DANIŞTAY 2. DAIRE

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/17939 E.  ,  2024/1295 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/17939
Karar No : 2024/1295

DAVACI : … Sendikası
VEKİLİ: Av. …

DAVALI : … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …

DAVANIN KONUSU : 18/07/2012 günlü, 2012 Yılı Öğretmenlerin İl İçi Yer Değiştirme Kılavuzu'nun; “A. Genel Açıklamalar” başlıklı bölümünde yer alan 7. maddesinin, “B. Başvurular” başlıklı bölümünün 2. maddesinin, 4. maddesinde yer alan “hariç olmak üzere” ibaresinin ve 8. maddesinin, “C. Tercihler” başlıklı bölümünün 1. maddesinde yer alan “en fazla 5 (beş)” ibaresinin ve Kılavuzun ekinde yer alan Ek-1 2012 Yılı İl İçi Yer Değiştirme Takviminin iptali istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Danıştay İkinci Dairesinin 13/12/2018 günlü, E:2016/584, K:2018/6984 sayılı kararıyla; dava konusu Kılavuzun dayanağı olan ve 06/05/2010 günlü, 27573 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin tüm değişiklikleriyle beraber, 17/04/2015 günlü, 29329 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 64. maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından, davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle, karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiştir.
Anılan kararın, davalı idare tarafından temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 27/12/2019 günlü, E:2019/702, K:2019/7070 sayılı kararıyla; dava konusu düzenlemelerin üst hukuk normlarına uygun olup olmadığı yönünden inceleme yapılarak bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, bozulmasına karar verilmiştir.

DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu Kılavuz'un A. Genel Açıklamalar başlıklı bölümünde yer alan 7. maddesi uyarınca il içinde yer değiştirmesi yapılan bir öğretmenin iller arasında yer değiştirme isteğinde bulunamayacağı, 27573 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atanma ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nde böyle bir sınırlama olmamasına rağmen Kılavuzla sınırlama getirilmesinin hukuka aykırı olduğu, B. Başvurular başlıklı bölümünün 2. maddesine göre görev süresi hesabında 15 Eylül tarihinin esas alınmasının, kendilerinden kaynaklanmayan sorunlar nedeniyle bu tarihten sonra göreve başlayan öğretmenlerin yer değiştirme isteğinde bulunmasına engel olacağı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun mehil müddetini düzenleyen 62. maddesine de aykırılık teşkil ettiği, 4. maddesinde yer alan “hariç olmak üzere” ibaresinin, 632 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girmesinden önce KPSS puanı ile kadrolu öğretmenliğe atanan öğretmenlerin yer değiştirme isteğinde bulunamayacaklarını düzenlediği, KPSS başarı puanıyla atanan öğretmenler açısından eşitsizliğe neden olduğu, 8. maddesinin de, il içinde yer değiştirenlerin özür durumundan yer değiştirmeye ancak takip eden yılda başvurabileceklerini kurala bağladığı, sağlık ve eş durumu özrü nedeniyle yer değiştirme isteğinde bulunabilmek için adaylık dışında herhangi bir süre koşulu aranamayacağı, bu hususun yargı kararlarıyla da ortaya konulduğu, C. Tercihler başlıklı bölümünün 1. maddesinde yer alan “en fazla 5 (beş)” ibaresinin yönünden, Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 25/5. maddesinde öğretmenlerin en fazla 25 eğitim kurumunu tercih edecekleri hükmüne yer verildiği ve Kılavuz'un Yönetmelik hükmüne açıkça aykırı olduğu, Kılavuzun ekinde yer alan Ek-1 2012 Yılı İl İçi Yer Değiştirme Takviminin ise; anılan Yönetmeliğin 34. maddesinde atama takviminin haziran ve ağustos olmak üzere iki kez işletilmesinin öngörülmesine rağmen söz konusu Kılavuzda ağustos ayında bir kez işletileceğinin duyurulması nedeniyle normlar hiyerarşisi ilkesine aykırılık oluşturduğu ileri sürülmüştür.

