DANIŞTAY 6. DAIRE

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2023/5163 E.  ,  2024/2372 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/5163
Karar No : 2024/2372

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Belediye Başkanlığı-…
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Mülkiyeti davacıya ait Malatya İli, Akçadağ İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda, 1/5000 ölçekli nazım imar planının kabul edilmesine ilişkin Malatya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının kabul edilmesine ilişkin Akçadağ Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile söz konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planına yapılan itirazın reddine ilişkin Akçadağ Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ve anılan itirazın reddine dair kararın onaylanmasına ilişkin Malatya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ve söz konusu Malatya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının Akçadağ Belediyesine gönderilmesine dair Malatya Büyükşehir Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planına yapılan itirazın belediye meclis kararlarıyla reddedildiğine dair Akçadağ Belediyesinin … tarih ve … sayılı bildirim işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının mülkiyetinde bulunan Malatya İli, Akçadağ İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaza ilişkin Malatya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planının, Akçadağ Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile de 1/1000 ölçekli uygulama imar planının kabul edildiği, 1/1000 ölçekli uygulama imar planının 11/01/2021-11/02/2021 tarihleri arasında askıya çıkartıldığı, davacı tarafından anılan uygulama imar planına 11/02/2021 tarihinde yapılan itirazın Akçadağ Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile reddedildiği ve bu kararın Malatya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylandığı, Mahkemenin 19/10/2022 tarihli ara kararına davalı Akçadağ Belediye Başkanlığı tarafından verilen cevabi yazının eklerinden; dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planına davacı tarafından yapılan itirazın reddine dair Akçadağ Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararında diğer ilgililer tarafından yapılan itirazların bir kısmının kabul edildiği ve anılan kararın 28/04/2021-28/05/2021 tarihleri arasında yeniden askıya çıkartıldığı, davacı tarafından askı süresi içerisinde yeniden itiraz edilmediği anlaşıldığından askı ilan süresinin son günü olan 28/05/2021 tarihini izleyen günden itibaren 60 günlük dava açma süresinin dolduğu tarihin adli tatile denk gelmesi nedeniyle adli tatilin bitimini izleyen 7 gün içerisinde en son 08/09/2021 tarihine kadar açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra dava açma süresini canlandırmayacağı açık olan Akçadağ Belediye Başkanlığının davacıya gönderdiği … tarih ve … sayılı itirazın reddine dair bildirim yazısı üzerine 12/09/2021 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenemeyeceği sonucuna varıldığı gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Anayasa tarafından güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiği, temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının gerekçe eklenmek suretiyle onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden; Malatya İli, Akçadağ İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alana yönelik 1/1000 ölçekli uygulama imar planının kabul edilmesine ilişkin Akçadağ Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı Akçadağ Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planının 11/01/2021-11/02/2021 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacı tarafından 11/02/2021 tarihli dilekçe ile askı süresi içerisinde 1/1000 ölçekli uygulama imar planına karşı yapılan itirazın Akçadağ Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile reddedildiği ve bu kararın Malatya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylandığı, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planına davacı tarafından yapılan itirazın reddine dair Akçadağ Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararında diğer ilgililer tarafından yapılan itirazların bir kısmının kabul edildiği ve anılan kararın 28/04/2021-28/05/2021 tarihleri arasında yeniden askıya çıkartıldığı, davacı tarafından askı süresi içerisinde yeniden itiraz edilmediği, ilk itirazın reddine dair belediye meclis kararlarının Akçadağ Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısıyla davacıya bildirildiği, bunun üzerine 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve söz konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planına yapılan itirazın reddine ilişkin Akçadağ Belediye Meclisinin 22/02/2021 tarih ve 18 sayılı kararı ve anılan itirazın reddine dair kararın onaylanmasına ilişkin Malatya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ve söz konusu Malatya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının Akçadağ Belediyesine gönderilmesine dair Malatya Büyükşehir Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planına yapılan itirazın belediye meclis kararlarıyla reddedildiğine dair Akçadağ Belediyesinin … tarih ve … sayılı bildirim işleminin iptali istemiyle 12/09/2021 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 8. maddesinin birinci fıkrasının fıkrasının (b) bendinde, imar planlarının, nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, planların, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği, belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazların ve planların belediye meclisince on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı, onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de yukarıdaki usullere tabi olduğu belirtilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış, anılan Kanunun “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11.maddesinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı,
otuz (30) gün içinde (İşlem tarihinde yürürlükte bulunan "altmış" ibaresi 08/07/2021 tarih ve 7331 sayılı Kanunun 2. maddesiyle "otuz" olarak değiştirilmiştir.) bir cevap verilmezse, isteğin reddedilmiş sayılacağı kurala bağlanmıştır.
Anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden; imar planlarına karşı, 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında yapılacak başvurular için, 3194 sayılı Kanun'un 8/b maddesi ile özel bir itiraz süresi getirildiği anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında, imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren otuz (30) gün içinde (İşlem tarihinde yürürlükte bulunan "altmış" ibaresi 08/07/2021 tarih ve 7331 sayılı Kanunun 2. maddesiyle "otuz" olarak değiştirilmiştir.) cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen otuz (30) gün içinde (İşlem tarihinde yürürlükte bulunan "altmış" ibaresi 08/07/2021 tarih ve 7331 sayılı Kanunun 2. maddesiyle "otuz" olarak değiştirilmiştir.) cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır. Buna göre, imar planlarına askı süresi içinde bir itirazda bulunulmamış ise davanın, 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren altmış gün içinde açılması gerekir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının 11/01/2021-11/02/2021 tarihleri arasında askıda ilan edildiği, davacı tarafından askı ilan süresi içerisinde (11/02/2021 tarihinde) yapılan itirazın Akçadağ Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile reddedildiği ve bu kararın Malatya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylandığı, ancak itirazın reddine dair belediye meclisi kararlarının Akçadağ Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısıyla davacıya bildirilmesine rağmen, ilk askı ilan süresinin bitimini izleyen günden itibaren 60 gün içerisinde davacıya tebliğ edilmediği gözetildiğinde itirazın zımnen reddedilmiş sayılması gerekmektedir.
Her ne kadar dava dışı parsel malikleri tarafından yapılan itirazların bir kısmının kabul edilmesi üzerine dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı 28/04/2021-28/05/2021 tarihleri arasında yeniden askıda ilan edilmişse de, söz konusu ilanın sadece itirazları uygun görülen dava dışı parsel malikleri bakımından hukuken sonuç doğuracağı, davacı tarafından dava konusu imar planına yapılan itirazın ise Akçadağ Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile reddedilmesi ve bu kararın Malatya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanması karşısında, 2. kez yapılan askı ilanının, davacı bakımından dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planına karşı dava açma süresini canlandırmayacağının kabulü gerekmektedir.
Bu halde, davacı tarafından ilk askı ilan süresi içerisinde dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planına yapılan itiraz nedeniyle, dava süresinin İdari Yargılama Usulü Kanununun 11. maddesi kapsamında belirlenmesi gerektiği açıktır. Bu kapsamda, dava süresi incelendiğinde, davacı tarafından askı süresi içerisinde 11/02/2021 tarihinde yapılan itirazın zımnen reddedildiği 02/04/2021 tarihini izleyen altmış günlük dava açma süresi içerisinde en son 01/06/2021 tarihinde açılması gerekirken yasal dava açma süresi geçirilerek 12/09/2021 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmamaktadır.
Bu itibarla, davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 18/04/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.