DANIŞTAY 6. DAIRE

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2023/1390 E.  ,  2024/2445 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/1390
Karar No : 2024/2445

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): … İnşaat Enerji ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz nedeniyle tahsil edilen 787.506,34-TL stabilize yol teknik alt yapı bedelinin tarafına iadesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı Yol ve Asfalt Şube Müdürlüğünün … tarihli, … sayılı işleminin iptali ile söz konusu tutarın yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; imar planında beldenin inkişafına ayrılmış ve parselasyon işlemi yapılmış olup teknik altyapısı henüz tamamlanmamış yerlerde 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca teknik alt yapı bedeli tahsil edilmek suretiyle yapı ruhsatı verileceğinden, dava konusu taşınmaz nedeniyle anılan Kanun hükmü uyarınca stabilize yol teknik altyapı bedeli tahsil edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; dava konusu stabilize yol teknik alt yapı bedelinin hesaplanmasında uyuşmazlığa konu parselin kuzeyindeki 5, güneyindeki 15, doğusundaki 15, batısındaki 20 ve 50 metrelik yolların dikkate alındığı, kuzeyindeki 5 metrelik yol için davalı idarece tahsil edilen kısmının davacıya iade edildiği, taşınmazın batısındaki 20 ve 50 metrelik yollara ilişkin hesaplamanın dayanağı olan Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının (e) maddesinin … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarihli, E:…, K … sayılı kararıyla iptaline karar verildiğinden dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, 787.506,34-TL tutarındaki bedelin davacıya 5 metrelik yola ilişkin olarak iade edilen 25.080,86-TL'lik kısmı (mükerrer olarak tahsil edidiğinden) düşülmek suretiyle kalan 762.425,48-TL tutarındaki kısmının idareye başvuru tarihinden tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya iade edilmesi gerektiği, ancak davalı idarece yargı kararı ile iptal edilen stabilize yol teknik altyapı katılım bedeli ile ilgili esasların alınacak bir meclis kararı ile yeniden belirlenmesi halinde bu esaslara uygun olarak yeniden stabilize yol teknik altyapı bedeli tahakkuk ettirilebileceği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptali ile tahsil edilen 762.425,48-TL teknik alt yapı bedelinin idareye başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Mevzuata uygun olarak davacıdan stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahsil edildiği, temyize konu kararın usule ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz nedeniyle tahsil edilen 787.506,34-TL stabilize yol teknik alt yapı bedelinin tarafına iadesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı Yol ve Asfalt Şube Müdürlüğünün … tarihli, … sayılı işleminin iptali ile söz konusu tutarın yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinde, iskan hudutları içinde olup da, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış bulunan sahalarda her ne şekilde olursa olsun yapı izni verilebilmesi için bu sahaların imar planı ve parselasyon planlarının yapılarak yetkili kurullarca tasdik edilmiş olması, ayrıca plan ve bölge şartlarına göre yollarının, pis ve içme suyu şebekeleri gibi teknik altyapısının yapılmış olmasının şart olduğu belirtildikten sonra; ancak, bunlardan parselasyon planları tasdik edilmiş olmakla beraber yolu, pis ve içme suyu şebekeleri gibi, teknik alt yapısı henüz yapılmamış olan yerlerde, ilgili idarenin izni halinde ve ilgili idarece hazırlanacak projeye uygun olarak yaptırılanlara veya parselleri hizasına rastlayan ve Yönetmelikte belirtildiği şekilde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25 peşin ödeyip, geri kalan %75 ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verileceği, alınan bu paraların teknik alt yapıyı yaptıranlara veya bu meblağı önceden ilgili idareye ödeyenlere aynen geri verileceği, hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, davacı tarafından hukuka aykırı olarak tahsil edildiği ileri sürülen 787.506,34-TL stabilize yol teknik alt yapı bedelinin tarafına iadesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle davanın açıldığı, İdari Dava Dairesince de tespit edildiği üzere tutarın 25.080,86-TL'lik kısmının davalı idarece davacıya iade edildiği, dolayısıyla bu tutara yönelik davanın konusuz kaldığı anlaşılmış olup, dava konusu işlemin tümü yönünden iptal kararı verilmesinde yargılama usulüne uygunluk bulunmamaktadır.
İşin esasının incelemesine gelince;
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinin 1. fıkrasında, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış alanlarda yapı izni verilebilmesi bu alanda parselasyon işleminin ve teknik altyapının yapılmış olması şartına bağlanmış, anılan maddenin 2. fıkrasında ise istisnai olarak imar planında beldenin inkişafına ayrılmış ve parselasyonu yapılmış olmakla beraber teknik altyapısı henüz yapılmamış yerlerde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25'ini peşin ödeyip geri kalan %75'ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verilebileceğine ilişkin düzenleme getirilmiştir. Bu madde kapsamında, yapı ruhsatı düzenlenmesi aşamasında ruhsat talebinde bulunanlardan teknik alt yapı bedeli istenebilmesi için yapı ruhsatının düzenlendiği tarihte ruhsatlandırılması istenen taşınmaza ait teknik alt yapının tamamlanmamış olması gerekir.
Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında, dava konusu bedelin tahsil edildiği tarihte taşınmazın inkişaf alanında kalıp kalmadığı, parselasyon işleminin yapılıp yapılmadığı ve alt yapı yatırımlarının tamamlanıp tamamlanmadığı hususlarının araştırılması suretiyle, anılan taşınmazdan 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca teknik alt yapı bedeli tahsil edilip edilemeyeceği tespit edilerek ulaşılacak sonuca göre yeniden bir karar verilmesi gerekmekte olup gerekli inceleme ve araştırma yapılmadan verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, temyize konu kararda yer verilen ve … tarihli, … sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararının (b) ve (e) maddelerinin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun anılan meclis kararının (e) maddesi yönünden kabulü ile İdare Mahkemesi kararının buna ilişkin kısmının kaldırılarak meclis kararının (e) maddesinin iptaline, diğer istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarihli, E:…, K … sayılı kararının Dairemizin 26/02/2024 tarihli, E:2024/9275, K:2024/1192 sayılı kararıyla "davacının taşınmazı için stabilize yol teknik alt yapı bedelinin hesaplanmasında davaya konu … tarih ve … sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararının hangi maddelerinin uygulandığının gerekçeleri ile açıklığa kavuşturulmasından sonra dayanak olarak gösterilen meclis kararı maddesinin tespiti üzerine davacının iptalini istediği işlemin meclis kararının (e) maddesi olduğu hususu göz önünde bulundurularak bir karar verilmesi gerekmekte olup; gerekli inceleme ve araştırma yapılmadan verilen temyize konu kararın bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır" gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiş olup İdari Dava Dairesince yeniden yapılacak tahkikat sonucu verilecek kararda, belirtilen bozma karar sonucu verilecek kararın da dikkate alınması suretiyle bu dava hakkında karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptali ile tahsil edilen …-TL teknik alt yapı bedelinin idareye başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya iadesi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 25/04/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.