DAVALININ SAVUNMASI: Eğitim sistemindeki insan gücü planlamasının Milli Eğitim Bakanlığı merkez teşkilatınca yapıldığı, eğitim dönemi başladığında öğretmenlerin atama işlemlerinin tamamlanmış olması gerektiği, Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nde il içi yer değişikliği yapılan bir öğretmenin iller arası yer değiştirme isteminde bulunabileceğine dair bir hüküm bulunmadığı, görev süresinin hesabında 15 Eylül tarihinin esas alınmasının anılan Yönetmeliğin 25/3. maddesi gereği olduğu, 632 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameden yararlanarak sözleşmeli öğretmen iken kadrolu olarak atanan öğretmenlerin sözleşmeli öğretmenlikte geçen sürelerinin ve hizmet puanlarının emsali kadrolu öğretmeler gibi değerlendirileceği hususunun Kanun Hükmünde Kararname ile düzenlendiği, 632 sayılı KHK'dan önce KPSS puanıyla kadrolu öğretmenliğe yapılan atamaların ise ilk atama olduğu ve ilk atama şartları içerisinde değerlendirilmesi gerektiği, sözleşmeli hizmet sürelerinin kadroda geçmiş gibi sayılamayacağı ve zorunlu hizmet affından yararlanmalarının mevzuat gereğince mümkün olmadığı, il içinde isteğe bağlı görev yeri değiştirilen bir öğretmenin aynı dönemde il içinde özür durumundan yer değiştirmesi halinde yeni atandığı eğitim kurumunda çok kısa bir süre görev yaptıktan sonra tekrar özür durumundan il içinde yer değiştirmesi sonucunun doğacağı, bu sebeple eğitim kurumlarında boşluklar oluşacağı ve hizmet puanı düşük olan öğretmenlerin özür durumundan yer değiştirme hakkını kullanamayacağı, ayrıca il içinde isteğe bağlı olarak görev yeri değiştirilen bir öğretmenin özür durumundan iller arası yer değiştirebilmesinde engel bulunmadığı, 6287 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla eğitim sisteminde köklü değişikliklere gidildiği, Kanun kapsamında ilköğretim okullarının ilkokul ve ortaokul şeklinde yeniden yapılandırılması, okul binalarının oluşturulması, öğrenci kayıtları ve öğretmen norm kadrolarının yeniden belirlenmesi gibi nedenlerle atama takvimin geciktiği, eğitim dönemine atamaların yetiştirilmesi ve okullarda boşluk oluşmaması amacıyla atama takviminin bir kez işletilmesi ve 5 tercih yapılmasına ilişkin Kılavuz hükümlerinin kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek hazırlandığı, sonuç itibariyle dava konusu edilen Kılavuz hükümlerinde üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ : Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun bozma kararına uyularak, 2012 Yılı Öğretmenlerin İl İçi Yer Değiştirme Kılavuzu'nun, “A. Genel Açıklamalar” başlıklı bölümünde yer alan 7. maddesi, “B. Başvurular” başlıklı bölümünün 2. maddesi, 4. maddesinde yer alan “hariç olmak üzere” ibaresi ve 8. maddesi yönünden davanın reddine, “C. Tercihler” başlıklı bölümünün 1. maddesinde yer alan “en fazla 5 (beş)” ibaresinin ve Kılavuzun ekinde yer alan Ek-1 2012 Yılı İl İçi Yer Değiştirme Takviminin ise iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür.

DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; davacı tarafından, 2012 Yılı Öğretmenlerin İl İçi Yer Değiştirme Kılavuzu’nun; “A. Genel Açıklamalar” başlıklı bölümünde yer alan 7. maddesinin, “B. Başvurular” başlıklı bölümünün 2. maddesinin, 4. maddesinde yer alan “hariç olmak üzere” ibaresinin ve 8. maddesinin, “C. Tercihler” başlıklı bölümünün 1. maddesinde yer alan “en fazla 5 (beş)” ibaresinin ve Kılavuzun ekinde yer alan Ek-1 2012 Yılı İl İçi Yer Değiştirme takviminin iptali istemiyle açılmıştır.
