DANIŞTAY 6. DAIRE

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2021/8668 E.  ,  2024/1546 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/8668
Karar No : 2024/1546

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR):
1- …
2- …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Ankara ili, Gölbaşı ilçesi, … Mahallesi, …, …, …, … sayılı imar adalarına ilişkin Gölbaşı Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin 5216 sayılı Büyükşehir Beledeyesi Kanununun 7. maddesi uyarınca onaylanmayarak reddine dair Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile; Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 26. maddesinde de belirtildiği üzere yoğunluk artışı öngören plan değişikliklerinde kentsel teknik altyapı etki değerlendirmesi raporunun hazırlanması gerektiği, yoğunluk arttıran dava konusu plan değişikliğine ait kentsel teknik altyapı etki değerlendirmesi raporunun bulunmaması nedeniyle dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Uyuşmazlığa konu taşınmazların bulunduğu alana ilişkin dosyada mevcut 1/1000 ölçekli uygulama imar planı paftasının incelenmesinden, 50 metrelik yola cepheli ticaret alanlarına yapılaşma koşullarının genel olarak E:0.75 Hmax=8.50 olarak belirlendiği, davacı tarafından teklif edilip Gölbaşı Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen ancak dava konusu Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla reddedilen planda ise ticaret alanlarında yapılaşma koşullarının E:0.90, Yençok:3 kat olarak önerildiği, 50 metrelik yola cepheli ticaret alanlarındaki yapılaşma koşullarının farklı olmasını gerektirir herhangi bir teknik ya da somut neden ortaya konulamadığı görüldüğünden, İdare Mahkemesi kararına karşı davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen açıklamanın eklenmesi suretiyle ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Ankara ili, Gölbaşı ilçesi, … Mahallesi, …, …, … ve … sayılı imar adalarının Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan "İncek Mahallesi Kırsal Yerleşme Alanı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı plan notları değişikliği" sınırları kapsamına sehven dahil edilmemesi nedeniyle Gölbaşı Belediyesince re'sen hazırlanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisince onaylanmamasının hukuka, mevzuata ve eşitlik ilkesine aykırı olduğu, ilk yapılan plana ait ''kentsel teknik altyapı etki değerlendirmesi raporu'' esas alınarak plan değişikliğinin değerlendirilmesi gerektiği, mükerrer rapor hazırlanmasının kamu kaynaklarının israfına neden olacağı, söz konusu planlamanın yapılan hatanın düzeltilmesi adına ilçe belediyesince re'sen yapıldığı, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile emsalleri 0.75 ve 0.90'a çıkarılan etap içerisindeki diğer ticaret alanları için geçerli olan her türlü gerekçenin planlama konusu parseller içinde geçerli olduğu, usul ve yasaya aykırı kararın bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Gölbaşı Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile; Ankara ili, Gölbaşı ilçesi, … Mahallesi, …, …, … ve … sayılı imar adalarının Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan "İncek Mahallesi Kırsal Yerleşme Alanı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı plan notları değişikliği" sınırları kapsamına sehven dahil edilmediği, ileride mağduriyetlere sebep vermemek amacıyla 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ''Ticaret alanı, E:0.75 Hmax:8.50'' olarak planlı olan söz konusu imar adalarında bulunan parsellerin yapılaşma koşullarının ''E:0,90, Yençok:3 kat'' olarak düzenlenmesine yönelik 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği kabul edildiği belirtilerek, 5216 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca onaylanmak üzere Ankara Büyükşehir Belediyesine gönderilmiştir. Ancak Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile; 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile planlama alanına ek yapı yoğunluğu önerildiği, söz konusu alana ilişkin daha önce de Gölbaşı Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği teklifinin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile reddedildiği belirtilerek, plan değişikliği onaylanmamıştır.
