DANIŞTAY 6. DAIRE

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2020/9920 E.  ,  2024/1503 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/9920
Karar No : 2024/1503

KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE
BULUNAN (DAVACILAR) : 1- …2- …3- …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1-… Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın onanmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 01/07/2020 tarih ve E:2017/538, K:2020/6452 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir ili, Urla ilçesi, … Mahallesi, … sayılı pafta, … parsel sayılı taşınmaz için düzenlenen … tarih ve … sayılı imar durum belgesi ile imar durum belgesinin dayanağı olarak gösterilen 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının ve 1/25000 ölçekli İzmir Büyükşehir Bütünü Çevre Düzeni Planının davacıların parseline ilişkin kısmı ile davacıların parselinin uygulama imar planı onama sınırları dışında tutulmasına ilişkin … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu ve 1/25.000 ölçekli İzmir Büyükşehir Bütünü Çevre Düzeni Planında dava konusu parselin arazi kullanım kararının doğal (ağaçlık) karakteri korunacak alanlar olarak belirlenmesinin parselin mevcut doğal yapısı ile tutarlı olduğu, dava konusu parselin doğusunda ve kuzeyinde orman alanlarının, batısında ise nitelikli tarım alanlarının bulunması nedeniyle alanın doğal karakterinin ve bütünlüğünün sağlanması ve bu niteliklerinin sürdürülmesi açılarından doğru bir planlama kararı olduğu, dava konusu planların, üst ölçekli İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı hükümleri ile çelişmediği ve planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırı olmadığı, dava konusu 4495 parsele ilişkin olarak önerilen yapılaşma koşullarının üst ölçekli plan kararlarıyla çelişmesi gerekçesiyle plan onama sınırları dışında bırakılmasının plan hiyerarşisine ve üst ölçekli plan kararlarına uygun olduğu, … tarihli ... sayılı imar durumu belgesinde belirtilen koşulların planda öngörülen arazi kullanım kararı ve alandaki mevcut doğal yapının korunması açısından planlama ilke ve esaslarına uygun olduğu, dava konusu işlemlerin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI: Davacılar tarafından, Urla Belediye Meclisinin … tarihli ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli Zeytinalanı Revizyon Uygulama İmar Planının iptaline dair ... İdare Mahkemesinin E:… ve K:… sayılı kararının dava konusu parsel ile ilgisi bulunmadığı, deniz kıyısındaki İzmir ili, Urla ilçesi, … Mahallesi … Pafta, … ada … parselde tapuya kayıtlı bir başka taşınmazla ilgili olarak verilen yapı ruhsatının ve bu ruhsatın dayanağı olan Zeytinalanı 1/1000 ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planının ilgili kısmının iptaline ilişkin olduğu dolayısıyla 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının davacının parseli ile ilgili kısmının geçerliliğini koruduğu, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi gerektiği, usul ve yasaya uygun olmayan idare mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :
… Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
… Belediye Başkanlığı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Karar düzeltme isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçildi. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 01/07/2020 tarih ve E:2017/538, K:2020/6452 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 15.02.1993 tarihinde Urla Belediye Meclisinin 9 sayılı kararıyla İzmir ili, Urla ilçesi, … Mahallesi, … pafta, … sayılı parsele ilişkin mevzi imar planının onaylandığı, anılan planda dava konusu parselin, “özel mahsul alanı” olarak belirlendiği, … tarihli, … sayılı Urla Belediye Meclisi kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli Zeytinalanı Revizyon Uygulama İmar Planında, dava konusu parselin, “özel mahsul alanı” kullanımının devam ettirildiği ve E:0.07 yapılaşma koşulu belirlendiği, … tarih ve … sayılı Urla Belediye Meclisi kararıyla yürürlükte bulunan 1/5000 ölçekli Revizyon Nazım İmar Planının onaylandığı ve söz konusu planda dava konusu parselin, E:0.05 yapılaşma koşullu “doğal (ağaçlık) karakteri korunacak alanlar” kullanım kararında kaldığı, … tarihli, … sayılı Urla Belediye Meclisi kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli Zeytinalanı Revizyon Uygulama İmar Planının iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin E:…, K:… sayılı kararı ile 1/1000 ölçekli Zeytinalanı Revizyon Uygulama İmar Planının iptal edildiği, … tarihli, … sayılı Urla Belediye Meclisi kararıyla uygun görülen 1/1000 ölçekli Zeytinalanı II.Etap Revizyon Uygulama İmar Planı önerisinin onaylanmak üzere İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığına iletildiği, anılan planda dava konusu 4495 sayılı parselin yapılaşma koşulunun E:0.07 olarak belirlendiği, 1/5000 ölçekli nazım imar planında ise yapılaşma koşulunun 0.05 olduğu, bu nedenle öneri planın 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı kararlarıyla uyumsuzluk gösterdiğinden bahisle İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 14.05.2010 tarihli, 01.769 sayılı kararı ile … sayılı parsel onama sınırları dışında tutularak önerinin onaylandığı, … tarihli, … sayılı İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin kararı ile uygun görülen ve Başkanlık makamınca 08.10.2012 tarihinde onaylanan 1/25.000 ölçekli İzmir Büyükşehir Bütünü Çevre Düzeni Planında, dava konusu