Danıştay İkinci Dairesinin 13/12/2018 tarihli ve E:2016/584, K:2018/6984 sayılı kararıyla; dava konusu Kılavuz'da ilgili mevzuat olarak gösterilen Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin yürürlükten kalktığından bahisle davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, bu kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 27/12/2019 gün ve E:2019/702, K:2019/7070 sayılı kararıyla; dava konusu düzenlemelerin üst hukuk normlarına uygun olup olmadığı yönünde inceleme yapılarak bir karar verilmesi gerekirken, dava konusu Kılavuz'da ilgili mevzuat olarak gösterilen Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin yürürlükten kalktığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı yönünde verilen kararda hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle bozulması üzerine, bozma kararına uyularak dava tarihi itibarıyla yürürlükte olan mevzuat hükümleri göz önünde bulundurularak işin esası yeniden incelendi.
Anılan Kılavuzun "C. Tercihler" başlığı altındaki 1. maddede yer alan 5 (beş) ibaresi yönünden;
06/05/2010 tarihli, 27573 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 25. maddesinin 5. fıkrasında, "isteğe ve zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı yer değiştirme isteğinde bulunacak öğretmenler, atanmak istedikleri yerlerden en fazla 25 eğitim kurumunu tercih edebilirler. Öğretmenler başvurularında tercihleri dışına atanmayı kabul edip etmediklerini de belirtirler." kuralı yer almaktadır.
2012 Yılı Öğretmenlerin İl İçi Yer Değiştirme Kılavuzu'nun "C. Tercihler" bölümünün 1. maddesinde, il içi yer değişikliği talebinde bulunan öğretmenlerin, başvurularında alanlarında öğretmen ihtiyacı bulunup bulunmadığına bakılmaksızın en fazla 5 (beş) eğitim kurumunu tercih edebilecekleri kurala bağlanmıştır.
Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 25/5. maddesinde isteğe ve zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı yer değiştirme isteğinde bulunacak öğretmenlerin, atanmak istedikleri yerlerden en fazla 25 eğitim kurumunu tercih edebilecekleri yönündeki kurala aykırı biçimde il içi yer değişikliği talebinde bulunan öğretmenlerin en fazla 5 (beş) eğitim kurumunu tercih edebilecekleri yolundaki 2012 Yılı Öğretmenlerin İl İçi Yer Değiştirme Kılavuzu'nun C. Tercihler başlığı altındaki 1. maddede yer alan 5 (beş) ibaresinde üst hukuk normlarına ve eğitim - öğretim hizmetleri gereklerine ve ilkelerine uyarlık bulunmamaktadır.
Kılavuzun ekinde yer alan Ek-1 2012 Yılı İl İçi Yer Değiştirme Takvimi yönünden;
Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 34/1. maddesinde, il içinde yer değiştirme talebinde bulunan öğretmenlerin yer değiştirme suretiyle atamalarının tercih ettikleri eğitim kurumları itibarıyle yapılan sıraya bağlı olarak haziran ve ağustos aylarında birer kez yapılacağı yönündeki kurala aykırı biçimde il içi sıraların 1-2 Ağustos 2012 tarihinde bir kez çalıştırılarak atamaların yapılmasını öngören 2012 Yılı Öğretmenlerin İl İçi Yer Değiştirme Kılavuzu'nun eki Ek-1 2012 Yılı İl İçi Yer Değiştirme Takviminde üst hukuk normlarına ve eğitim - öğretim hizmetleri gereklerine ve ilkelerine uyarlık bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, 2012 Yılı Öğretmenlerin İl İçi Yer Değiştirme Kılavuzu'nun "A. Genel Açıklamalar" başlıklı bölümünde yer alan 7. maddesinin, "B. Başvurular" başlıklı bölümünün 2. maddesinin, 4. maddesinde yer alan "hariç olmak üzere" ibaresinin ve 8. maddesinin iptali istemi yönünden ise;
