DANIŞTAY 3. DAIRE

Danıştay 3. Daire Başkanlığı         2023/2290 E.  ,  2024/1178 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/2290
Karar No : 2024/1178

TEMYİZ EDEN (DAVALI) :... Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) :... Elektrik Enerji Proje Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 153/A maddesi uyarınca talep edilen teminatın süresinde verilmemesinden oluşan kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ödeme emrinin dayanağını oluşturan 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 153/A maddesi uyarınca davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı teminat isteme yazısında, Anayasa'nın amir hükmüne rağmen, söz konusu işleme karşı ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağının ve başvurusu sürelerinin gösterilmediği dolayısıyla davacı şirketin bu işleme karşı meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkını kullanmasına imkan verilmeyerek, hak arama hürriyetinin önüne geçildiği sonucuna varıldığından davacının takibinde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu ödeme emri iptal edilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacıdan teminat istenilmesine ilişkin şartların oluştuğu, kendisine ödeme emri tebliğ olunan borçlunun böyle bir borcu olmadığı, kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı gerekçeleri ile dava konusu edebileceği, dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Vergi Dairesi Kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... Endüstriyel ve Yapı Ürünleri Pazarlama Ticaret Anonim Şirketi'nin 2016 ilâ 2019 yılları işlemlerinin sahte belge düzenleme fiili nedeniyle incelenmesi neticesinde tanzim edilen vergi tekniği raporunda, kuruluş tarihinden itibaren gerçek bir ticari faaliyetinin bulunmadığı, belirtilen yıllarda komisyon karşılığı sahte fatura düzenlediğinden 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 153/A maddesi kapsamında takip edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığı, 03/03/2021 tarihli Olur ile davacı şirketten 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 153/A maddesinin birinci ve ikinci fıkraları uyarınca 795.992,60 TL teminat istenmesine dair ... tarih ve ... sayılı yazının tebliğ edildiği, belirlenen vadede ödenmemesi üzerine teminatın cebren tahsili için davacı şirket hakkında dava konusu ödeme emri düzenlenmiştir.
Dosyanın ve Dairemizin E:2022/4208 sayılı dosyasında bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacı adına 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 153/A maddesinin birinci ve ikinci fıkraları uyarınca 795.992,60 TL teminat istenmesine dair ... tarih ve ... sayılı yazısı uyarınca talep edilen teminatın süresinde verilmemesinden oluşan kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin 16/11/2021 tarihinde tebliği üzerine açılan ve ... Vergi Mahkemesinin ... Esas numarasında kayıtlı olan davanın esastan görüşülerek kabul edildiği, bu defa aynı yazıya istinaden ... tarih ve ...takip numaralı ödeme emrinin 08/08/2022 tarihinde tebliği üzerine açılan davada temyize konu kararın verildiği anlaşılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununda derdestlikle ilgili herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiş ise de yargılama hukukunun temel ilkelerinden olması nedeniyle idari yargı yönünden de uygulanması gerektiğinin kabulü zorunludur.
Derdestlik durumunun ortaya çıkması için, aynı davanın iki kere açılmış olması ve birinci davanın görülmekte yani derdest olması şartları birlikte gerçekleşmelidir. Davaların aynı dava olarak kabul edilebilmesi de taraflarının, konularının, dava konusu işlemlerin hukuki sebeplerinin aynı olmasına bağlıdır.
Bu durumda, derdest olduğu anlaşılan, aynı uyuşmazlığa ilişkin, aynı konuda ve aynı miktardaki dava konusu kamu alacağı hakkında mükerrerlik ve derdestlik hususu araştırılarak yeniden karar verilmesi gerektiğinden aksi yöndeki Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddi yolundaki Vergi Dava Dairesi kararında yargılama usulüne uygunluk bulunmamıştır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının BOZULMASINA, 07/03/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.