DANIŞTAY 8. DAIRE

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2020/4943 E.  ,  2024/1245 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/4943
Karar No : 2024/1245

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): … Komisyonculuk Hayvancılık Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından kiracısı olduğu Mersin İli, Mezitli İlçesi, ... Mahallesi, ... Tesisleri, No:... adresinde bulunan işyerinin bulunduğu alanda imar planına uygun olarak kent meydanı düzenleme çalışmaları yapılacağından mevcut yapıların yıkılması gerektiğinden bahisle işyerinin tahliyesine ilişkin … tarih ve … sayılı Mezitli Belediye Encümeni Kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı firma hakkında tesis edilen dava konusu işlemde, işlemin hangi mevzuat uyarınca ve hangi madde uyarınca tesis edildiğinin belirsiz olduğu, "Yasal Belirginlik" ilkesinin ihlal edildiği, bu suretle, işbu davaya konu olan ihtilafın hukuki denetim imkanının ortadan kaldırıldığı, yine davacı firmanın da aynı nedenle savunma ya da dava dilekçesinde yer vereceği iddialarının hukuki denetim için somut delillere dayandırılmasının engellendiği açık olup, bu nedenle dava konusu işlemde hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı şirket ile yapılan kira sözleşmesinin 01.12.2009 tarihinde sona erdiği, dava konusu işyerinin bulunduğu alan kapsamında kent meydanı oluşturmak amacıyla hazırlanan 1/5000 ölçekli Nazım ve 1/1000 ölçekli Uygulama Imar Plan değişikliklerinin Mersin Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanıp kesinleştiği, davacının fuzuli şagil durumunda olduğu, iptal kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Mersin İli, Mezitli İlçesi, … Mahallesi, … tesisleri, No:… adresinde bulunan işyerinin davacı şirkete 17 yıllığına yap işlet devret modeli ile 01.12.1992 tarihinden başlanmak üzere kiraya verildiği, dava konusu işlem tarihine kadar davacı tarafından kiracı olarak kullanıldığı, imar planına uygun olarak kent meydanı düzenleme çalışmaları yapılacağından mevcut yapıların yıkılması gerektiğinden bahisle işyerinin tahliyesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Mezitli Belediye Encümeni kararının alınması ve davacı şirkete tebliğ edilmesi üzerine bakılmakta olan dava dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18/1. maddesinde, "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır." kuralına;
775 sayılı Gecekondu Kanunu'nun 18/1. maddesinde, "Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra, belediye sınırları içinde veya dışında, belediyelere, Hazineye, özel idarelere, katma bütçeli dairelere ait arazi ve arsalarda veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerde yapılacak, daimi veya geçici bütün izinsiz yapılar, inşa sırasında olsun veya iskan edilmiş bulunsun, hiçbir karar alınmasına lüzum kalmaksızın, belediye veya Devlet zabıtası tarafından derhal yıktırılır." kuralına;
Sebze Ve Meyve Ticareti Ve Toptancı Halleri Hakkında Yönetmeliğin 28. maddesinde, "Belediye toptancı halindeki işyerleri, kiralama veya satış yoluyla işletilir... Toptancı halindeki işyerleri, üretici, üretici örgütü, komisyoncu veya tüccarlara kiralanır ya da satılır... Belediye toptancı halindeki işyerlerinin kiralanması veya satılması, 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre yapılır. Kira süresi sona erenler, açılacak kiralama ihalelerine tekrar katılabilir. Faaliyet gösterdiği belediye toptancı halindeki işyerinin kira süresi sona erenlerle, ihaleye çıkılmaksızın yeniden kira sözleşmesi yapılabilir... Belediye toptancı halindeki işyerlerinin kira süresi en fazla on yıldır. Bir yıldan uzun süreli kira sözleşmelerinde ikinci ve izleyen yıllar kira bedelleri, Üretici Fiyatları Endeksi oranında arttırılır." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgeler incelendiğinde, Mersin İli, Mezitli İlçesi, … Mahallesi, … Tesisleri, … numaralı dükkanın 01.12.1992 tarihinde başlamak üzere davacı şirkete yap-işlet-devret modeli ile 17 yıllığına özel hukuk sözleşmesi ile kiraya verildiği, 1998 yılında kabul edilen nazım imar planı ile 11 numaralı dükkanın da dahil olduğu söz konusu bölgenin "toptancı hal tesisi" olarak belirlendiği, davacının kira sözleşmesinin süresinin 2009 yılında dolduğu, aynı yıl kira sözleşmesinin yenilendiği, 2014 yılında Belediyece dükkanın tahliyesinin istendiği, bunun üzerine kiracılığın tespiti için açılan davada ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin E:…, K:… sayılı kararıyla davacının kiracılığının devam ettiğine karar verildiği ve bu kararın Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin E:…, K:… sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği, Mersin Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararıyla 1/1000 ölçekli uygulama imar planında … numaralı dükkanın da dahil olduğu hal tesisinin kent meydanı olarak planlandığı, söz konusu imar planına uygun olarak kent meydanı düzenleme çalışmaları yapılacağından mevcut yapıların yıkılması gerektiğinden bahisle dava konusu dükkanın tahliye edilmesi işleminin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, her ne kadar kesinleşen ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin kararıyla davacının kiracılığının devam ettiğine karar verilmiş olsa da bu karar sonrasında Mersin Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararıyla 1/1000 ölçekli uygulama imar planında davacının kiracısı olduğu … numaralı dükkanın da dahil olduğu hal tesisinin kent meydanı olarak planlandığı ve bu planın kesinleştiği anlaşıldığından kamu yararı gözetildiğinde kesinleşen imar planının uygulanması için hal tesisinin tahliyesinin zorunlu olduğu sonucuna varılmış olup işyerinin tahliyesine ilişkin … tarih ve … sayılı Mezitli Belediye Encümeni kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 07/03/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.