Kamu hizmetinin etkin ve verimli şekilde yürütülebilmesi için gerekli önlemleri almakla yükümlü olan idarenin; Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin "il içi" yer değiştirmelerine ilişkin başvuru ve atama işlemlerini kapsamak üzere düzenlediği dava konusu Kılavuzun, üst hukuk normları olan Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği ve ilgili mevzuat hükümlerine, kamu yararı ve hizmet gereklerine de aykırılık oluşturmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 2012 Yılı Öğretmenlerinin İl İçi Yer Değiştirme Kılavuzu'nun C/1. maddesinde yer alan "en fazla 5 (beş)" ibaresinin ve Kılavuzun eki Ek-1 2012 Yılı İl İçi Yer Değiştirme Takviminin iptaline, Kılavuzun "A. Genel Açıklamalar" başlıklı bölümünde yer alan 7. maddesinin, "B. Başvurular" başlıklı bölümünün 2. maddesinin, 4. maddesinde yer alan "hariç olmak üzere" ibaresi ve 8. maddesine yönelik olarak ise davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Dairemizin 13/12/2018 günlü, E:2016/584, K:2018/6984 sayılı kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 27/12/2019 günlü, E:2019/702, K:2019/7070 sayılı kararıyla bozulması üzerine, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine göre Danıştay dava dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların temyizen bozulması halinde ısrar hakkı tanınmadığından bozma kararına uyularak, yeniden yapılan inceleme sonucunda Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bilgi ve belgeler de incelenmek suretiyle, işin gereği düşünüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, 06/05/2010 günlü, 27573 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği dayanak alınarak hazırlanan 18/07/2012 günlü, 2012 Yılı Öğretmenlerin İl İçi Yer Değiştirme Kılavuzu’nun; “A. Genel Açıklamalar” başlıklı bölümünde yer alan 7. maddesinin, “B. Başvurular” başlıklı bölümünün 2. maddesinin, 4. maddesinde yer alan “hariç olmak üzere” ibaresinin ve 8. maddesinin, “C. Tercihler” başlıklı bölümünün 1. maddesinde yer alan “en fazla 5 (beş)” ibaresinin ve Kılavuzun ekinde yer alan Ek-1 2012 Yılı İl İçi Yer Değiştirme Takviminin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
Dava konusu Kılavuzun yayımlandığı tarih itibarıyla;
3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Atama ve yer değiştirme" başlıklı 61. maddesinin 4. fıkrasında "Öğretmenlerin hizmet bölgelerinde en az üç eğitim-öğretim yılı görev yapması esastır. Bunların il içi ve iller arası yer değiştirmeleri Bakanlıkça belirlenecek esaslar doğrultusunda saptanacak hizmet puanı sırasına göre haziran, temmuz ve ağustos aylarında yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
06/05/2010 günlü, 27573 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) "İsteğe ve zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı yer değiştirmelerde duyuru, başvuru ve tercihler" başlıklı 25. maddesinde, ''(1) Öğretmenlerin il içi ve iller arası isteğe ve zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı yer değiştirmelerine ilişkin duyuru, Personel Genel Müdürlüğünce en geç ilgili yılın 15 Mayıs tarihine kadar Bakanlığın internet sayfasında yapılır. Duyuruda; kimlerin yer değiştirme isteğinde bulunabileceği, başvuru yeri, şekli ve süresi ile yer değiştirmeye ilişkin diğer hususlara yer verilir. (2) .... (3) İlgili yılın 15 Eylül tarihi itibarıyla bulunduğu eğitim kurumunda ya da ilde çalışılması gereken süreyi dolduracak olan öğretmenler yer değiştirme isteğinde bulunabilirler. (4) .... (5) İsteğe ve zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı yer değiştirme isteğinde bulunacak öğretmenler, atanmak istedikleri yerlerden en fazla 25 eğitim kurumunu tercih edebilirler. Öğretmenler başvurularında tercihleri dışına atanmayı kabul edip etmediklerini de belirtirler. ... " hükümleri yer almıştır.
