istemi reddedilen ve arama ruhsat süresi sona eren davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptaline ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

Dava konusu işlemin ...sayılı ruhsat sahası için arama ruhsatlarının süresi sona ermesi nedeniyle faaliyette bulunulmamasına ilişkin kısmı yönünden;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
...sayılı arama ruhsatının süresinin uzatılmasını sağlayabilecek nitelikte olan iki husus bulunmakta olup, bunlardan ilki davacı tarafından mücbir sebep sayılması istemiyle yapılan 13/05/2019 tarihli başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali durumudur. Yukarıda belirtildiği üzere, nihai olarak Dairemizce verilen karar ile mücbir sebep sayılma isteminin reddine ilişkin işlem hukuka uygun görülmüştür. Bu sebeple, ilk husus açısından ruhsat süresinin uzamasını gerektirecek bir sebep bulunmamaktadır.
İkinci bir husus ise, davacının işletme ruhsat aşamasına geçmesi durumudur. Dava konusu işlemde de, ...sayılı ruhsat sahası ile ilgili olarak işletme ruhsat talebinin uygun bulunmaması sebebiyle sahada faaliyette bulunulmaması gerektiği belirtilmiştir.
... gün ve ... sayılı işlemin, işletme ruhsatı düzenlenmesi talebinin uygun bulunmamasına ilişkin kısmının iptali istemiyle açılan davada, .... İdare Mahkemesinin .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararı ile, mahkeme kararına istinaden davacıya verilen arama ruhsat süresinin ... tarihine kadar uzamış olduğu, davacının arama ruhsat süresinin henüz dolmadığı 28/03/2019 tarihinde kendisine verilmiş ruhsat sahası içinde bulunan jeotermal kaynak için 5686 sayılı Kanunun 6. maddesinde yer alan "Arama ruhsatı sahibinin, arama ruhsat süresinin son günü akşamına kadar işletme projesi ile idareye işletme ruhsatı başvurusunda bulunması halinde "işletme ruhsatı" verilir" düzenlemesine uygun olarak yapmış olduğu işletme ruhsat başvurusunun reddi işleminde hukuka uyarlılık bulunmadığı gerekçesi ile iptal kararı verilmiş, söz konusu karara karşı yapılan istinaf istemi ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin .. tarih ve E:., K:… sayılı ile reddedilmiş ve karar Danıştay 8. Dairesinin 20/01/2021 tarih ve E:2020/5702, K:2021/161 sayılı kararı ile onanmıştır.
İdare Mahkemesince, yukarıda bahsi geçen .... İdare Mahkemesi kararı gerekçesine de yer verilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ve söz konusu karara karşı yapılan istinaf istemi temyize konu Bölge İdare Mahkemesince reddedilmiştir.
Bu durumda, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:.., K:.. sayılı kararının
a) Dava konusu işlemin, ...sayılı ruhsat sahası için arama ruhsatlarının süresi sona erdiğinden faaliyette bulunulmaması gerektiğine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
b) Dava konusu işlemin, ...sayılı ruhsat sahası için arama ruhsatlarının süresi sona erdiğinden faaliyette bulunulmaması gerektiğine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 25/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.