Bunun üzerine, … ada, … parsel sayılı taşınmazın hissedarı olan davacılar tarafından, 2009 yılında yapılan planlamada sehven 4 adet adanın planlama alanı dışında bırakıldığı, Gölbaşı Belediyesince yapılan bu hatanın düzeltilmesi amacıyla re'sen yapılan imar planı değişikliğinin Büyükşehir Belediye Meclisince kabul edilmemesinin eşitlik ilkesine, hukuka ve mevzuata aykırı olduğu ileri sürülerek bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 3194 sayılı İmar Kanunu'nun ''Tanımlar'' başlıklı 5. maddesinde nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, çevre düzeni plânına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar plânını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plâna uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar plânlarını, bu plânlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon plânlarını ve imar ıslah plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak, büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmış, aynı Kanunun 14. maddesinin son fıkrasında ise: "Büyükşehir kapsamındaki ilçe belediye meclisleri tarafından alınan imara ilişkin kararlar, kararın gelişinden itibaren üç ay içinde büyükşehir belediye meclisi tarafından nazım imar planına uygunluğu yönünden incelenerek aynen veya değiştirilerek kabul edildikten sonra büyükşehir belediye başkanına gönderilir. Üç ay içinde büyükşehir belediye meclisinde görüşülmeyen kararlar onaylanmış sayılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda detaylarına yer verilen yasal düzenlemeler uyarınca, büyükşehir belediyelerine, ilçe belediyesinin hazırlayacağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planını aynen veya değiştirerek onama yetkisi verildiğinden 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği isteminin kabulüne ilişkin ilçe belediye meclisi kararının kaldırılarak sözü edilen plan değişikliği isteminin reddine karar verilmesinin de büyükşehir belediyesine tanınan yetki kapsamında olduğu, diğer bir anlatımla değiştirerek onama yetkisinin, plan değişikliği isteminin kabulüne yönelik ilçe belediye meclisi kararının reddini de içerdiği açıktır.
Bu bakımdan uyuşmazlığın esası incelendiğinde; Gölbaşı Belediye Meclisince; uyuşmazlık konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin; planlamaya konu imar adalarının Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan "İncek Mahallesi Kırsal Yerleşme Alanı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı plan notları değişikliği" sınırları kapsamına sehven dahil edilmemesi nedeniyle yapıldığı belirtilmesine karşın söz konusu planlamaya dayanak yapılan 2015 tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile uyuşmazlık konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin dayanağı üst 1/5000 ölçekli nazım imar planına ait ozalit plan paftalarının dosyada bulunmadığı, ayrıca uyuşmazlık konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ait plan açıklama raporunda da bu planın dayanağı üst 1/5000 ölçekli nazım imar planına ilişkin hiçbir bilgi ve açıklamaya yer verilmediği, yalnızca 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ilişkin plan paftası incelenerek temyize konu kararın verildiği görülmüştür.
Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince öncelikle uyuşmazlık konusu ada ve parsellerin işaretli olduğu planlama alanında kabul edilen önceki ve yürürlükteki (üst ölçekli imar planları dahil) tüm imar planlarının üzerinde onay tarihleri belirtilen ozalit plan paftalarının getirtilmesi, davacının değişiklik yapılmasını istediği 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planının tespit edilmesi, sonrasında değiştirilmesi istenilen uygulama imar planının; üst ölçekli nazım imar planına, varsa diğer üst ölçekli plan(lar)a, çevre ve imar bütünlüğüne uygun olup olmadığı hususlarının keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak açıklığa kavuşturulması suretiyle dava hakkında yeniden karar verilmesi gerektiğinden, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun açıklamalı reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamıştır.
Diğer yandan, İdare Mahkemesince; yoğunluk artışı öngören uyuşmazlık konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ait kentsel teknik altyapı etki değerlendirme raporu bulunmadığından dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilmiştir. Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 26. maddesinin 1. fıkrasında, "İmar planı değişikliği; plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak nitelikte, kamu yararı amaçlı, teknik ve nesnel gerekçelere dayanılarak yapılır." düzenlemesi yer almaktadır. Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte ''Kentsel Altyapı Etki Değerlendirme Raporu Formatı'', diğer bir ifadeyle kentsel teknik altyapı etki değerlendirme raporunun hangi usulde hazırlanacağına yönelik bir düzenlemenin bulunmadığı ve uyuşmazlık konusu imar planı değişikliğine ait plan açıklama raporunun bulunduğu görüldüğünden bu husus işlemi kusurlandırır nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun açıklamalı reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 06/03/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.