Yönetmeliğin ''Zorunlu çalışma yükümlülüğü süreleri'' başlıklı 27. maddesinin 2. fıkrasında, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden sonra Bakanlık öğretmen kadrolarında göreve başlayanların hizmet bölgeleri ve hizmet alanlarına göre çalışmakla yükümlü oldukları süreler belirlenmiş, 30/07/2010 günlü, 27657 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesiyle değişik "İsteğe ve zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı yer değiştirme suretiyle atamalar" başlıklı 34. maddesinin 1. fıkrasında, "İl içinde yer değiştirme talebinde bulunan öğretmenlerin yer değiştirme suretiyle atamaları, tercih ettikleri eğitim kurumları itibarıyla yapılan sıraya bağlı olarak haziran ve ağustos aylarında birer kez olmak üzere eğitim kurumlarının öğretmen ihtiyacı çerçevesinde hizmet puanı üstünlüğüne göre gerçekleştirilir. Ataması yapılamayanların sıraları ağustos ayı sonu itibarıyla iptal edilir. İller arası isteğe ve zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı yer değiştirme talebinde bulunan öğretmenlerin yer değiştirme suretiyle atamaları, alanlar itibarıyla belirlenen kontenjan ölçüsünde tercih edilen eğitim kurumlarına hizmet puanı üstünlüğüne göre ilgili yılın haziran ayı içinde yapılır." hükmüne yer verilmiş, yine 6. maddesiyle aynı Yönetmeliğe eklenen Geçici 3. maddesinde ise, bu Yönetmelikle yürürlükten kaldırılan Yönetmelik hükümlerine göre zorunlu çalışma yükümlülüklerini yerine getirmek üzere ikinci ve üçüncü hizmet bölgesine dahil iller ile birinci hizmet bölgesine dahil illerin (D) ve (E) ilçelerindeki eğitim kurumlarında 6/5/2010 tarihi itibarıyla görev yapmakta olan öğretmenlerin, adaylıkları kaldırılmış olmak kaydıyla bulundukları eğitim kurumlarında ya da illerde çalışmaları gereken sürelerini tamamlayıp tamamlamadıklarına bakılmaksızın il içi ve iller arasında yer değiştirme dönemlerinde yer değiştirme isteğinde bulunabileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
I. Kılavuzun A. Genel Açıklamalar başlıklı bölümünde yer alan 7. maddesinin iptali istemi yönünden:
Kılavuzun dava konusu edilen maddesi; “İl içi isteğe bağlı yer değiştirmesi yapılan öğretmenler, iller arasında yer değiştirmeye başvuruda bulunamaz. İl içinde ataması yapılamayanlar ise iller arası yer değiştirme başvurusunda bulunabileceklerdir.” şeklindedir.
Eğitim ve öğretim hizmetinin aksamaması için yer değiştirme işlemlerinin eğitim yılı başlamadan tamamlanması gerektiği, öğretmenlerin yer değiştirmelerinde, belli bir plan ve sıra dahilinde önce il içi, sonrasında iller arası ve en son özür durumuna bağlı yer değiştirmelerin yapılarak boş kalan eğitim kurumlarının, bir başka yer değiştirme türünde tamamlanmadığı, eğitim hizmetinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülebilmesi amacıyla kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda il içinde yer değiştirmesi yapılan bir öğretmenin kısa bir süre sonra yapılacak olan iller arası yer değiştirme başvurusunda bulunamamasında üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan, öğretmenlerin önceden öngörülmeyen özür durumlarının oluşması halinde ise Yönetmeliğin ilgili maddelerinden yararlanarak yer değiştirme isteğinde bulunulabileceği açıktır.

II. Kılavuzun B. Başvurular başlıklı bölümünün 2. maddesinin iptali istemi yönünden:
Kılavuzun dava konusu edilen madde hükmü; “Bulunduğu eğitim kurumunda çalışılması gereken en az 3 (üç) yıllık sürenin hesabında 15 Eylül, hizmet puanlarının hesabında da yer değiştirme başvurularının son günü esas alınır.” şeklindedir.
