DANIŞTAY 6. DAIRE

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2024/988 E.  ,  2024/1430 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/988
Karar No : 2024/1430

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALILAR : ...

DAVANIN KONUSU: İzmir ili, Menderes ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın acele kamulaştırılmasına ilişkin 20/04/2023 tarihli, 32169 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 19/04/2023 tarihli 7124 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kamu yararı ve kamulaştırma kararının iptali ve yürütmesinin durdurulması istenilmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakimi ...'in açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi gereğince incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakimi ...'in açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi gereğince incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 5. maddesinin 1. fıkrasında; her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı; ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği, 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendinde; dilekçelerin 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden inceleneceği, 15. maddenin 1. fıkrasının (d) bendinde dilekçelerde 14 üncü maddenin 3/g bendine aykırılık görülmesi halinde otuz gün içinde 3 ve 5 inci maddelere uygun şekilde düzenlemek veya noksanları tamamlamak üzere dilekçenin reddine karar verileceği, 5 inci fıkrasında; 1. fıkrasının (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.
2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 5. maddesinde; idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalar ve ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki dava ve işlerden kaynaklanan uyuşmazlıkları çözümleyeceği belirtilmiştir.
2575 sayılı Danıştay Kanununun 24. maddesinde; "1. Danıştay ilk derece mahkemesi olarak; a) (Değişik: 2/7/2018-KHK-703/184 md.) Cumhurbaşkanı kararlarına, b) Değişik: 2/7/2018-KHK-703/184 md.) Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere, c) (Değişik: 02/07/2012-6352/45 md.) Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere, d) Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemlere, e) Birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere, f) Danıştay Yüksek Disiplin Kurulu kararları ile bu Kurulun görev alanı ile ilgili Danıştay Başkanlığı işlemlerine karşı açılacak iptal ve tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davaları karara bağlar." hükmü yer almaktadır.
2577 sayılı Kanunun 34. maddesinin 1. fıkrasında;" İmar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili mahkeme taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesidir." hükmü yer almıştır.
Aynı Kanun'un "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinde, "1. İvedi yargılama usulü aşağıda sayılan işlemlerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanır: ... b) Acele kamulaştırma işlemleri. ..." hükmü yer almaktadır.
Dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden davacının; dava konusu taşınmazın acele kamulaştırılmasına ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı, Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kamu yararı kararı ve kamulaştırma kararın iptali isteminde bulunduğu, kamu yararı kararı ve kamulaştırma kararına ilişkin uyuşmazlığın 2575 sayılı İdari Yargılama Usul Kanununun 24. maddesinde Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak karara bağlayacağı davalardan olmadığı, idari yargılama usulünün genel hükümlerine tabi olduğu ve İdare Mahkemesinin görev alanına girdiği ve taşınmazın bulunduğu İdare Mahkemesince çözümlenmesi gerektiği, dava konusu taşınmazın acele kamulaştırılmasına ilişkin Cumhurbaşkanı Kararının ise, 2575 sayılı Danıştay Kanununun 24. maddesi uyarınca ilk derece olarak Danıştay'da görülecek dava konularına girdiği, davanın bu kısmının bakmakla görevli Danıştay Altıncı Dairesince çözümlenmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Bu durumda ayrı yargılama usulüne tabi ve farklı yargı merciilerinin görev alanına giren işlemlere karşı aynı dilekçe ile dava açılmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesi hükümlerine uygun olmayan dava dilekçesinin aynı Kanun'un 15. maddesinin 1/d bendi gereğince, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren otuz (30) gün içinde her işleme karşı görevli ve yetkili yargı merciinde yeniden dava açılmakta serbest olunmak üzere reddine,
2. Yeniden verilen dilekçede aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hususunun davacıya duyurulmasına,
3. Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4- Dava dilekçesi örneği ve eklerinin davacıya gönderilmesine,
5- Artan posta ücreti avansı ile kullanılmayan yürütmenin durdurulması harcının ise istemleri halinde davacıya iade edilmesine, 29/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.