DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2020/6145 E.  ,  2024/2431 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/6145
Karar No : 2024/2431

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …

KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
2- … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Başakşehir İlçesi'nde bulunan ve 667 sayılı KHK ile kapatılan Özel Başakşehir Fatih Okullarında görev yapan davacı tarafından, çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların ve duyulan elem ve ızdırabın karşılığı olarak 750,000-TL manevi tazminatın yasal faizi ile ödenmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının, öğretmen olarak çalıştığı Okulun kapatılması nedeniyle 21/07/2016 tarihli Milli Eğitim Bakanlığı Genelgesi kapsamında çalışma izninin, dava konusu işlemle iptal edildiği, söz konusu Genelge'nin Danıştay nezdinde dava konusu edildiği halde iptaline veya yürütmesinin durdurulmasına hükmedilmediği gibi Genelge'nin davalı İdarece geri alınmak suretiyle iptal edilmediği, her ne kadar işlemin dayanağını teşkil eden Genelge'de çalışma izni iptal edilen personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyeceği kuralı getirilmekle birlikte, hakkında başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izni verilmemesi durumunda bu hususun ayrıca davaya konu edilebileceği sonucuna varıldığından tesis olunan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra ve davacının Anayasa aykırılık iddiaları ciddi görülmeyerek gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY :
Dava; davacının Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünün 21/07/2016 tarihli ve 15520822-405.99-E.7762886 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesi uyarınca çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin işlemin iptali ile, yoksun kaldığı parasal hakların ve duyulan elem ve ızdırabın karşılığı olarak 750,000-TL manevi tazminatın yasal faizi tarafına ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Milli Eğitim Bakanlığı'nın 21/07/2016 tarih ve E.7762886 sayılı Bakan Olur'u ile uygun görülen ve Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelge'nin 3. maddesinde "Cumhuriyet Savcılıklarınca haklarında işlem başlatılan özel öğretim kurumları ile özel öğrenci yurtlarından yönetimine kayyum atanmayan kurumlar ile kayyum atanan kurumlarda kayyum ataması yapılmadan önce görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinleri valiliklerce iptal edilecek ve bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyecek ve MEBBİS üzerinde gerekli bilgiler işlenecektir. " düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen Genelge'nin 3. maddesinin iptali istemiyle açılan davada; Dairemizin 14/06/2023 tarih ve E:2017/4405, 2023/3101 sayılı kararıyla; dava konusu düzenlemede yer alan; "...bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyecek ve MEBBİS üzerinde gerekli bilgiler işlenecektir." ibaresinin iptaline; "....görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinleri valiliklerce iptal edilmesi..." ibaresi yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Anılan Genelge'nin 3. maddesi uyarıca tesis edildiği anlaşılan dava konusu işlemin "davacının görevine son verilmesi" ve "başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmemesi" şeklinde iki kısımda incelenmesi gerekmektedir.
Dava konusu işlemin, davacının kapatılan kurumdaki çalışma izninin iptali (görevine son verilmesi) kısmının incelenmesi:
Uyuşmazlığa konu somut olayda, Genelge'nin 3. maddesinde yer alan "..kapsamda bulunan kurumlarda görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinleri valiliklerce iptal edilmesi" yolundaki kural doğrultusunda davacının çalışma izninin iptal edildiği görülmektedir.
Dava konusu işlem ile dayanağı düzenleyici işlem bir bütün olarak irdelendiğinde; dava konusu bireysel işlemin, Genelge'de yer alan; "... görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinleri valiliklerce iptal edilmesi..." ibaresi uyarınca tesis edildiği ve Genelge'nin bu kısmı yönünden Dairemizce davanın reddi yönünde karar verildiği anlaşılmakta olup; işlem tarihinde davacının çalışabileceği kurum da bulunmadığı dikkate alındığında işlemin bu kısmında hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın bu kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Dava konusu işlemin, davacıya özel öğretim kurumlarında bir daha çalışma izni onayı düzenlenmemesi sonucu doğuran kısmının incelenmesi:
Uyuşmazlığa konu işlemin davacıya özel öğretim kurumlarında bir daha çalışma izni onayı düzenlenmemesi sonucu doğuran kısmının dayanağının; Milli Eğitim Bakanlığı'nın 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesi' nin 3. maddesinde yer alan; "... bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyecek ve MEBBİS üzerinde gerekli bilgiler işlenecektir." hükmü olduğu görülmekte olup; Genelge'nin bu kısmı Dairemizin 14/06/2023 tarih ve E:2017/4405, 2023/3101 sayılı kararıyla iptal edildiğinden dava konusu işlemin bu kısmının da iptali gerekmektedir.
Dairemizce verilen bu kararın; davacıya doğrudan çalışma izni düzenlenmesi anlamına gelmediği açık olup; özel öğretim kurumlarında çalışmak isteyen kişilerin çalışma izni talepleri değerlendirilirken, 5580 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca şartları sağlayıp sağlamadığı, idarece ayrıca değerlendirilecek ve çalışma izni başvuru şartlarını sağlayan ilgililere idarece çalışma izni onayı düzenlenebilecektir.
Davanın davacının yoksun kaldığı parasal hakların ve duyulan elem ve ızdırabın karşılığı olarak 750,000-TL manevi tazminatın yasal faizi ile tarafına ödenmesi istemine ilişkin kısmının incelenmesi:
Dava konusu işlemin davacının kapatılan kurumdaki çalışma izninin iptali (görevine son verilmesi) kısmının Dairemizce hukuka uygun bulunması karşısında davacının tazminat isteminde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Dava konusu işlemin, davacıya özel öğretim kurumlarında bir daha çalışma izni onayı düzenlenmemesi sonucu doğuran kısmı, Dairemizce yapılan inceleme sonucu hukuka aykırı bulunmuş ise de; Dairemizce verilen karar sonrası idare tarafından davacıya doğrudan çalışma izni düzenlenmeyeceği, gerekli araştırmalar yapıldıktan sonra 5580 Kanun'unda belirtilen şartları sağlaması durumunda davalı idarece çalışma izni düzenleneceği açık olup, bu kısım yönünden de muhtemel zarara dayanan tazminat isteminde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Öte yandan, uyuşmazlıkta, manevi tazminata hükmedilmesi için gerekli şartların oluşmadığı görülmüştür.
Bu durumda Mahkeme kararının bu kısmının da onanması gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının
a) Dava konusu işlemin davacının kapatılan kurumdaki çalışma izninin iptaline ilişkin kısmı ile davacının yoksun kaldığı parasal hakların ve duyulan elem ve ızdırabın karşılığı olarak …-TL manevi tazminatın yasal faizi ile tarafına ödenmesi istemine ilişkin kısmı yönünden yukarıda yer verilen gerekçe ile ONANMASINA,
b) Dava konusu işlemin davacıya özel öğretim kurumlarında bir daha çalışma izni onayı düzenlenmemesi sonucu doğuran kısmı yönünden BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 30/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.