Davacı tarafından görev süresinin hesabında 15 Eylül tarihinin esas alınmasının mağduriyetlere sebebiyet vereceği ileri sürülmüş ise de; Yönetmeliğin 25. maddesinin 3. fıkrasında, ilgili yılın 15 Eylül tarihi itibarıyla bulunduğu eğitim kurumunda ya da ilde çalışılması gereken süreyi dolduracak olan öğretmenlerin yer değiştirme isteğinde bulunabileceği kurala bağlandığından Yönetmelik hükmüne uygun olarak hazırlanan Kılavuz hükmünde üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

III. Kılavuzun B. Başvurular başlıklı bölümünün 4. maddesinde yer alan “hariç olmak üzere” ibaresinin iptali istemi yönünden:
Kılavuzun dava konusu edilen kısmı; “06.05.2010 tarihinden önce sözleşmeli öğretmen olarak görevli iken KPSS puanı ile kadrolu öğretmenliğe atananlar hariç olmak üzere, sözleşmeli öğretmenlikten 632 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kadrolu öğretmenliğe geçenler ile 06.05.2010 tarihinde yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılan Yönetmelik hükümlerine göre zorunlu çalışma yükümlülüklerini yerine getirmek üzere birinci hizmet bölgesine dâhil illerin (D) ve (E) ilçelerindeki eğitim kurumlarına atananlar ile 06.05.2010 tarihi itibarıyla kadrolu olarak görev yapmakta olan öğretmenler, bulundukları eğitim kurumunda çalışmaları gereken sürelerini tamamlayıp tamamlamadıklarına bakılmaksızın il içinde yer değiştirme başvurusunda bulunabileceklerdir.” şeklindedir.
Davacı sendika, bu düzenlemeyle, 632 sayılı KHK kapsamında kadrolu öğretmenliğe geçenlerin zorunlu çalışma yükümlülüğüne tabi tutulmazken KPSS puan üstünlüğüne göre atananların zorunlu çalışma yükümlülüğüne tabi tutulmasının Anayasa'da ifadesini bulan eşilik ilkesine dolayısıyla hukuka aykırı olduğunu ileri sürmektedir.
Yönetmelikte zorunlu hizmet yükümlülüğü Bakanlık öğretmen kadrolarında görev yapan öğretmenlere getirilen bir yükümlülük olup, Geçici 3. maddeyle geriye dönük zorunlu hizmet affı getirilmiş ve kadrolu öğretmen olarak göreve başlama tarihine (Yönetmeliğin yayımlandığı 06/05/2010 tarihi itibariyle görev yapan öğretmenler) göre muafiyetin tespit edileceği düzenlenmiştir.
632 sayılı KHK'nın 1. maddesiyle eklenen 657 sayılı Kanun'un Geçici 37. maddesinde, bu madde hükümlerine göre memur kadrolarına atananların, 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (B) fıkrası uyarınca sözleşmeli personel pozisyonlarında geçirdikleri hizmet sürelerinin, öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirileceği belirtilmiş olup, 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (B) fıkrası kapsamında çalışmakta iken memur kadrolarına atananların, kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirilmek üzere geçirdikleri hizmet süreleri dışında ilgilisine hak doğuran herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir.
Bu durumda, sözleşmeli öğretmen olarak çalışırken Yönetmeliğin yayımlandığı 06/05/2010 tarihinden sonra KPPS puanı ile kadrolu olarak atanan öğretmenler, Bakanlık öğretmen kadrolarında Yönetmeliğin yayımladığı tarihten sonra görev yapmaları nedeniyle zorunlu hizmet yükümlülüğünden muaf olamayacağından, üst hukuk normlarına uygun olan dava konusu “hariç olmak üzere” ibaresinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

IV. Kılavuzun B. Başvurular başlıklı bölümünün 8. maddesinin iptali istemi yönünden:
Kılavuzun dava konusu edilen maddesi; “İl içi yer değiştirme ile görev yeri değiştirilen öğretmenler, özür durumundan tekrar yer değiştirme isteğinde bulunamaz. Atamalarının yapıldığı tarihten sonra özür durumu oluşanlar hariç bu durumda bulunan öğretmenler özür durumundan yer değiştirmeye takip eden yılda başvurur.” şeklindedir.
İl içi isteğe bağlı olarak görev yeri değiştirilen öğretmenlere aynı dönem içinde ve çok kısa bir süre sonra özür durumundan yer değiştirme hakkının tanınması halinde atandıkları eğitim kurumlarında boşluklar oluşabilecek, tekrar yapılan yer değiştirmeler nedeniyle özür durumu olmakla birlikte hizmet puanı düşük olan öğretmenlerin atanamaması sonucu doğabilecektir.