parselin, “doğal (ağaçlık) karakteri korunacak alanlar” olarak belirlenen alan sınırları içerisinde kaldığı, 16.11.2015 tarihinde onaylanan İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında, dava konusu parselin, “tarım arazisi” olarak belirlenen alan sınırları içerisinde kaldığı, davacıların 19.08.2014 tarihinde davalı Urla Belediye Başkanlığına başvurarak, 4495 sayılı parsele ilişkin imar durum belgesi verilmesi talebinde bulunduğu, davalı Urla Belediye Başkanlığının … tarihli, … sayılı cevabi yazısının tebliği üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 3194 sayılı İmar Kanununun “Tanımlar” başlıklı 5. maddesinde;Çevre Düzeni Planı; ülke ve bölge plan kararlarına uygun olarak konut, sanayi, tarım, turizm, ulaşım gibi yerleşme ve arazi kullanılması kararlarını belirleyen plan olarak nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla bütün olan plan olarak; uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgilerini ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
3194 sayılı İmar Kanununun 6. maddesinde, planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından bölge planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planları da uygulamaya esas olan uygulama imar planları ve bu planın hazırlanmasındaki temel hedefleri, ilkeleri ve arazi kullanım kararlarını belirleyen nazım imar planları olarak sınıflandırılmış, anılan Yasanın 8.maddesinde ise, planların tanımlaması yapılarak, planlar bölge planı, çevre düzeni planı, nazım imar planı ve uygulama imar planı olarak kademelendirilmiş ve alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olması zorunluluğu getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden;
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın; 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden davanın reddine lilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden;
Mahkemelerin imar planları hakkında parsel bazında verdiği iptal veya yürütmenin durdurulması kararlarının, imar planının tümünün yürürlüğünü durdurmayacağı veya planın tamamının iptali sonucunu doğurmayacağı, mahkeme kararının gerekçesi doğrultusunda kamu yararı ve planlama ilkeleri açısından idarece yapılacak değerlendirme sonucunda, planın iptal edilen bölümlerinde revizyon yapılabileceği tabiidir.
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu taşınmazın … tarihli … sayılı Urla Belediye Meclisi kararıyla onaylan 1/1000 ölçekli Zeytinalanı Revizyon Uygulama İmar Planında E: 0,07 yapılaşma koşullu özel mahsul alanında kaldığı, anılan planın yargı kararıyla iptal edildiği ve alanın plansız kaldığından bahisle Urla Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla 1/1000 ölçekli Zeytinalanı II. Etap Revizyon Uygulama İmar Planının kabul edildiği ve onaylanmak üzere İzmir Büyükşehir Belediyesine gönderildiği, dava konusu İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı onama sınırları dışında bırakıldığı, anlaşılmıştır. Ancak, UYAP üzerinde yapılan incelemede, söz konusu ... İdare Mahkemesinin E:… ve K:… sayılı iptal kararının İzmir ili, Urla ilçesi, … Mahallesi … Pafta, … ada … parsel sayılı taşınmazla ilgili olarak verilen yapı ruhsatının ve bu ruhsatın dayanağı olan Zeytinalanı 1/1000 ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planının anılan parsele ilişkin olduğu dolayısıyla dava konusu taşınmaz bakımından ya da planın tamamı bakımından iptale yönelik bir hüküm kurulmadığı görülmüştür.
Bu durumda uyuşmazlık konusu taşınmaza ilişkin olarak verilen iptal kararı olmaksızın Urla Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli Zeytinalanı II. Etap Revizyon Uygulama İmar Planının dava konusu taşınmazı kapsayacak şekilde yeniden onaylanmasında hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Diğer bir ifade ile davacının taşınmazına ilişkin 02.03.1999 tarihli 164 sayılı Urla Belediye Meclisi kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı kararları geçerliliğini korumakta olup, dava konusu planın davacının taşınmazı bakımından da yeniden kabul edilerek büyükşehir belediyesine sunulmasında mevzuatta tanımlanan plan yapım yöntem ve tekniklerine uygunluk bulunmadığından büyükşehir belediye meclisince tesis edilen dava konusu işlemde de yasal isabet görülmemiştir.
Öte yandan anılan iptal kararından sonra … tarihli … sayılı İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile uygun görülerek yürürlüğe giren, 1/25.000 ölçekli İzmir Büyükşehir Bütünü Çevre Düzeni Planı, plan notlarının "Genel Hükümler" başlığı altındaki 6.19. sayılı maddesinde;"… Ayrıca Urla, Zeytinalanı Bölgesinde hazırlanacak olan alt ölçekli planlarda, Urla Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla uygun görülen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı kararları esas alınacaktır." denilerek, ... İdare Mahkemesinin E:… ve K:… sayılı kararı ile iptal edildiği ileri sürülen Urla Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla uygun görülen 1/1000 ölçekli Zeytinalanı revizyon uygulama imar planının iptal kararına konu parsel dışındaki bölümünün geçerliliğini koruduğu hususu kabul edilmiştir.
Bu itbarla 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin kısmen kabulüne kısmen reddine
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin, ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planına ilişkin kısmının ONANMASINA, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 04/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.