Bu durumda, davalı idarenin kamu hizmetinin etkin ve verimli şekilde yürütülmesiyle sorumlu olması ve personel planlamasını yapması gerektiğinden dava konusu düzenleme kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun bulunmaktadır.

V. Kılavuzun C. Tercihler başlıklı bölümün 1. maddesinde yer alan “en fazla 5 (beş)” ibaresinin iptali istemi yönünden:
Kılavuzun dava konusu edilen kısmı; “İl içi yer değişikliği talebinde bulunan öğretmenler, başvurularında alanlarında öğretmen ihtiyacı bulunup bulunmadığına bakılmaksızın en fazla 5 (beş) eğitim kurumunu tercih edebileceklerdir.” şeklindedir.
Yönetmeliğin 25/5. maddesinde isteğe ve zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı yer değiştirme isteğinde bulunacak öğretmenlerin, atanmak istedikleri yerlerden en fazla 25 eğitim kurumunu tercih edebilecekleri yönündeki kurala aykırı biçimde il içi yer değişikliği talebinde bulunan öğretmenlerin en fazla 5 (beş) eğitim kurumunu tercih edebilecekleri yolunda hüküm getirilmiş olup, davalı idarece, sözü edilen tercih kısıtlamasının hukuki dayanağı ve gerekliliğinin açıklanamadığı göz önüne alındığında, Kılavuz hükmünde yer alan "en fazla 5 (beş)" ibaresinde üst hukuk normlarına uyarlık bulunmamaktadır.

VI. Kılavuzun ekinde yer alan Ek-1 Yıl İçi Yer Değiştirme Takviminin iptali istemi yönünden:
Kılavuzun dava konusu edilen düzenlemesi; “18 Temmuz 2012 tarihinde duyurunun yapılacağı, 19-25 Temmuz 2012 tarihleri arasında başvuruların kabulü ve onay sürecinin olacağı, 1-2 Ağustos 2012 tarihlerinde sıraların çalıştırılarak atamaların yapılacağı, sonuçların ilanı ve kararnamelerin gönderileceği ve 3 Ağustos 2012 tarihinden itibaren yaz tatili içinde de, tebligat ve ilişik kesme işlemlerinin tamamlanacağı” şeklindedir.
Yönetmeliğin 34/1. maddesinde, il içinde yer değiştirme talebinde bulunan öğretmenlerin yer değiştirme suretiyle atamalarının tercih ettikleri eğitim kurumları itibarıyla yapılan sıraya bağlı olarak haziran ve ağustos aylarında birer kez gerçekleştirileceği yönündeki kurala aykırı biçimde il içi sıraların 1-2 Ağustos 2012 tarihinde bir kez çalıştırılarak atamaların yapılmasını öngören Kılavuzun eki Ek-1 2012 Yılı İl İçi Yer Değiştirme Takviminde üst hukuk normlarına ve hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.18/07/2012 günlü, 2012 Yılı Öğretmenlerin İl İçi Yer Değiştirme Kılavuzu’nun, "C. Tercihler" başlıklı bölümünün 1. maddesinde yer alan ''en fazla 5 (beş)'' ibaresi ile Kılavuzun ekinde yer alan Ek-1 2012 Yılı İl İçi Yer Değiştirme Takviminin İPTALİNE, Kılavuzun "A. Genel Açıklamalar" başlıklı bölümünün 7. maddesi, "B. Başvurular" başlıklı bölümünün 2. maddesi, 4. maddesinde yer alan "hariç olmak üzere" ibaresi ve 8. maddesi yönünden ise davanın REDDİNE,
2. Dava kısmen iptal, kısmen ret ile sonuçlandığından, aşağıda dökümü yapılan …-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre yarısı olan …-TL'lik kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, diğer yarısının ise davalı Milli Eğitim Bakanlığı'ndan alınarak davacıya verilmesine,
3. Davalı Milli Eğitim Bakanlığınca temyiz aşamasında yatırılan ve kullanılan …-TL posta gider avansının yarısı olan 40,00-TL'nin davacıdan alınarak anılan idareye verilmesine, geri kalan kısmın ise davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya, yine …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 29/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.